DEMOKRAT GÜNDEM-Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Parti Sözcüsü Müslim Sarı, Genel Merkez’de gerçekleştirilen Merkez Yönetim Kurulu (MYK) toplantısının ardından basın mensuplarının karşısına geçti.
Aliağa HABAŞ Demir Çelik tesislerindeki patlamadan makroekonomik kriz göstergelerine, 187 milyar TL’lik fon skandalının siyasi ayağından Antalya’daki BM COP31 İklim Zirvesi’ne kadar gündemin sıcak başlıklarını değerlendiren Sarı, hükümete ve ekonomi yönetimine sert eleştiriler yöneltti.
Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda 18 işçinin yaşamını yitirdiği facianın ardından bölgede yürütülen saha çalışmalarına değinerek konuşmasına başlayan CHP Sözcüsü Müslim Sarı, olayın münferit bir kaza olarak nitelendirilemeyeceğini belirtti. İnceleme raporları ve tarihsel veriler doğrultusunda şirketin sicilini ve idari zafiyetleri eleştiren Sarı, CHP Grubu olarak TBMM’ye araştırma önergesi verdiklerini ve konunun sonuna kadar takipçisi olacaklarını vurguladı.
“SON ÜÇ HAFTADA AYNI FABRİKADA ÜÇÜNCÜ ÖLÜMLÜ KAZA”
Aliağa’daki felaketin göz göre göre geldiğini vurgulayan CHP Sözcüsü Müslim Sarı, fabrikanın geçmişe dönük iş sağlığı ve güvenliği sicilini şu sözlerle deşifre etti: “Yaralıları hastanede ziyaret ettik, cenazelere katıldık. Aileleri ziyaret ettik. Tabii bu olay artık bir kaza olarak nitelendirilemez. Öyle enteresan bulgularımız var ki bu konuyla ilgili… Son üç haftada aynı fabrikada üçüncü ölümlü kaza! Yine aynı şekilde 2013’ten beri neredeyse her yıl ölümlü bir kaza yaşanıyor bu fabrikada. Trajikomik bir biçimde fabrikanın kurucusunun da bir iş kazasında öldüğünü bu vesileyle öğrendik. Oğlu işin başına geçiyor ama oğlu da Kocaeli’deki fabrikada yine bir patlama sonrasında 4 yıl 10 ay hapis ve 1 yıl 9 ay meslekten men cezası alıyor. Dolayısıyla fabrikanın yönetim mantığının bu cezalardan ders almadığını ve iş kazalarını engelleme konusunda yeterince çaba sarf etmediğini gördük.”
“TBMM’YE ARAŞTIRMA ÖNERGESİ VERDİK; PEŞİNİ BIRAKMAYACAĞIZ”
HABAŞ faciasındaki adli ve idari sorumlulukların takipçisi olacaklarını belirten CHP Parti Sözcüsü Müslim Sarı, Meclis ve yargı boyutundaki adımları şu ifadelerle duyurdu: “Cumhuriyet Halk Partisi olarak bir araştırma önergesi verdik. Bu önerge önümüzdeki günlerde parlamento gündemine gelecek. Yıkılan bir köprünün ruhsatsız olduğuna ilişkin bazı bilgiler bize ulaştı. Sayın Bakan’a sorularımızı hazırladık, önümüzdeki günlerde soracağız. Biraz bizim ısrarlarımız ve takibimiz sonucunda fabrikanın sahibinin de gözaltına alındığını öğrendik. CHP Genel Merkezi de grubu da bu işin peşini bırakmayacak.”
“TÜRKİYE ENFLASYON LİGİNDE DÜNYA BEŞİNCİSİ”
Türkiye’nin gerçek gündeminin hayat pahalılığı ve derinleşen ekonomik kriz olduğunu belirten Sarı, TÜİK verileri ve Dünya Bankası küresel sıralamaları üzerinden şu çarpıcı rakamları açıkladı: “Yıl sonu hedeflerine ulaşıldığı kabul edilse bile yüzde 30’luk enflasyon, Türkiye’yi Dünya enflasyon liginde en kötü 5’inci ülke konumuna getirdi. Önümüzde kimler var? Venezuela, savaştaki İran, iç savaştaki Güney Sudan ve Arjantin… Son 40 yılın en kötü performansıdır bu. Paramızın değersizliği ise ortada: 200 TL ilk tedavüle çıktığı 1 Ocak 2009’da tam 130,14 dolar değerindeydi. Bugün sadece 3,96 dolar! Dünyada kendi en yüksek banknotunun satın alma gücünün en kötü olduğu 9’uncu ülkeyiz. Sierra Leone, Lübnan, Nijerya, Angola, Suriye, Yemen, Güney Sudan ve Mısır’dan sonra Türkiye geliyor.”
