Kamuoyunda “dezenformasyon yasası” olarak da bilinen ancak sosyal medya için ‘sansür yasası’ olacağı yönünde yorumlar yapılan Basın Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin yarın Meclis gündemine gelmesi bekleniyor.
Geçen yasama döneminde AK Parti ve MHP’li milletvekillerinin imzalarıyla Meclise sunulan kanun teklifi Adalet Komisyonu’nda tartışmalar eşliğinde kabul edildikten sonra Genel Kurul’a sevk edilmişti. Kanun teklifi “Halk arasında endişe, korku veya panik yaratmak amacıyla ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu düzeni ve genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi, kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayan kişilere” bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörüyor.
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC), Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS), DİSK Basın İş, PEN Yazarlar Derneği ve Türkiye Yayıncılar Birliği yasa teklifine karşı bir kez daha bir araya gelerek, tepkilerini dile getirdi.
"DEZENFORMASYONU YAPAN GAZETECİLER DEĞİL SİYASETÇİLER"
TGC Burhan Felek Konferans Salonu’nda gerçekleşen toplantıda konuşan TGC Genel Sekreteri Sibel Güneş, “Bu yasa ile Basın İlan Kurumu (BİK) sosyal medyanın da denetim kurumu haline gelecek, iktidarın istediği gibi haber yapmayan internet siteleri kapanacak. Oysa şu bir gerçek ki dezenformasyonu gazeteciler değil, siyasetçiler yapmaktadır” dedi.
‘HEM TOPLUM HEM DE MEDYA BÜYÜK ZARAR GÖRECEK’
TGS Genel Sekreteri İlkay Akkaya da şu ifadeleri kullandı:
“Teklif 2022 boyunca yaptığımız tüm itirazlara rağmen, yasama yılı başlar başlamaz meclis gündemine geliyor.
Basın örgütlerinin, basın mensuplarının itirazları dinlenmeden yapılan çalışmaların sonuçları ortadadır. Üstelik sadece basın mensuplarını değil toplumun tüm kesimlerini etkileyecek bir yasa için oldu bitti yaklaşımının telafisi zor sonuçları olacaktır.
Özellikle hapis cezası getiren 29. Madde öznel yorumlara, keyfiliğe açık bir durum oluşturmaktadır. Bu en çokta halka ve demokrasiye zarardır. Dezenformasyon elbette bütün dünyanın problemidir. Ancak böylesine muğlak ve amacının ne olduğu belli olmayan hazırlıklar daha fazla dezenformasyona neden olacaktır. Halkı yanıltıcı bilgiyi yaymak gibi yeni suç tanımları oluşturmak soru işaretlerine neden olmakta.
Öte yandan zaten işsizlik, sektörel daralma gibi dertlerle boğuşan medya yeni bir kan kaybı yaşayacaktır. Her ne kadar internet sitelerinin Basın İlan gelirlerine dahil edilmesi olumlu gibi gözükse de ilan pastasında hiçbir artış yapılmadan yapılacak bu düzenlemede yerel medyanın kapanmasına ve işsizler ordusunun büyümesene neden olacaktır.
Mustafa Kemal Atatürk’ün dediği gibi “Basın hürriyetinden doğan mahzurların giderilme vasıtası, yine basın hürriyetidir.”
Bu yasa bu haliyle kalırsa hem medya hem basın mensupları hem de haber alma hakkına sahip olan toplum ciddi zarar görecektir.”
"HANGİ HABERİN DOĞRU OLDUĞUNA KİM KARAR VERECEK"
TYS Genel Başkanı Adnan Özyalçıner ise şunları söyledi: “Getirilmek istenen bu yasa düşünce ve ifade özgürlüğünü kısıtlamış olmakla kalmaz, toplumsal yaşamda serbestçe iletişim kurma, konuşma özgürlüklerini de engeller. Haksızlıkların, yolsuzlukların, adaletsizliklerin konuşulamayacağı sansür ve otosansür uygulamaları artacaktır.”
“Hangi haberin-kıştkırtıcı ya da doğru olduğuna kim-kimler karar verecek? Gerçekleri açıklayanlar yalandı, övenler ise doğrucu mu ilan edilecek?” diye soran Özyalçıner, “Bu yasanın tek bir sonucu olacaktır: Daha çok baskı, daha çok sansür. TBMM’deki milletvekillerimiz bu yasayı geri çekerek horlanan, ezilen insanımızın soluğunu büsbütün kesmeden, arada bir soluk almasına lütfen izin verin” dedi.
‘BU BİR DEMOKRASİ SORUNU’
“Türkiye’de internet ile ilgili bir yasal düzenleme gerekiyor” diyen DİSK Basın-İş Genel Başkanı Faruk Eren de şu ifadeleri kullandı:
“İnternet medyasında çalışan arkadaşlarımız gazeteci bile sayılmıyor. Basın-ifade özgürlüğünü kısıtlayan yasaların ayıklanması da gerekiyor. Ama bunu bu iktidar yapamaz. İktidar bu yasa ile seçime giderken tamamen susmuş bir medya hedefliyor. Teklif yasalaşırsa ‘halkı yanıltıcı bilgi’ suç olacak, ucunda hapis cezası var. Aslına bakarsanız Süleyman Soylu’nun ya da iktidarın yayınladığı her açıklama halkı yanıltıcı bilgi zaten ama bunlar suç olmayacak. Halkın haber alma hakkına sahip çıkıyoruz ama bunu sağlayacak olan sadece gazeteciler değil. Bu bir demokrasi sorunu. Demokrasiden yana tutum alan bütün güçlerin burada tutum alması gerekiyor.”
ORTAK AÇIKLAMA YAPILDI
Paylaşılan ortak metinde şu vurgular yapıldı:
“Meslek örgütleri olarak Sansür yasasına hayır demek için bir aradayız. Sosyal Medya Yasa Tasarısı meslek örgütlerinin görüşü alınmadan hazırlanmıştır. TBMM’deki komisyon toplantılarında meslek örgütü temsilcilerine yeterli süre verilmemiş, öneriler de dikkate alınmamıştır. Yasa teklifinin tüm itirazlara rağmen yasama yılında TBMM gündemine yeniden getirilmesi ‘ben yaptım, oldu’ anlayışını taşımaktadır. Tüm toplumu etkileyecek bu yasa tasarısı, hazırlanış biçimiyle katılımcılıktan ve demokrasi kültürünü geliştirmekten uzaktır. Tek sesli bir toplum yaratmak, korku iklimini canlı tutmak, sansürü ve oto sansürü ağırlaştırmak amacını taşımaktadır. Tutuklu gazeteci sayısını artıracaktır. Seçim öncesi gazetecilerin haber yapmasını, yurttaşın habere erişimini ve haberin serbest dolaşımını engelleyecek olan yasa, ayrıca toplumsal muhalefeti de susturmayı hedeflemektedir.
Bu nedenlerle basın meslek örgütleri olarak açık çağrı yapıyor, TBMM’yi acil göreve davet ediyor, tüm yurttaşların haberleşme özgürlüğüne, haberin serbest dolaşımına engel olacak, tutuklu gazeteci sayısını artıracak Sansür Yasası’nın geri çekilmesini istiyoruz.”