Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasındaki askeri ve siyasi ilişkilerin en kritik düğüm noktalarından olan CAATSA yaptırımları ve F-35 projesine ilişkin Ankara’dan çok net mesajlar geldi.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, yürütülen diplomatik temaslar ve sürecin geleceğine dair önemli değerlendirmelerde bulunarak müttefik ülkeler arasında yaptırım mekanizmalarının uygulanmasını kabul etmediklerini vurguladı.
Bu tür kısıtlamaların rasyonel bir temele dayanması gerektiğine dikkat çeken Hakan Fidan, “Bunlar siyasi veya idari kararlar olmamalı” diyerek müttefiklik hukukuna işaret etti. Washington yönetiminin yeni dönemdeki yaklaşımına yönelik beklentilerini de paylaşan Bakan Fidan, teknik düzeydeki ticari ortaklıkların ötesinde, seçilmiş siyasi iradelerin ilişkileri baltalamaması gerektiğini savundu. Fidan, “Beklentimizi aslında Sayın Trump ifade ediyor. Ha teknik olarak firmalar, kurumlar alışverişte anlaşırlar, anlaşamazlar o başka bir konu. Ama en başta seçilmiş siyasal liderlik ve işte kongre, bizde parlamento, bu konuda engelleyici bir rol oynamamalı müttefikler arasında. Türkiye baştan beri liderliğiyle, parlamentosuyla bu fikirde” sözleriyle sürecin siyasi engellere takılmaması gerektiğinin altını çizdi.
“Avrupa’da Yaptırımları Sorun Olmaktan Çıkardık”
Türkiye’nin savunma sanayisini ve askeri tedarik kanallarını hedef alan hem ilan edilmiş hem de üstü kapalı yürütülen ambargolara karşı uzun süredir sistemli bir mücadele verildiğini aktaran Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, diplomasi masasında elde edilen kazanımları anlattı.
Batı başkentlerinde uygulanan kısıtlamaların büyük oranda aşıldığını belirten Fidan, “Şimdi bu noktada biliyorsunuz uzun bir zamandır bize yapılan ilan edilmemiş ve edilmiş yaptırımlar vardı Avrupa başkentlerinde veya Amerika’da. Bunları sistemli bir şekilde kaldırmaya yönelik çok ciddi diplomatik çalışmalarımız oldu. Çok şükür bunu daha önce başka vesilelerle de söyledim, Avrupa’da artık bunu bir sorun olmaktan çıkardık” açıklamasında bulundu.
“Yasayla Bağlanmış CAATSA ve F-35 İçin Adım Atıyoruz”
Amerika Birleşik Devletleri ile yürütülen müzakerelerde idari tasarruflarla çözülebilecek pürüzlerin geride kaldığını, ancak kongre mevzuatına takılan yasalar için liderler düzeyinde bir irade birliği arandığını ifade eden Hakan Fidan, çözümün yakın olduğunu işaret etti.
İki ülkenin de bu sorunları aşma noktasında kararlı olduğunu dile getiren Bakan Fidan, “Amerika’da idari kararlarla alınabilecek konular da çok şükür sorun olmaktan çıktı. Ama yasayla bağlanmış bir iki tane konu var. CAATSA bunlardan biri. F-35’le ilgili konu da bunlardan biri. Şimdi bu irade burada olduğu sürece iki liderde de biz bakanlıklar olarak bunları çözme konusunda da uygun adımları atıyoruz. İnşallah yakında bir neticeye ulaşacağız, yani bunda bir sıkıntı olmayacağını düşünüyorum” diyerek kısa sürede somut bir sonuca ulaşılacağı öngörüsünü paylaştı.
“Amerikan Siyaseti Bir İkilem Sürecine Giriyor”
Türkiye’nin uluslararası arenada artan jeopolitik ağırlığı ve kazandığı saygınlığın bazı bölgesel aktörleri rahatsız ettiğini ve bu durumun Washington cenahında lobi faaliyetlerini tetiklediğini belirten Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, önümüzdeki dönemin çetin bir diplomasi mücadelesine sahne olacağını kaydetti.
Ankara’nın hamlelerine karşı negatif lobi çalışmalarının yürütüldüğünü açıkça gördüklerini beyan eden Fidan, Amerikan yönetiminin karşı karşıya kalacağı denge arayışını ve Türkiye’nin bu süreçteki rolünü şu sözlerle özetledi:
“Türkiye’nin dostu olduğu kadar hasmı da çok, sevmeyeni de olabiliyor zaman zaman. Bazı ülkelerin Amerika nezdinde lobi faaliyetlerinde bulunduğunu da açıkçası görüyoruz. Şimdi yani Türkiye’nin bu kadar saygınlık kazandığı, etki ürettiği bir yerde başkaları da farklı şekilde harekete geçiyorlar. Amerikan siyasetinin yine yani Türkiye’nin önemiyle onlara etki eden negatif manadaki aktörlerin çabası arasında bir ikilem içerisinde kalacağı bir sürece giriyoruz. Bunu yönetmek de diplomasinin işi, zaten bizler de bunun için varız. İnşallah bunu daha ileri bir şekilde çözeceğiz.”