“KARŞILIKSIZ ÇEKLER TARİHİ ZİRVEDE”
Reel sektörün ve şirketlerin ağır bir finansal sıkışıklık ve iflas krizinin eşiğinde olduğuna dikkat çeken CHP Sözcüsü, piyasa verilerini şu sözlerle aktardı: “Eylül’de yüzde 30, Ekim’de yüzde 27 oranında ibraz edilen çek adedi düştü. İnsanlar artık çek kesemiyor, karşılıksız çek adedi ve tutarı tarihi zirvelerinde. Karşılıksızlık oranları yüksek montanlı çeklerde daha fazla. Bu durum krizin sadece küçük esnafı değil, orta ve büyük ölçekli sanayi firmalarını da vurduğunu gösteriyor. Konkordato başvuruları 2021’de 1.914 iken, 2024’te 3.497’ye, 2025’te 6.361’e fırladı. Bu yılın ilk 10 ayında ise şimdiden 5 bin sınırına ulaşıldı. Firmalar çeklerini döndüremiyor, batık krediler tavan yapıyor.”
“VATANDAŞ BORCUNU ÖDEYEMİYOR”
Halkın ve tüketicilerin yükselen faizler ve gelir yetersizliği nedeniyle borç sarmalına battığını vurgulayan Müslim Sarı, bireysel borç istatistiklerini ise şöyle açıkladı: “Takipteki bireysel krediler 2017’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. 2025 verilerine göre geri dönmeyen konut kredileri yüzde 68, taşıt kredileri yüzde 74, kredi kartı borçları ise yüzde 75 arttı. Toplam takipteki kredilerde yüzde 71’lik bir sıçrama var. Vatandaş gelirleri yetmediği ve kredi kanalları kapandığı için borcunu borçla çeviremez hale getirildi.”
“EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI 40, ASGARİ ÜCRET 52 LİRA OLMALI”
Cumhurbaşkanlığı ve Ekonomi Yönetimi’nin gündeme getirdiği “refah payı” tartışmalarına 24 yıllık AKP iktidarının bölüşüm verileriyle yanıt veren Parti Sözcüsü Sarı, CHP’nin zam teklifini şu şekilde açıkladı: 2002’den 2026’ya Türkiye’de kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasıla nominal olarak 180 kat arttı. Peki emekçi ve emekli ne aldı? Brüt asgari ücret 132 kat, ortalama memur maaşı 131 kat, en düşük işçi emekli maaşı sadece 85 kat, en düşük memur emeklisi ise 78 kat artabildi! Ortada 50 ila 100 puanlık devasa bir refah kaybı var. Şimdi çıkıp emekliye yüzde 5-10 refah payı önermek dalga geçmektir. CHP olarak geçmiş dönem kayıplarının telafisi için 1 Ocak’tan itibaren en az yüzde 70 zam öneriyoruz! En düşük emekli maaşı açlık sınırının üzerine çıkarılarak en az 40 bin TL’ye, asgari ücret ise yüzde 30 fazlasıyla en az 52 bin TL’ye yükseltilmelidir.”
“BORSA-FON VURGUNUNUN SİYASİ AYAĞI HALA GİZLENİYOR”
187 milyar TL’lik borsa fon skandalı soruşturmasında BDDK Başkanı’nın “görevinden affını istemesini” ve adli süreçleri değerlendiren Müslim Sarı, soruşturmanın siyasi ayağının üzerinin kapatılamayacağını ifade ederek, şunları söyledi: “Grubumuz fon vurgunuyla ilgili tüm ilişki ağlarını deşifre eden şemalı bir rapor hazırladı, kamuoyuyla paylaşacağız. BDDK Başkanı görevinden affını istedi. İstifa gibi erdemli bir müessese bile dejenere edildi; ‘affımı istedim’ deniyor. Oysa bu isimlerin görevden alınması gerekirdi. Bu vurgunda üç aşama var: Manipülatörler, denetim yapmayan kurumlar ve siyasi ayak. İlk iki ayakla ilgili süreç işliyor ama siyasi ayakta sessizlik korunuyor. Bir AKP Genel Başkan Yardımcısı’nın tutuklanması konuyu kapatmaz. Adalet Bakanı ‘organize işler var’ diyor. Kamuoyu şu soruların cevabını bekliyor: Bu örgütün adı ne, üyeleri kim, şeması nerede? CHP olarak bu olayın sonuna kadar gideceğiz.”
“ANTALYA COP31 İKLİM ZİRESİ FIRSAT AMA ŞAİBELİ SPONSORLAR VAR”
CHP Parti Sözcüsü Müslim Sarı, Antalya’da 90’ı aşkın devlet başkanı ve delegasyonun katılımıyla başlayan Birleşmiş Milletler COP31 İklim Zirvesi’ni değerlendiren Sarı, hükümetin çevre ve enerji politikalarında ikiyüzlülük olduğunu savunarak, açıklamasını şöyle sürdürdü: “COP31’in Türkiye’de toplanması diplomasi açısından önemlidir. Ancak Türkiye’nin kömür ve fosil yakıtlardan çıkışa dair somut bir stratejisi var mıdır? Yoktur! Zirveye Cengiz Holding gibi doğa katliamlarıyla bilinen, çevrecilerin hedefindeki şaibeli şirketlerin partner yapılması inandırıcılığı zedeler. Zirve öncesi çevre aktivistlerinin gözaltına alınmasını kabul etmiyoruz. Ayrıca Türkiye’nin yüzde 35’lik elektrifikasyon hedefinin temiz kaynaklarla mı yoksa fosil yakıtla mı karşılanacağı belirsizdir. Zengin ülkelerin Paris Anlaşması finansman yükümlülüklerinden kaçmasını ve ABD’nin çekilmesini de eleştiriyoruz.”
