Ege İhracatçı Birlikleri (EİB), Türkiye’nin toplam ihracatından aldığı payda tarihi bir eşiğin altına indi. 2025 yılı verilerine göre, Türkiye’nin 273,4 milyar dolarlık ihracat maratonunda EİB, 18,5 milyar dolarlık payı ile yüzde 6,75’lik bir temsile geriledi. Bu rakam, Egeli ihracatçılar için 2009 krizinden bu yana görülen en düşük pay olarak kayıtlara geçti.
BİR ZAMANLAR YÜZDE 80’Dİ, ŞİMDİ YÜZDE 6…
Cumhuriyetin ilk yıllarında Türkiye ihracatının lokomotifi olan ve toplam dış satımın yüzde 80’inden fazlasını göğüsleyen Ege Bölgesi, çeyrek asırdır çift haneli rakamları göremiyor. 1980 yılında yüzde 18 olan temsil oranı, 2000 yılında yüzde 9,5’e, bugün ise yüzde 6,75’e kadar çekildi.
ESKİNAZİ’DEN “MERKEZİYETÇİ YAPI” ELEŞTİRİSİ
EİB Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, bu düşüşün üretim kaybından değil, “kayıt sistemindeki adaletsizlikten” kaynaklandığını vurguladı. Eskinazi’ye göre EİB’nin payındaki erimenin temel nedenleri şunlar:
- Yeni Birlikler İstanbul ve Ankara Merkezli: 2000 sonrasında kurulan savunma sanayi, iklimlendirme ve mücevher gibi katma değerli birliklerin merkezleri İzmir dışına kuruldu.
- Otomotiv ve Kimya Engeli: Bölgenin en güçlü olduğu otomotiv, kimya ve yenilenebilir enerji sektörlerinde EİB bünyesinde birlik kurulmasına izin verilmiyor.
- Kayıt Kayması: Ege’de üretilen ürünlerin ihracat kaydı İstanbul veya Ankara üzerinden geçtiği için EİB’nin resmi rakamları düşük kalıyor.
“GERÇEK PAYIMIZ YÜZDE 16”
Başkan Eskinazi, Ticaret Bakanlığı’nın “Faaliyet İlleri İhracat İstatistikleri”ne bakıldığında Ege’nin gerçek gücünün 44 milyar dolarla Türkiye genelinde yüzde 16 paya ulaştığını hatırlattı. Eskinazi, “Eğer Kimya, Otomotiv ve Yenilenebilir Enerji birliklerini EİB bünyesinde kurabilirsek, ihracat kaydımız bir anda 35 milyar dolar seviyesine çıkar” dedi.
EİB’NİN TÜRKİYE İHRACATINDAKİ TARİHSEL SERÜVENİ
| Yıl | EİB İhracatı (Milyar $) | Türkiye Payı (%) | Durum |
| 1980 | 0,5 | %18,0 | Tarihi Zirve |
| 2000 | 2,6 | %9,5 | Çift haneye veda |
| 2008 | 7,9 | %6,2 | Kriz Dönemi Dibi |
| 2011 | 11,3 | %8,4 | 10 Milyar $ Eşiği Aşıldı |
| 2025 | 18,5 | %6,75 | 16 Yıl Sonra Yeniden Kritik Eşik |