ABD Kongresi’nin 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nin tamamı ve 100 sandalyeli Senato’nun 35 sandalyesi için yapılan seçimlerde Demokrat Parti, her iki kanatta da çoğunluğu ezici farkla elde ederek meclis kontrolünü Cumhuriyetçilerden söküp aldı.
Temsilciler Meclisi’nde çoğunluk için gereken 218 eşiğini aşarak 226 sandalyeye ulaşan Demokratlar, Senato’da da 54 sandalyeye erişerek tarihi bir zafere imza attı. Cumhuriyetçiler ise Temsilciler Meclisi’nde 135, Senato’da 42 sandalyede kaldı.
ABD medyasının projeksiyonlarına göre Temsilciler Meclisi’nde nihai tablonun 244’e 191 şeklinde şekillenmesi beklenirken, Teksas’ta 1988’den, Kansas’ta ise 1932’den bu yana ilk kez bir Demokrat adayın Senato yarışını kazanması seçim akşamının en büyük şoku oldu.
“TOPAL ÖRDEK OLMAKTAN ZİYADE İKİ AYAĞI DA KIRILMIŞ GÖRÜNÜYOR”
Seçim maratonunu ABD’de anbean takip eden NTV Dış Haberler Müdürü Hüseyin Yılmaz, ortaya çıkan ağır siyasi tabloyu ve Washington’da başlayacak yeni dönemi çarpıcı sözlerle değerlendirdi.
Çıkan sonucu yorumlayan Yılmaz, “ABD Başkanı Trump’ın, ‘topal ördek’ olmaktan ziyade iki ayağı da kırılmış görünüyor” ifadelerini kullandı.
Seçim öncesinde kaleme aldığı analizindeki kritik senaryoyu hatırlatan Yılmaz, değerlendirmesinde, “Son 2 yıl görev süresi kalan, hem Temsilciler Meclisi hem de Senato da kaybedilecek bir seçim, Trump’ı sadece ‘lame duck’ – topal ördek değil belki de aczedilmiş ya da aczedilme korkusunu her an yaşayan bir başkana çevirecek. Belki de çok zor ama kalan 2 yılın sonunu getiremeyebilir. Bu durum Trump’ı daha saldırgan yaparsa işte o zaman dünya başkanın durumundan çok kendi derdine yanmak zorunda kalabilir” uyarısında bulundu.
BEYAZ SARAY’DA “ŞAPKALI” VETO MİSİLLEMESİ: “BEN OY PUSULASINDA YOKTUM”
Seçim gecesini Beyaz Saray’daki çalışma odasında takip eden ABD Başkanı Donald Trump, sandıkların renk değiştirmesinin ardından sosyal medya hesabından dikkat çeken bir görsel paylaşarak meydan okudu.
Üzerinde büyük harflerle “VETO” yazan bir şapkanın fotoğrafını paylaşan ve önümüzdeki dönemde Demokratların geçirmek isteyeceği tüm yasa tasarılarını veto edeceğinin sinyalini veren Trump, New York Times’a yaptığı değerlendirmede ise seçim sonuçlarını kabullenmeye hazır olduğunu belirtti.
Sandık sonuçlarını ve önlerindeki dönemi değerlendiren Trump, “Ben oy pusulasında yer almıyordum, eğer alsaydım büyük bir farkla kazanırdık. Seçim sonuçlarında kısmen İran etkili oldu. Seçmenler benzin fiyatının kısa vadeli etkilerinden memnun değildi. Demokratlar seçimlerde iyi bir iş çıkardı. Demokratlar akıl dışı şeyler gönderecekler, ben de onları veto edeceğim. Pek çok konuda Demokratlarla birlikte çalışabilirim. Göçmenler konusunda Demokratlarla birlikte çalışabiliriz. Kabinede değişiklik yapacağımı düşünmüyorum” açıklamasında bulundu.
CUMHURİYETÇİLERİN MUHAFAZAKAR KALELERİ TEKER TEKER DÜŞTÜ
Seçim gecesinde en büyük kırılma, Cumhuriyetçi Parti’nin aşılmaz kaleleri olarak görülen eyaletlerde yaşandı. Teksas’taki Senato yarışında Demokrat aday James Talarico, oyların yüzde 59,1’ini alarak Trump’ın desteklediği rakibi Ken Paxton’ı adeta sandığa gömdü ve 1988 yılından bu yana Teksas’tan Senato’ya giren ilk Demokrat oldu.
Kansas’ta Demokrat aday Adam Hamilton, Cumhuriyetçi rakibi Roger Marshall’ı yenilgiye uğratarak koltuğu geri alırken, Ohio’da Amy Acton rakibi Vivek Ramaswamy’i mağlup etti.
Yine Ohio’daki diğer Senato yarışında Sherrod Brown, Başkan Yardımcısı JD Vance’in iki yıl önceki koltuğunu kazanmayı başardı. Iowa’da ise paralimpik sporcu olan Demokrat aday Josh Turek, çiftçilerin gümrük vergileri ile yüksek yakıt fiyatlarına duyduğu tepkiyi sandığa yansıtarak 2008’den bu yana ilk kez Demokratlara zafer getirdi.
Güney Carolina’da çocuk doktoru Annie Andrews, Oregon’da Jeff Merkley, Colorado’da John Hickenlooper, New Mexico’da Ben R. Lujan, Georgia’da Jon Ossoff, Virginia’da Mark Warner, New Hampshire’da Chris Pappas, Illinois’de Juliana Stratton, Massachusetts’te Edward Markey, Rhode Island’da John Reed, New Jersey’de Cory Booker, North Carolina’da Roy Cooper ve Delaware’de Chris Coons sandıktan zaferle çıkarak Senato’daki mavi çoğunluğu ilan etti.
ABD TARİHİNE GEÇEN SİYASİ İLKLER: SİYAH KADIN VALİ, YERLİ VALİ VE MÜSLÜMAN SENATÖR
Sandık sonuçları ABD siyasi tarihi açısından da kırılması imkansız rekortmen isimleri bağrından çıkardı.
Georgia eyaletinde Demokrat aday Keisha Lance Bottoms valilik seçimini kazanarak ABD tarihinin ilk siyah kadın valisi unvanını elde etti ve eyalet yönetimini 24 yıl aradan sonra ilk kez Demokratlara kazandırdı.
Eski İçişleri Bakanı Deb Haaland, New Mexico’da valilik yarışını kazanarak ABD tarihinde eyalet valiliğine seçilen ilk Amerikan yerlisi kadın vali oldu. Wisconsin’de kürtaj haklarını savunan David Crowley eyaletin ilk siyah valisi olarak tarihe geçti.
Michigan eyaletinde ise 42 yaşındaki Mısır kökenli Müslüman aday Abdul el-Sayed, Cumhuriyetçi rakibi Mike Rogers’ı mağlup ederek ABD Kongresi tarihinin ilk Müslüman Senatörü olma hakkını kazandı.
Öte yandan Temsilciler Meclisi’nde Demokrat Azınlık Lideri Hakeem Jeffries, Alexandria Ocasio-Cortez ve Filistin asıllı Kongre üyesi Rashida Tlaib koltuklarını açık arayla korumayı başardı.