MÜSLİM SARI’NIN KONUŞMASININ SATIR BAŞLARI ŞU ŞEKİLDE:
SON ÜÇ HAFTADA AYNI FABRİKADA ÜÇÜNCÜ ÖLÜMLÜ KAZA YAŞANDI, BU ARTIK BİR KAZA OLARAK NİTELENDİRİLEMEZ
Yaralıları ziyaret etti hastanede. Cenazeye katıldı maalesef. Son görevlerini yerine getirdiler. Aileleri ziyaret ettiler. Tabii bu kaza artık bir kaza olarak nitelendirilemez dedim. Öyle enteresan bulgularımız var ki bu konuyla ilgili. Son üç haftada aynı fabrikada üçüncü ölümlü kaza. Yine aynı şekilde 2013’ten beri neredeyse her yıl bir ölümlü kaza oluyor bu fabrikada. Yine trajikomik bir biçimde fabrikanın sahibinin de kendisinin de bir iş kazasında öldüğünü bu vesileyle öğrenmiş olduk. Oğlu işin başına geçiyor ama oğlu da Kocaeli’deki fabrikada yine bir patlama sonrasında 4 yıl 10 ay ceza, 1 yılda 9 ay meslekten men cezası alıyor. Dolayısıyla fabrikanın kendisinin ve yönetim mantığının aslında hiçbir biçimde bu cezalardan, bu değerlendirmelerden ders almadığını ve iş kazalarının engellenmesi konusunda yeterince çaba sarf etmediğini de görmüş olduk.
CUMHURİYET HALK PARTİSİ OLARAK BİR ARAŞTIRMA ÖNERGESİ VERDİK VE BU KONUYU İSRARLA TAKİP EDECEĞİZ
Bir Cumhuriyet Halk Partisi olarak bir araştırma önergesi verdik. Bu araştırma önergesi önümüzdeki günlerde parlamento gündemine gelecek. Umuyorum ki İttifak Partisi de buna katılır ama adet olduğu üzere bunun da reddedildiğini hep beraber göreceğiz. Bunu önceden söylemek de mümkündür. Yıkılan bir köprünün ruhsatsız olduğuna ilişkin bazı bilgiler bize ulaştı. Bununla ilgili bu iddialara ilişkin de sorular hazırladık Sayın Bakan’a ve bu soruları da önümüzdeki günlerde soracağız.
Cumhuriyet Halk Partisi olarak bu konuyu ısrarla takip ediyoruz, gündemde tutacağız. Biraz bizim ısrarlarımızda ve ısrar takibimizde fabrikanın sahibinin de gözaltına alındığını İstanbul’da öğrenmiş olduk. Cumhuriyet Halk Partisi’nin gündemindedir bu konu ve bunun peşini Cumhuriyet Halk Partisi Genel Merkezi de Cumhuriyet Halk Partisi grubu da bırakmayacak ve sonuna kadar takip edecek.
TÜRKİYE ENFLASYON LİGİNDE DÜNYANIN EN KÖTÜ BEŞİNCİ ÜLKESİ KONUMUNA GELDİ
Tabii vatandaşın gerçek gündemi Cumhuriyet Halk Partisi MYK’sinin gerçek gündemidir. Gerçek gündem malumunuz olduğu üzere ekonomidir. Ekonomiyle ilgili hem firmaların hem vatandaşların çok zor günler geçirdiği bir dönemle karşı karşıyayız. Bir defa hayat pahalı. Tüm yeni rakamları gerçek kabul etsek bile yıl sonundaki hedeflere ulaşıldığını kabul etmiş olsak bile yüzde otuzluk bir enflasyonun Dünya enflasyon liginde Türkiye’yi en kötü beşinci yaptığını buradan bir kere daha ilan etmek istiyoruz. Hangi ülkelerin enflasyonu Türkiye’den daha kötü? Bakın bir Venezuela, biliyorsunuz hangi sorunlarla malul oldukları; iki, İran, hemen yanı başımızda savaşın ortasında bir ülke, her an müdahale edilip edilemeyeceğine ilişkin tartışmaların olduğu bir ülke; Güney Sudan, zaten orada iç savaş var; Arjantin. Şimdi Türkiye 5. sırada. Ve son 40 yılın en kötü performansı bu Türkiye için. Hayat pahalılığının gelmiş olduğu nokta maalesef bu.
