Ortadoğu’daki askeri yangın küresel bir enerji krizine dönüştü. İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in ölümü sonrası Devrim Muhafızları’nın (IRGC) Hürmüz Boğazı’nı “seyrüsefere kapalı” ilan etmesinin ardından beklenen ilk saldırı gerçekleşti.
Umman açıklarında Palau bayraklı bir petrol tankeri vurulurken, 4 mürettebat yaralandı. Bu gelişmeyle birlikte küresel piyasalarda Brent petrolün varil fiyatının 100 dolar eşiğini aşması bekleniyor.
Pazar sabahı Hürmüz Boğazı’nın stratejik noktalarından Musandam açıklarında meydana gelen patlama, küresel ekonomiyi sarsacak “enerji ablukasının” ilk fiili adımı oldu. Umman Deniz Güvenlik Merkezi, Khasab Limanı’nın yaklaşık 9 kilometre kuzeyinde hedef alınan Skylight adlı petrol tankerinden gelen yardım çağrısını doğruladı.
TAHLİYE OPERASYONU: 20 MÜRETTEBAT KURTARILDI
Ummanlı yetkililer, saldırıya uğrayan gemideki 15’i Hindistan, 5’i İran uyruklu toplam 20 mürettebatın tamamının tahliye edildiğini açıkladı. Ancak saldırının şiddetiyle yaralanan 4 gemicinin tıbbi tedavi için hastaneye nakledildiği bildirildi. Saldırıyı henüz üstlenen olmasa da, Cumartesi günü boğazın kapatıldığını duyuran İran Devrim Muhafızları (IRGC) bir numaralı şüpheli konumunda.
BOĞAZDA “U” DÖNÜŞÜ: DENİZ TRAFİĞİ DURDU
İran donanmasının telsiz uyarılarıyla gemi geçişlerini yasaklaması, boğazın her iki yakasında devasa bir gemi kuyruğu oluşturdu. Çoğu büyük armatör ve deniz sigorta şirketi bölgedeki operasyonlarını askıya alırken; KHK Empress ve Desh Abhimaan gibi dev ham petrol gemileri rotalarını değiştirerek geri döndü. Sigorta şirketlerinin bölgeyi “teminat dışı” bırakması, küresel deniz taşımacılığını durma noktasına getirdi.
PİYASALAR YANGIN YERİ: BRENT PETROL 100 DOLARIN EŞİĞİNDE
Hürmüz Boğazı’nın seyrüsefere kapanması, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sini, yani günlük 20 milyon varillik devasa bir kaynağı bir anda sistem dışı bıraktı. Bu kritik blokajın yansıması olarak Barclays analistleri dahil pek çok uzman, Brent petrolün bu akşamki piyasa açılışında varil başına 100 dolar sınırını aşacağını öngörüyor. Rusya-Ukrayna savaşından bu yana görülen en yüksek seviyelere işaret eden bu rakam, küresel bir enflasyon dalgasını da beraberinde getirebilir. Diğer taraftan OPEC+ ülkelerinin, piyasadaki olası arz kıtlığını dengelemek adına acil üretim artışlarını masaya yatırdığı bildiriliyor. Ancak İran donanmasının fiili ablukası sürdüğü müddetçe, bu hamlelerin piyasadaki aşırı dalgalanmayı ve sigorta boşluğunu gidermeye yetmeyeceği, enerji güvenliğinin ciddi bir risk altında olduğu vurgulanıyor.
UMMAN’DA ÇİFTE ŞOK: DUQM LİMANI’NA İHA SALDIRISI
Bölgede sadece tankerler değil, stratejik limanlar da hedefte. Ummanlı yetkililer, ülkenin önemli lojistik merkezlerinden biri olan Duqm Limanı’nın bir insansız hava aracı (İHA) ile vurulduğunu duyurdu. Bugüne kadar Washington ve Tahran arasında arabuluculuk rolü üstlenen Umman’ın doğrudan hedef alınması, krizin ne kadar kontrolsüz bir hal aldığını kanıtlıyor.