Ortadoğu’daki stratejik hatları hedef alan güvenlik krizleri, küresel petrol piyasalarında jeopolitik risk primini yeniden zirveye taşıdı. 14 Ekim sabahı Asya borsalarında işlem gören Brent petrolün varil fiyatı hızla yükselerek 106 dolar seviyesini geride bırakırken, ABD tipi ham petrol WTI ise 95 dolar sınırına dayandı.
Fiyatlamaların merkezinde ise 13 Ekim akşamı Suudi Arabistan’ın Dahran kentinde yaşanan sıcak saatler yer alıyor.
Saudi Aramco’ya ait devasa idari binanın doğrudan hedef alınması üzerine açıklama yapan Suudi makamları, olay sonrasında altyapıda sınırlı bir yangın çıktığını duyurarak, “Olayda herhangi bir can kaybı yaşanmamıştır” ifadesiyle operasyonel akışın sürdüğünü vurguladı. Ancak Riyad ve Dammam’daki sivil havacılık altyapılarına yönelik ardı arkası kesilmeyen saldırıların hemen ardından gelen bu hamle, piyasadaki yangını körüklemeye yetti.
Üretim Durmasa da Risk Primi Büyüyor
Piyasa aktörleri açısından asıl tehlike, saldırıların fiili üretimi anlık olarak kesintiye uğratmasından ziyade, küresel enerji arzının kalbi konumundaki Suudi Arabistan altyapısının sistematik biçimde yeniden hedef haline gelmesi olarak gösteriliyor.
Saudi Aramco yetkilileri operasyonların kesintisiz devam ettiğini ilan etse de uluslararası yatırımcılar, Doğu Bölgesi’ndeki stratejik üretim tesisleri ve sevkiyat hatlarının güvenliğine şüpheyle bakmaya başladı.
Küresel petrolde vanaların kapanması riski belirdiğinde, sevkiyat zincirinde herhangi bir fiziksel aksama olmasa dahi her yeni patlama sesi varil fiyatlarına doğrudan ek risk primi yüklüyor.
Rusya’dan Gelecek Dizel Hamlesi Yükselişi Frenliyor
Tüm bu jeopolitik şoklara ve tırmanan tazyike rağmen petroldeki yukarı yönlü seyrin tavan yapmasını engelleyen kritik bir denge mekanizması göze çarpıyor. Piyasa uzmanları, Rusya’dan küresel pazarlara akması beklenen ek dizel arzının rafineri ürünlerindeki sıkışıklığı hafifletebileceğini öngörüyor.
Bir tarafta Suudi Arabistan çevresindeki çatışmaların derinleşerek arz riskini büyütmesi, diğer tarafta ise Rusya kaynaklı rafine ürün artış beklentisi piyasada iki yönlü ve son derece hassas bir denklemi beraberinde getiriyor.
Bu ince denge, petrol fiyatlarındaki ralliye güç vermeyi sürdürse de şimdilik kontrolsüz bir fiyat patlamasının önüne geçiyor.