EN YÜKSEK KÜPÜRLÜ PARAMIZIN SATIN ALMA GÜCÜ BAKIMINDAN DÜNYADA EN KÖTÜ DOKUZUNCU ÜLKEYİZ
Bunun sonucu olarak da tabii ki paramızın son derece değersizliği. Bakın bizim en yüksek küpürlü paramız biliyorsunuz 200 lira. 200 Lira ilk tedavüle çıktığında 2009 yılının 1 Ocağında tam 130.14 dolar değerindeydi. Üst düzey, en yüksek para birimi ile yüz otuz dolar gittiğinizde kuyumcuya ya da döviz bürosuna gittiğinizde yüz otuz dolar satın alabiliyordunuz. Bugün ne kadar biliyor musunuz arkadaşlar? Üç nokta doksan altı dolar.
Şimdi dünyada kendi en yüksek para biriminin satın alma gücünün en kötü olduğu dokuzuncu ülke Türkiye. Şimdi soracaksınız hangi ülkeler? Birinci sırada hemen bir şekilde sıralayalım: Sierra Leone, biliyorsunuz Afrika’da açlıkla boğuşan bir ülke; Lübnan, siyasi istikrarsızlıkların olduğu bir ülke; Nijerya, Angola, Suriye, Yemen, Güney Sudan, Mısır. Türk Lirası 9. sırada. Yani Türk Lirası’nın değerinin, banknotun değerinin nereye geldiğini, dünyada nerede olduğumuzun çok açık göstergelerinden biri.
PİYASADA ÇEKLER DÖNMÜYOR VE KARŞILIKSIZ ÇEK ADEDİ TARİHİ ZİRVELERİNDE
Piyasada çekler dönmüyor. Yine MYK’mızın gündem maddelerinden biri. Bakınız ibraz edilen çek adeti Eylül’de yüzde 30, Ekim’de yüzde 27 daha düştü, bir önceki yılın aynı ayıyla karşılaştırdığımızda. Yani piyasada artık insanlar çek kesmiyorlar. Çünkü çek kestiklerinde çeklerin karşılıksız kalacağına ilişkin kaygıları var, çünkü ciddi finansal sorunları var. Ve karşılıksız çek adedi hem adet olarak hem de miktar olarak tarihi zirvelerinde. Yani karşılıksız çek adedinin toplam çeklere oranı yüzde 3, çek tutarlarının da toplam çeklere oranı 3.9. Ve enteresan bir şey daha var.
Bunu aslında ben daha önceki basın toplantılarında da söylemiştim, bence son derece önemli: Yüksek montanlı çeklerde karşılıksızlık oranı daha yüksek. Bu ne demek? Bu şu demek: Artık sadece küçük işletmelerin, küçük firmaların çekleri değil, orta büyüklükte ve daha büyüklükteki firmaların çekleri de karşılıksız kalıyor demek. Dolayısıyla aşağıdan başlayan ama yukarıya doğru bütün reel sektör firmalarını küçük firmalardan büyük firmalara doğru etkileyen bir piyasa kriziyle, bir ekonomi kriziyle karşı karşıyayız.
FİRMALAR AÇISINDAN KONKORDATO İLANLARI VE YAYGIN İFLASLAR TARİHİ SEVİYEDE
Yine firmaları yakından ilgilendiren bir rakam, konkordatolar. Konkordato ilanları. Konkordato ilan etmek isteyen, girişimde bulunan —tabii bunların bir kısmı kabul edilmiyor— firmaların sayısı yine tarihi zirvelerinde. Bakın birkaç rakam vereyim: 2021 yılında yani aslında pandeminin hemen sonrasında konkordato ilanına giren firmaların miktarı sadece 1914 idi. 2024’e geldiğimiz zaman yani 3 yıl geçince bu rakamın 3497’ye çıktığını görüyoruz.
Yani yüzde 50 civarında bir artış var. 2025’te onun üzerine yüzde 50’lik artış var, 6361. Ve bu senenin ilk 10 ayında 5000 sayısına ulaşmış durumdayız. Yani firmalar hem çeklerini döndüremiyorlar hem konkordato ilan ediyorlar, yaygın iflaslar var ya da iflas riskleri var. Firmalar açısından durum bu.
VATANDAŞ KULLANDIĞI KREDİLERİ ÖDEYEMİYOR, TAKİPTEKİ BİREYSEL KREDİLER TARİHİ REKOR KIRDI
Öte yandan vatandaş açısından durum ne? Yani ortalama tüketici açısından durum ne? Yine birkaç tane veri de burada sizlerle paylaşalım. Bunlardan biri takipteki bireysel krediler. Yani vatandaşın aldığı ama geriye ödeyemediği krediler. Bu dönemde yine 2017 yılından beri en yüksek miktara ulaşmış durumda.
