Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Bilim Kurulu Toplantısı sonrası koronavirüsle mücadelede ile ilgili önemli mesajlar verdi. Aşılamada yeni safhaya geçildiğini belirten Bakan Koca, Cuma günü itibarıyla 18 yaşından gün almış olan herkesin aşı randevusu alabileceğini açıkladı. Bakan Koca, Hindistan kökenli Delta mutasyonunun Türkiye'de 134 kişide tespit edildiğini söyledi ve mutasyonun ağırlıklı olarak İstanbul'da görüldüğünü ifade etti. Ayrıca Bakan Koca, yerli aşıda son durumu açıklayıp Türkiye'ye gelen toplam aşı miktarını duyurdu. Toplumsal bağışıklığa vurgu yapan Bakan Koca, Kurban Bayramı'na kadar nüfusun %70'nin aşılanacağını söyledi.
Bakan Koca'nın konuşmasından satır başları şöyle;
Koronavirüs küresel salgını beraberinde birçok zorluğu getirdi. Bu durumu 4 bölüm halinde ele alabiliriz. Salgın hastalık ülkemize ulaşmada önce ilk dönemi, yani salgına hazırlık, karantina ve önlemlerin neler olabileceğiyle ilgili dönemdi. Bu aşamada aldığımız tedbirler 3 ay kazandırdı bize.
2. bölüm ise tanımadığımız bu düşmandan nasıl korunacağımızı öğrenmekle uğraşma dönemiydi.
Bu dönemde salgın yönetimi ve çalışma rehberleriyle salgın döneminde kontrollü sosyal hayatın nasıl olabileceğine odaklandık. Bu dönemde dijital altyapımız çok hızlı sonuç almamızı sağladı.
Üçüncü dönem ise hastalıkla mücadele dönemiydi. Salgın ilerledikçe bu sefer hastaları nasıl tedavi edebileceğimizi öğrenmeye başladık ve bu bölümde çok canımız yandı.
Güçlü sağlık altyapımız dünyada görünen koridorlarda hastaların entübe edildiği manzaralardan bizi korudu. Ülkemizde salgın boyunca hiç altyapı eksikliği yaşamadık. Bir de en büyük gururumuz sağlık çalışanlarımız var. Salgın yönetiminin en zorlu günleri bu günlerdi. Birazdan bu dönemin açtığı hasarla ilgili bazı bilgileri paylaşacağım.
Dördüncü bölüm ise aşılama programımızın başladığı, salgının gerileyip insanlığın ve bilimin kazanmaya başladığı aşama. Şu an bu aşamadayız ve salgının kısa sürede biteceğine inancım tam.
SALGINDAN 50 BİN İNSANIMIZI KAYBETTİK
Sizlere üçüncü bölümde yaşadıklarımızın sonuçlarında bazı örnekler vereceğim. Salgın süresince salgından yaklaşık 50 bin insanımızı kaybettik. Salgın sebebiyle ertelenen sağlık hizmetleri sebebiyle yaşadığımız kayıp ise bundan çok daha büyük. Örneğin, kalp krizi teşhisleri salgın döneminde yüzde 56 azalmasına rağmen kalp krizine bağlı ölümler yüzde 10'dan fazla artış gösterdi.
Bu durumun temel sebebi salgın döneminde sağlı hizmetine ulaşımın yavaşlaması ya da salgın dışındaki sebeplerden hastanelere gitmekten imtina edilmesidir.
Kovid-19 ölümlerini DSÖ'nün belirlediği kriterlere göre tespit edip 50 bin kaybımız var derken en az bir bu kadar vatandaşımızı daha kaybettik. Bugün küresel ölçekte en az 3.9 milyon insan Kovid-19 sebebiyle hayatını kaybetti ancak doğrulanmamış vakalar ve dolaylı nedenlerle 10 milyonun üzerinde ölüm de Kovid-19 ve onun yıkıcı etkisi olduğu değerlendiriliyor.
Gelecek 3 yıl boyunca hastalığı geçirmiş kişilerde ne tür yan rahatsızlıklar çıkacağı tespit edilemese de mevcut ölümlerin 3-4 katı kadar daha kayıp beklendiği belirtilmektedir. Hastalığı geçirdikten ve tamamen iyileştikten 45 gün sonrasında yaşanan ölüm olaylarını incelediğimizde özellikle 65 yaş üzeri grupta vefat sayılarının 2 kattan fazla arttığını tespit ettik.
