DEMOKRAT GÜNDEM-HABER MERKEZİ-Pasaport Kanunu’nda değişiklik öngören kanun teklifi Meclis komisyonuna sunulurken, mesleğinde 15 yılını dolduran mühendis ve mimarlara yeşil pasaport verilmesi yeniden gündeme geldi. Daha önce gazeteciler için verilen benzer teklifin akıbeti ise belirsizliğini koruyor.
Pasaport Kanunu’nda değişiklik yapılmasını öngören ve mühendis ile mimarlara yeşil pasaport yolunu açan kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin gündemine alındı. 2/3312 esas numarasıyla kayda geçen teklif, halen TBMM İçişleri Komisyonu’nda inceleniyor.
Teklifin yasalaşması halinde, mesleğinde en az 15 yılını dolduran TMMOB üyesi mühendis ve mimarlar, birçok ülkeye vizesiz seyahat imkânı sağlayan hususi (yeşil) pasaport alabilecek.
GEREKÇE: VİZE ENGELİ VE ULUSLARARASI FAALİYETLER
Teklifin gerekçesinde, mühendis ve mimarların uluslararası projeler, teknik incelemeler, fuarlar ve mesleki toplantılarda vize sorunlarıyla karşılaştığına dikkat çekildi. Bu durumun hem mesleki faaliyetleri hem de Türkiye’nin uluslararası temsili açısından sorun yarattığı ifade edildi.
YEŞİL PASAPORT ŞARTLARI NELER?
Teklifte, yeşil pasaporttan yararlanabilmek için üç temel kriter öngörülüyor:
Oda kaydı: Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (TMMOB) bağlı bir odaya üye olmak
Fiili çalışma: Mesleğini aktif olarak icra ediyor olmak
Kıdem şartı: Meslekte en az 15 yıllık kıdeme sahip olmak
GAZETECİLER İÇİN DAHA ÖNCE MHP’Lİ MİLLETVEKİLİ ÖZDEMİR TEKLİF VERMİŞTİ
Öte yandan mühendis ve mimarlara yönelik bu düzenleme, daha önce basın mensupları için verilen benzer bir kanun teklifini yeniden gündeme taşıdı.
2024 yılında MHP Genel Başkan Yardımcısı ve Kayseri Milletvekili İsmail Özdemir, 15 yıl mesleki kıdeme sahip basın mensuplarına yeşil pasaport verilmesini öngören bir kanun teklifini TBMM’ye sunmuştu.
Teklifin gerekçesinde; dezenformasyonla mücadele, doğru bilginin yayılması ve medya diplomasisinin güçlendirilmesi vurgulanmıştı.
MHP Milletvekili İsmail Özdemir, gerekçede şu ifadelere yer vermişti: “Basın mensuplarımızın yurt dışında görevlerini daha rahat icra edebilmeleri için gerekli kolaylığın sağlanması, ihtiyaç duyulan yüksek yetkinliğe sahip medya diplomasisinin geliştirilebilmesi açısından önem arz etmektedir. Bu kapsamda, mesleklerinde 15 yılı doldurmuş, basın kartına sahip ve terör suçlarına bulaşmamış basın mensuplarına hususi pasaport verilmesi gerekmektedir.”
2024 yılında meclise sunulan bu teklif yasalaşmadı ve komisyonda beklemeye alındı.
Adalet ve Kalkınma Partisi Milletvekili Mustafa Elitaş, geçtiğimiz yıl 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’nde Parlamento Muhabirleri Derneği’ni ziyaretinde gazetecilere yeşil pasaport verilmesi noktasında çalışıldığını, meclis başkanlığının ve AK Parti Grubunun da konuya olumlu baktığını belirtmiş, “Onunla ilgili genel bir çalışma yapmak lazım. Şu anda yeşil pasaport sayısı olağan derecede yüksek. Belli bir noktaya doğru geliyor sonrasında aşmak için çalışılıyor. Meclis Başkanımız da olumlu görüyor. AK Parti Grubu da olumlu görüyor.
Biz de olumlu görüyoruz ama yeşil pasaportun sayısını önlenmez bir noktaya getiremezsek. Yeşil pasaportun özelliği Avrupa Birliği’ne vizesiz girmek. Yeşil pasaport vizeli hale gelir mi endişesini taşıyoruz. Onun için zaman içerisinde değerlendirilmesi gerekir. Yeşil pasaportun önüne engel çıkmasın diye en ince ayrıntılarla inceleniyor. Grup Başkanımız da konuyu çok iyi biliyor. İnşallah bir makul noktaya doğru gelmiş olacağız” ifadelerini kullanmıştı.
İGC BAŞKANI DİLEK GAPPİ: AB SÜRECE SICAK BAKMIYOR
İzmir Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Dilek Gappi, gazetecilere yeşil pasaport verilmesine ilişkin sürecin şu an askıya alındığını söyledi.