Birkaç örnek verelim: Konut kredileri, 2025 yılında komut kredilerinin geri dönüşsüz olanları 1.1 milyardan 1.8 milyar liraya çıkmış, yani yüzde 68 artmış. Taşıt kredilerinin geri dönmeyen oranları yüzde 74 artmış bir yılda. Yani vatandaş taşıt kredisi kullanmış ama bu kredileri ödeyememiş; ödeyemediği miktar geçen senenin aynı ayıyla karşılaştırdığımızda yüzde 74 artmış. Yine mesela kredi kartları, hepimizin belası, borç makinaları yüzde 75 artmış. Toplamda ise yüzde 71’lik bir artış var. Yani vatandaş da artık kullandığı kredileri ödeyemiyor.
KREDİ KANALLARI KAPALI VEYA ÇOK YÜKSEK FAİZLER VAR, VATANDAŞ BORCUNU ÇEVİREMİYOR
Hem bunun için gelirleri yetersiz hem de yeniden kredi alarak bu kredilerini ödemeye çalışan —yani konut kredisini, taşıt kredisini, ihtiyaç kredisini ya da kredi kartını çevirmek isteyen— vatandaş açısından da krediye erişim ciddi şekilde zorlaştığı için, kredi alamadığı için, kredi kanalları kapalı olduğu için ya da kredi almış olsa bile çok yüksek faizlere katlanmak zorunda kaldığı için bu işi çeviremiyor. Dolayısıyla hem firmalar bakımından hem vatandaş bakımından çok ciddi bir durumla karşı karşıyayız.
EMEKLİ VE DAR GELİRLİLER ÜLKENİN REFAH PAYINDAN ASLA YARARLANDIRILMADI
Yine mesela bugün MYK’da değerlendirdiğimiz ve üzerinde çok durulmayan bir başka konuyu daha dikkatlerinize sunmak istiyorum. O da bölüşüm meselesi. Şimdi Cumhurbaşkanı yardımcısı özellikle emeklilerle ilgili bir değerlendirme yaparken önümüzdeki yıla ilişkin refah payından bahsetti. Ya bugün televizyonları açtığınızda ekonomiyle ilgili değerlendirmelerde ya da ücretlerle ilgili değerlendirmelerde sosyal güvenlik uzmanlarını görüyorsunuz.
Sosyal güvenlik uzmanları televizyona çıkıyor, işte diyor ki enflasyon yüzde on olduğunda beş de refah payı verirsek, yüzde yirmi olduğunda on da refah payı verirsek bu maaşlar ne olur? Yani hükümetten emeklilerin ve dar gelirlilerin beklentisi çok yüksek, ciddi bir refah payı beklentisi var. Peki AKP döneminde ne olmuş? Aslında emeklinin, işçinin, dar gelirlinin alması gereken refah payı ne? Şimdi bizim önümüze yüzde beşler, onlar, on beşler, yirmiler koyacaklar ya, ama gerçekten neye baktığımızda çok enteresan rakamlarla karşı karşıya kalıyoruz.
KİŞİ BAŞINA GELİR 180 KAT ARTARKEN EMEKLİ MAAŞI SADECE 85 KAT ARTABİLDİ
Bakın sayın basın mensubu, 2002’de AKP iktidara geldiğinde —24 yıl geçmiş üzerinden— 2026 yılına geldiğimizde nominal olarak Türkiye’deki insanların gayri safi yurt içi hasılası kişi başına 180 kat artmış. 180 kat. Bu normal, çünkü enflasyon da var bu dönemde. Yani 2002’de gelir elde eden kişinin geliri neyse nominal cinsinden, bugün bu geliri 24 yıl sonra 180 kat artmış ortalamada kişi başına. Peki, emeklilerin, emekçi kesimin bundan ne kadar pay almış diye baktığımız zaman, brüt asgari ücret bu dönemde ne kadar artmış?
Türkiye’de ortalama kişi başına gelir nominal olarak 180 kat artarken, asgari ücret bu dönemde sadece 132 kat artmış. 180 kat yerine 132 kat. Yani burada çok açık ki 50 puanlık bir refah payı kaybı var. Peki ortalama memur maaşı ne olmuş? Onun durumu 131 kat artmış. Yani ortalama bir memur da Türkiye ortalamasındaki artışın altında kalmış. Peki en düşük işçi emekli maaşı ne kadar artmış? Sadece 85 kat. 180 kat artan ortalama kişi başı gelire karşılık en düşük işçi emeklisinin geliri sadece 85 kat artmış. Bu çok açıktır ki emekli açık bir biçimde o ülkede satın alma gücünün ya da o ülkenin refah payından yararlanamamış. En düşük memur emeklisi ise 78 kat artmış.