üm bu vahim tabloya rağmen umudumuzu diri tutacak güzel gelişmeler de var. Örneğin aşılarımızın hastalık sebebiyle gerçekleşen ölümleri çok önemli sayıda sınırladığına şahit oluyoruz. Aşılanarak salgın günlerini aşacağımız görünüyor. Dünyanın en hızlı aşılama programlarından birini yürütüyoruz. Aşı olsun yeter, günde 1.5 milyon aşı yapabiliriz dediğimde inanmayanlar vardı, canları sağ olsun.
DELTA VARYANTI GÖRÜLEN ÜLKELERE EK TEDBİR OLUR MU?
1 Temmuz itibarıyla karantina kararımızı daha detaylandıracağız, bazı ülkelere yasak koymak da gerekebilir. Rusya'dan gelenler dahil olmak üzere, son 48 saatte antijen, 72 saatte PCR mutlaka istiyoruz. Bunun dışında özellikle yurtdışından gelenlerle ilgili örneklem yöntemiyle PCR çalışıyoruz. Bizim örneklem yöntemiyle yaygın yaptığımız testlerde bir artış oranı giderek durumun kötüye doğru oranlarını arttığını hissettiğimizde gereği yapılmış olur.
KISITLAMALAR KALKTIKTAN SONRA VAKA ARTIŞI ÖNGÖRÜLÜYOR MU?
Kısıtlamaların devre dışı kalmasıyla veya azaltılmasıyla birlikte bu dönemde vakaların hareketlilikle birlikte temasla birlikte çok arttığını biliyoruz. Normalde bu kısıtlamaların kaldırılmasıyla birlikte düşüşün stabil bir döneme girdiğini görüyoruz. Vakalar 5-6 bin bandında sabit kalmaya başladı. Bu hareketliliğin artışıyla birlikte genelde yukarı çıkış eğilimini görmüş oluruz. Ama bu dönemde yukarı çıkıştan ziyade daha sabit kaldığını, bu dönemde yoğun aşılama yaptığımızı, aşının etkisinin de 14 günden sonra oluştuğunu biliyoruz. Aşının etkisiyle yukarı çıkışın baskılandığı kanaatindeyiz.
MASKELER NE ZAMAN ÇIKACAK?
Önümüzdeki dönemde zorunlu olmadıkça kısıtlama yapmak istemiyoruz. Mesafe korunabiliyorsa o durumda maskeyi takmanız gerekmez, kapalı alanda da olabilir bu. Ama mesafenin korunmadığı açık alanlarda da maskeyi takmanız zaten zorunlu oluyor. Aşılamanın en az %70 olduğu dönemde maskelerden de artık kurtulabiliriz diye düşünüyorum. Gençlerimizin de bağışıklık kazanmasıyla üniversitelerin çok kolay, rahat açılabileceğini söylemek istiyorum.
3 BÜYÜKŞEHİRDE VAKA DURUMU
Ankara'daki vakaların İstanbul'a göre biraz daha yüksek olduğunu söyleyebilirim. Aşılamanın Ankara'da oran olarak İstanbul'dan daha yoğun olduğunu görüyoruz.
AŞILAMAYA NASIL DEVAM EDİLECEK
55 milyonu en az 1 doz aşıyı yapmayı erken dönemde hedefliyoruz. Aşı açısından 6 haftada yapıldığı için bir sorun yok. Sadece Biontech için her ay ortalama 30 milyon doz aşının gelecek. Kaldı ki biz şu ana kadar 28 milyon doz Sinovac yaptık ve şu an elimizde 6 milyon daha Sinovac aşısı var. Önümüzdeki 3-4 hafta içinde daha da artacak. 34 milyona 120'yi ilave etmiş olun. Elimizde yeterince doz var.
18 YAŞ ALTI NE ZAMAN AŞILANACAK?
18 yaş altı için Bilim Kurulu dünyadaki çalışmaları, uygulamaları değerlendiriyor. Ülkelerden ülkelere göre farklı yaklaşımlar var. 18 yaş altı kronik rahatsızlığı, ek rahatsızlığı olan çocuklarımızı, gençlerimizi 1 hafta 10 gün içinde aşılamaktan yanayız.