Basın kartlarıyla ilgili komisyon toplantılarında konunun gündeme geldiğini belirten Gappi, Avrupa Birliği’nin daha fazla meslek grubuna yeşil pasaport verilmesine sıcak bakmadığını ifade etti.
“GAZETECİLER KAMU GÖREVİ YAPIYOR; YEŞİL PASAPORTU ÖNCELİKLİ ALMASI GEREKİYOR”
İGC Başkanı Dilek Gappi o günden bugüne yaşanan süreci ve gelişmeleri şöyle aktardı: “Biz şu anda sırada bekliyoruz. Mevcut koşullarda bu teklifin yasalaşması zor görünüyor. İletişim Başkanlığı’ndan bize verilen yanıt şu yönde oldu: Basın kartları, komisyon toplantılarında da tartışıldı.
Avrupa Birliği, daha fazla kişiye ve meslek grubuna yeşil pasaport verilmesini doğru bulmuyor ve bu yönde herhangi bir adım atılmasını istemiyor.
Elbette diğer meslek gruplarına saygımız var. Avukatlara yeşil pasaport verildikten sonra biz de harekete geçtik ve gazetecilere de verilmesini talep ettik. Aynı dönemde eczacılar da bu konuda hazırlık yaptı. Ancak AB’den gelen düzenleme talepleri doğrultusunda, daha önce yeşil pasaport verilmemiş meslek gruplarına bu hakkın tanınmayacağı bize ifade edildi.
Oysa kamu hizmeti gören gazetecilerin, yeşil pasaportu öncelikli olarak alması gerekiyor. Bu konuda tüm çalışmalar yapıldı, dosya şu anda komisyonda bekliyor. Ancak hiçbir meslek grubuna yeşil pasaport verilmeyeceği yönünde bir yanıt gelince süreç durduruldu.”
“MESLEK ÖRGÜTLERİ OLARAK KONUNUN TAKİPÇİSİYİZ”
İGC Başkanı Gappi, meslek örgütleri olarak konunun takipçisi olduklarını da vurgulayarak, “Yeşil pasaportun öncelikli hakkımız olduğunu her platformda dile getiriyoruz. Mesleğinde 15 yılını doldurmuş, basın kartı sahibi gazeteciler için bu hakkın tanınmasında ısrarcıyız. Meslek örgütleri olarak konunun takipçisiyiz. Gazetecilere yeşil pasaport verilmesini istiyoruz ve bu talebin hayata geçirilmesini bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
TÜRKİYE BASIN KONSEYİ BAŞKANI PINAR TÜRENÇ: “AB NEZDİNDE GÜVEN SORUNU VAR”
Konuya dair görüşlerine başvurduğumuz Türkiye Basın Konseyi Başkanı Pınar Türenç, konuya temkinli yaklaştı.
Konsey Başkanı Pınar Türenç, gazetecilere verilen gri pasaportun bazısılarınin,amacı dışında kullanımı nedeniyle AB’den tepki geldiğine işaret ederek, “Gri pasaportun daha da kısıtlanmasının gündemde olduğu bir dönemde, yeşil pasaportun verilmesinin cok şansının olacağıni beklemiyorum.”
“LİYAKATSİZ, HAK ETMEYEN KİŞİLERE AYRICALIKLAR GERÇEK GAZETECİLERİN ALEYHİNE İŞLİYOR”
Pınar Türenç, liyakat ve denetim sorununa dikkat çekerek, “Liyakatsiz ve hak etmeyen kişilere tanınan ayrıcalıklar, gerçek gazetecilerin aleyhine işliyor. Gazetecilik tanımı çok esnetildi. Sosyal medya ya da YouTube üzerinden herkes kendine gazeteci diyebiliyor. Bu durum, Türkiye’nin yurt dışındaki güvenilirliğini zedeliyor” ifadelerini kullandı.
“GERÇEK GAZETECİLERE YEŞİL PASAPORT VERİLMESİ DOĞRU BİR ADIM OLACAK
Basın Konseyi Başkanı Pınar Türenç, hem yeşil hem gri pasaport için sıkı denetim ve net tanım çağrısı yaparak, doğru bir düzenlemenin mesleki faaliyetleri kolaylaştıracağını ifade etti.
Konsey Başkanı Pınar Türenç, “Gerçek gazetecilere yeşil pasaport verilmesi doğru bir adım olacaktır. Ancak tanım o kadar esnetildi ki süreç uçlara savruldu. İletişim Başkanlığı’nda da bu konuda ciddi sıkıntılar var. Buna rağmen, doğru ve adil bir düzenleme ve sıkı denetimle yeşil pasaport verilmeli. Verilmesi durumunda işlerimizin kolaylaşacağına inanıyorum.”
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR: O iki meslek grubuna ‘Yeşil Pasaport’ yolu açıldı