CUMHURİYET HALK PARTİSİ GEÇMİŞ DÖNEM KAYIPLARININ TELAFİSİ İÇİN EN AZ YÜZDE YETMİŞ ZAM ÖNERİYOR
İşçiye, asgari ücrete zam yapacaksanız 1 Ocak’tan itibaren ve bir refah payı da vermeyi düşünüyorsanız bunu öyle yüzde beş, yüzde on, yüzde on beş, yüzde yirmi, yüzde otuzlarla sınırlandıramazsınız. Cumhuriyet Halk Partisi’nin buradaki önerisi çok açık. Cumhuriyet Halk Partisi geçmiş dönemlerdeki bu durumun telafi edilebilmesi için en azından en az yüzde yetmiş zam, yani en düşük emekli maaşının 40 bin lira seviyesine, açlık sınırının üzerine; memur emeklilerinin ve işçi emeklilerinin de buna paralel bir biçimde ücretlerin arttırılmasına ve asgari ücretin de en az bunun yüzde otuz üzerinde olacak şekilde yine yüzde yetmiş arttırılarak en az 52 bin lira seviyesinde çıkartılmasını öneriyor.
ÖNERİMİZ BİLE GEÇMİŞ KAYIPLARI TAM KARŞILAMAZ ANCAK BİR BAŞLANGIÇ OLARAK DEĞERLENDİRİLMELİDİR
Bakın bu bile aslında 2022 yılından bu yana AKP dönemi boyunca elde edilmesi gereken kazanımların altındadır. Bizim önerimiz bile. Cumhuriyet Halk Partisi’nin önerisi bile bunun altındadır ama siz göreceksiniz bu tartışmalar 1 Ocak’ta başladığında şöyle şeyler duyacaksınız: “Biz bütçe olanakları ölçüsünde enflasyonumuza ek olarak bir refah payı öneriyoruz. Refah payımız yüzde beş, yüzde on, yüzde on beş.” Yani açık bir biçimde emekliyle ve ücretliyle dalga geçiyorsunuz. Bunun hiçbir biçimde iğreti durur yanı yoktur. Bu açık bir biçimde bu kesimlerle dalga geçmektir.
Biz kendi önerimizi bile geçmişe dönük bütün bu kayıpların telafi edilebilmesi açısından yeterli görmüyoruz, kendi önerimizi bile. Ama bunu bir başlangıç olarak değerlendirmemiz gerektiğini düşünüyoruz. 1 Temmuz’da bir kere daha zam yapılacak çünkü aşamalı bir biçimde önce 1 Ocak’ta yüzde yetmiş zam yapılarak sonra da 1 Temmuz’dan ekstra zamlarla bu işin kordine olması gerektiğini düşünüyoruz, inanıyoruz.
FON VURGUNUNUN SİYASİ AYAĞI HALA GİZLENİYOR, BÜTÜN BU SORULARIN CEVABINI ARIYORUZ
Tabii yine vatandaşın gündeminde olan konulardan biri hiç kuşku yok ki fon skandalı, fon vurgunu, fon yolsuzluğu. Bu konu bizim her MYK’mızın gündemindedir. Her hafta bu konuyla ilgili gelişmeler olmaktadır. Bu konuyu titizlikle biz takip ediyoruz. Bakınız grubumuz bu konuyla ilgili çok iyi bir çalışma hazırladı. Yakında bu kamuoyuyla paylaşılacak, fon vurgunu çalışmamız. Burada bütün kimler kimlerle ilişkili, kimler kimlerden malı götürmüş, kimlerin sorumluluğu var, kurumsal sorumluluklar nerede, siyasal sorumluluklar nerede; bununla ilgili bütün deşifreleri, bütün şeyleri şemalarla görebilirsiniz, kamuoyuyla bugün yarın paylaşılacaktır. Bugün BDDK Başkanı bu kapsamda istifa etti. Pardon, özür dilerim, istifa etmedi, görevinden affını istedi.
Şimdi istifa gibi erdemli bir müessesenin bile AKP döneminde dejenere olduğunu görüyoruz. Yani bürokratlar, bakanlar “ben istifa ettim” diyemiyor, “ben görevinden affımı istiyorum” diyor. Oysa bu arkadaşlarımızın, bu bürokratların bırakın görevinden alınmasını —daha doğrusu bırakın görevinden affını istemesini, bırakın istifa etmelerini— görevden alınmaları gerekirdi. Daha ilk günden beri, ilk baştan beri yavaş yavaş Takasbank’ta, diğer kurumlarda kurumsal sorunların görevden affını istediği bir süreç yaşadık. Ancak bir taraf hep eksik kaldı ve hep eksik götürülüyor, nedense buraya girilemiyor.
