Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) yayımladığı 2025 yılı verilerine göre, Türkiye 18 bin 464 başvuruyla Avrupa Konseyi ülkeleri arasında “en çok şikayet edilen ülke” unvanını sürdürdü. İhlal kararlarında ise “Adil Yargılanma Hakkı” ilk sırada yer alırken, mahkeme 2026 yılı için beklenen “kitlesel başvuru dalgasına” karşı idari tedbirlerini devreye soktu.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, içtihat hukuku ve istatistiki verileri içeren kapsamlı 2025 Yıllık Raporu’nu yayımladı. Raporda, Mahkeme’nin toplam iş yükünde yüzde 11’lik bir azalma yaşandığı görülürken, Türkiye’nin bireysel başvuru sayısındaki domine edici etkisi dikkat çekti.
BAŞVURU SAYISINDA DÜŞÜŞ VAR AMA LİDERLİK DEĞİŞMEDİ
Türkiye’den 2025 yılında yapılan başvuru sayısı, bir önceki yılın 21 bin 600 olan rakamına kıyasla önemli bir gerileme kaydederek 18 bin 464’e düştü.
Yaşanan azalmaya rağmen Türkiye; 7 bin 177 başvuru ile takipçisi olan Rusya’yı, 4 bin 4 başvuruyla Ukrayna’yı ve 3 bin 517 başvuruyla Polonya’yı geride bırakarak listenin ilk sırasındaki yerini korudu. Bu veriler, toplam iş yükü azalsa da Strasbourg’daki dava yoğunluğunun odağında halen Türkiye’nin yer aldığını kanıtlıyor.
İHLAL KARARLARININ BİLANÇOSU: 74 DAVADAN 66 İHLAL
Mahkeme, geçtiğimiz yıl Türkiye hakkında toplam 74 davada nihai kararını açıklarken, ortaya çıkan tablo yargı sistemindeki kronik sorunları bir kez daha gözler önüne serdi.
İncelenen dosyaların 66’sında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) en az bir maddesinin ihlal edildiğine hükmedilirken, sadece 6 davada herhangi bir ihlal bulgusuna rastlanmadı; geri kalan 2 dava ise dostane çözüm gibi alternatif yöntemlerle sonuçlandırıldı.
İhlallerin odağında ise adalet mekanizmasına olan güveni sarsan başlıklar yer aldı; en fazla ihlal kararı 24 dava ile “Adil Yargılanma Hakkı” temelinde verilirken, bunu 21 dava ile “Özgürlük ve Güvenlik Hakkı” takip etti. Raporda ayrıca, bu başvuruların önemli bir kısmının 15 Temmuz sonrası süreçteki yargılamalarla doğrudan bağlantılı olduğu özellikle vurgulandı.
2026 İÇİN “KİTLESEL BAŞVURU” ALARMI VE YENİ TEDBİRLER
AİHM kaynakları, 2026 yılının Türkiye açısından “rekor” bir yıl olabileceği uyarısında bulunuyor. Sadece yılın ilk günlerinden itibaren yaklaşık 650 yeni başvurunun ulaştığı belirtilirken, Mahkeme bu yoğunluğu yönetebilmek adına 1 Ocak 2026 itibarıyla yeni idari prosedürleri başlattı.
Artık başvurular; elektronik form zorunluluğu, her başvurucu için ayrı kapak sayfası ve Mahkeme’nin resmi internet sitesindeki güncel formların fiziksel çıktılarıyla gönderilmesi gibi sıkı şekil şartlarına tabi tutulacak. Bu tedbirlerin, benzer şikayetleri içeren binlerce dosyanın hızlıca tasnif edilmesi için alındığı vurgulanıyor.
SÜRPRİZ ARTIŞ: SPOR DÜNYASI AİHM YOLUNDA
Raporda dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise Türkiye’deki spor kulüplerinden gelen dosya sayısındaki ivmelenme oldu. Özellikle Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Tahkim Kurulu’nun bağımsızlığına yönelik şikayetler mercek altına alındı. AİHM gündeminde bu konuda bekleyen yaklaşık 60 dosya bulunurken, Mahkeme’nin ay başında aldığı “Tahkim Kurulu’nun bağımsızlığı yeterli değil” kararı, spor hukukunda yeni bir dönemin kapısını araladı.