MANİPÜLATÖRLER VE KURUMLARLA İLGİLİ SÜREÇ İŞLİYOR ANCAK SİYASET AYAĞINDA HÂLÂ SESSİZLİK KORUNUYOR
Biz bu konuyla ilgili üç aşamadan bahsetmiştik: Bir, manipülatörler; iki, denetim yapması gereken kurumlar; üç, siyasi ayak. Şimdi manipülatörlerle ilgili bir süreç işliyor, kurumsal olarak sorumluluk alması gereken, denetim görevini yerine getirmeyen kurumlarla ilgili bir süreç işliyor. Ama siyasi ayağa geçtiğinde hâlâ sessizlik korunuyor. Bir AKP Genel Başkan Yardımcısı’nın tutuklanmış olması konuyu çözmez. Buranın arkasında biz çok daha büyük bir siyasi motivasyon olduğunu, daha geniş cephede bu işlerin yürütüldüğünü değerlendiriyoruz. Aslında Adalet Bakanı’nın bu konuyla ilgili sözlerinden de bunun ipuçlarını elde etmek mümkündür. Burada “organize işler” var diyor. Dolayısıyla burada bir örgüt, diğer unsurlarında siyasi ayakların da açık biçimde ortaya çıkartılması gerektiğine inanıyoruz. Ama kamuoyu —geçen toplantıda söyledim, burada da söylüyorum— şu soruların cevabını bekliyor: Bir, bu örgütün adı ne? Burada bir örgüt varsa. İki, bu örgütün üyeleri kim? Üç, bu örgütün şeması ne? Bütün bu sorulara cevap arıyoruz biz, tüm bu sorulara cevap veriyoruz ve CHP olarak bu süreci yakından takip ediyoruz.
ANTALYA’DA TOPLANAN BİRLEŞMİŞ MİLLETLER KOP 31 İKLİM ZİRVESİ ÖNEMLİ BİR FIRSATTIR ANCAK ELEŞTİRİLERİMİZ VAR
Yine aynı şekilde bildiğiniz üzere Antalya’da çok önemli bir zirve toplandı: Birleşmiş Milletler COP 31 İklim Zirvesi. Yaklaşık 10 gün devam edecek, 11-12 gün devam edecek bir zirve. Bu zirve dünyanın 90’ın üzerinde devlet başkanını bir araya getirmesi bakımından önemlidir. Türkiye açısından özellikle iklim çerçevesinde bir diplomasi alanı açabilmesi açısından da önemlidir. Bu zirvenin Türkiye’de yapılması başlı başına önemlidir.
Yine bu zirve marjında etrafımızda gerçekleşen bir takım politik gelişmelere, dış politika gelişmelere ilişkin Türkiye’nin kendi tezlerini kabul ettirebilmeleri, konuşabilmeleri ve tartışabilmeleri belirli bir liderlerin burada bulunmuş olması açısından da bir fırsat olarak değerlendiriyoruz. Zirveye ilişkin eleştirilerimiz de var. Dolayısıyla bu eleştirileri de bir kere daha burada yüksek sesle dile getirmek isteriz.
TÜRKİYE’NİN FOSİL YAKITLARDAN ÇIKIŞ STRATEJİSİ VE ŞAİBELİ PARTNERLER İÇİN İNDİRİCILİK SORUNU VAR
Şimdi Türkiye burada aktif rol aldı, bu zirveye ev sahipliği yaptı; ancak Türkiye’nin kömüre dayalı enerjide ve fosil yakıtlarda bir çıkış stratejisi olup olmadığını biz merak ediyoruz. Yani yenilenebilir enerji kaynaklarıyla ilgili kat ettiğimiz mesafelere ek olarak fosil yakıtların tüketimiyle ilgili, bu yakıtların çıkartılmasıyla ilgili ve bu yakıtların çıkartılmasının son tarihiyle ilgili bir çıkış stratejimiz var mıdır? Türkiye’nin en çok eleştirildiği konulardan biri bu.
Dolayısıyla buna bir dikkat çekmek isterim. Şimdi tartışmalı ortaklıklar var burada. Şimdi bakın arkadaşlar siz bir iklim değişikliği zirvesine ev sahipliği yapıyorsunuz, burada bazı partnerler belirlemişsiniz. Bu partnerlerden bazıları maden ve enerjide projeler yapan, çevrecilerin hedefinde olan, şaibeli bir takım işler yaptığı iddia edilen şirketler; mesela Cengiz Holding ya da ona benzer bir takım şirketler gibi. Dolayısıyla bu, inandırıcılığınızı ciddi şekilde zedelemektedir. Bu konu bence mutlaka göz önünde bulundurulması gereken bir konudur.
AKTİVİSTLERİN GÖZALTINA ALINMASI VE ZENGİN ÜLKELERİN FİNANSMAN İKİ YÜZLÜLÜĞÜ YÜKSEK SESLE DİLE GETİRİLMELİDİR
Yine bu zirveden önce, tıpkı NATO zirvesinde olduğu gibi, bazı aktivistlerin, bazı protestocuların ya da riskli kabul edilen bazı grupların hemen birkaç gün öncesinden başlayarak gözaltına alınması, bunların üzerinde bir takım adli baskılar oluşturulmasını da bizim hukuk devleti açısından doğru bulmadığımızı belirtmek isteriz. Şimdi mesela Türkiye’nin elektrifikasyon hedefleri var, yani bu zirveye bir hedef olarak öngördüğü. Yani ülkenin enerji tüketiminin yüzde otuz beşinin elektrikle yapılabilmesine ilişkin bir hedef koyuyor Türkiye ve bu hedefe de öncülük ediyor bu sistemde, güzel. Türkiye’de ama bu hedefin arkasında bu elektriğin ne şekilde elde edilebileceğine ilişkin bir takım eksiklerin olduğunu görmemiz lazım.
Yani biz eğer böyle bir hedef koyuyorsak, bu yüzde otuz beş hedefi —yani daha çok elektrik üretmeye dönük, elektrik tüketmeye dönük temiz enerji kaynağı olarak böyle bir hedefi koymuşsak— bu elektriği nasıl üreteceğimize ilişkin de uluslararası kamuoyuna bir yol haritası sunmamız gerekir. Eğer biz bu elektriği fosil yakıtlardan üreterek elde edeceksek o zaman bunun iklime bir katkısı olmayacaktır. Bu, Türkiye’nin uluslararası platformda çok eleştirildiği konulardan biridir, bu konuda hükümetin dersine çalışmadığını biz görüyoruz, değerlendiriyoruz.
Yine mesela bu zirve bakımından dikkate sunmamız gereken konulardan biri zengin ülkelerin Paris Antlaşması’ndan başlayarak iklim hedefleri çerçevesinde bunun finansmanıyla ilgili yükleri, yüklerle ilgili verdikleri sözleri tutmuyor olmalarıdır. “Dünya beşten büyüktür” diyen bir Türkiye’nin, zengin ülkelerin bu finansmanla ilgili verdiği sözlerin neden yerine getirilmediğini yüksek sesle dile getirmesi gerekir. Bütün bu finansmanla ilgili, bu iklim krizinden baş edebilmek için ihtiyaç duyulan iş ve işlemlerin finansmanının yoksul ülkelere bırakılması, zengin ülkelerin buradan kaçıyor olması büyük bir iki yüzlülüktür. Bu iki yüzlülüğü de yüksek sesle dile getirmek zorundayız.
CUMHURİYET HALK PARTİSİ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDE ÇOK DAHA FAZLA SAHADA VE HALKIN İÇİNDE OLACAK
Yine Amerika Birleşik Devletleri’nin iklim değişikliğiyle ilgili kendisini geri çekiyor olması, burada alınacak kararların etkinliği açısından ciddi bir problem oluşturur, bunu da dikkatlerinize sunmak isteriz. Yine son zamanlarda bu iklim zirvelerinin şirketlerin ve devletlerin bir geçit törenine döndüğü, içeriğinden boşaldığı, asıl konuya odaklanılmasının engellendiğine ilişkin bir tartışma uluslararası camiada yürüyor ve “halkların iklim zirvesi” diye alternatif bir takım zirveler de söz konusu oldu. Ben buraya da biraz daha fazla kulak verilmesi gerektiğini düşünüyorum.
Bir Cumhuriyet Halk Partisi olarak sadece formal olarak yapılan bu tür iklim zirvelerine ek olarak buralardaki tartışmaların da yakından takip edilmesinin önemli olduğuna inanıyorum. Onun dışında arkadaşlar bizim gündelik çalışmalarımız, tartışmalarımız, programlarımız da var. Bu hafta bizim iki tane önemli programımız olacak.
Birisi yarın gerçekleştirecek bir toplantımız var emeklilerle ilgili. Sayın Genel Başkanımız ve ilgili genel başkan yardımcılarımızın organizasyonunda Cumhuriyet Halk Partisi emeklilerle buluşacak. Biraz önce tartıştığımız, konuştuğumuz bütün bu meseleleri, emeklilerin problemleriyle ilgili bütün bu meseleler gündeme gelecek ve orada değerlendirmelerde bulunacağız.
Cumhuriyet Halk Partisi kendi politikalarını emeklilere, emeklilerin temsilcilerine doğrudan iletme şansına sahip olacak. Onun dışında cumartesi günü büyük bir saha çalışması olacak Kocaeli’de. Kocaeli’nin 12 ilçesinde, doğrudan doğruya sahaya inecek bütün genel başkan yardımcıları, 12 genel başkan yardımcısının başkanlığında ve Sayın Genel Başkanımız da yine Kocaeli’deki çalışmalara cumartesi gününden itibaren katılacak.
Biz birkaç gün öncesinden gidiyoruz, oralardaki çalışmalarla ilgili saha çalışmalarının organizasyonlu programıyla ilgili çalışmalar yürüteceğiz. Cumhuriyet Halk Partisi önümüzdeki dönem çok daha fazla sahada olacak, çok daha fazla halkın içinde olacak, halkın sorunlarını çok daha fazla gündeme getirecek, kendi politikalarını halkla buluşturacak, etkinliklerde daha fazla yer alacak. Benim şimdilik sizlerle MYK gündemine ilişkin değerlendirmelerim bunlardan ibaret. Soru-cevap kısmında da sorularınızı cevaplandırmak isterim.