Türkiye genelinde Kızılay üzerinden bir süredir yürüyen tartışmaların ardından şimdi de Kızılay’ın kan stoklarının azalması nedeniyle hayati öneme sahip kalp ameliyatlarının yapılamadığı ortaya çıktı. Kalp operasyonlarının yüzde 30’unun kan stoklarındaki azalma nedeniyle yapılamadığı iddialarını doğrulayan Türk Tabipler Birliği (TTB) Genel Sekreteri Prof. Dr. Vedat Bulut ve İzmir Tabip Odası (İTO) Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Fahri Yüce Ayhan, kan stoklarındaki azalmanın tüm planlı ameliyatlar için bir risk olduğuna dikkat çekerek, Kızılay üzerinden yürüyen polemikler bir kenara bırakılarak, vatandaşları kan vermeye çağırdı.
DEMOKRAT GÜNDEM-HABER MERKEZİ-EMİN ŞANLI-Kızılay’da çadırların satıldığı iddialarıyla başlayan tartışmaların ardından kan bağışı oranında yaşanan ciddi düşüş başta kalp-damar olmak üzere hayati önemdeki çok sayıda operasyonun yapılamaması sonucunun ortaya çıkmasına neden oldu.
Kalp-damar ameliyatlarının yüzde 30’unun ertelendiği iddiaları üzerine Türk Tabipler Birliği (TTB) ve İzmir Tabip Odası (İTO) yetkilileri son durumu Demokrat Gündem Gazetesi’ne (www.demokratgundem.com) değerlendirdi.
Kan stoklarının ciddi oranda azaldığı hatta 2-3 günlük stok kaldığı iddialarını doğrulayan TTB Genel Sekreteri Prof. Dr. Vedat Bulut, insan hayatının sözkonusu olduğunu belirterek, vatandaşları Kızılay hakkındaki tartışmaları bir kenara bırakarak kan bağışında bulunmaya çağırdı.
TTB GENEL SEKRETERİ VEDAT BULUT: TÜRKİYE BÜYÜK BİR CAN KAYBIYLA KARŞILAŞIR
TTB Genel Sekreteri Prof. Dr. Vedat Bulut, “Vatandaşların Kızılay’a güveni zedelendi ama 14 Mayıs yakındır ve sonrasında Kızılay’ın yapısı muhakkak değişecektir. Kızılay’ı tekrar düzeltiriz ama canları geri getiremeyiz. Kan bağışlarını bugünkü koşullarda bile yapmamız gerekiyor. Türkiye’de iki-üç günlük stok var. Herhangi bir başka afet ya da sorun durumunda Türkiye büyük bir can kaybıyla karşılaşır” uyarısında bulundu
İTO YÖNETİM KURULU ÜYESİ DR. FAHRİ YÜCE AYHAN: PLANLI TÜM AMELİYATLAR İÇİN RİSK VAR
İzmir Tabip Odası (İTO) Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Fahri Yüce Ayhan da, “Kan stoklarının azalması sadece kalp ameliyatları için değil planlı efektif ameliyatları için de kan gelmediği durumlarda kan gelene kadar hasta ameliyata alınmıyor. Sadece kalp ameliyatları için değil ortopedi ve diğer operasyonlarda da bu durum var” dedi.
VEDAT BULUT: YURTTAŞLAR MUTLAKA KAN BAĞIŞI YAPSIN
Kan stoklarıyla ilgili son durumu ve Kızılay ile ilgili tartışmaları değerlendiren TTB Genel Sekreteri Prof. Dr. Vedat Bulut, “Güven duygusunun zedelenmesi ile ilgili böyle bir kan bağışında azalma var. Biz bunun olmamasını isteriz. Kızılay her şekilde kan sağladığı için yurttaşlarımızı ameliyatlarda insanların yaşamsal bir sorunu olmasın diye kan bağışında bulunmaya çağırıyoruz. İleride Kızılay yapısı olumlu yönde değişecektir. TBB tarafından yurttaşlara kan bağışına çağrımız vardır. Bu konuda daha önce beyanat verdik. Türkiye’de iki-üç günlük stok kaldı. . Yurttaşlar, muhakkak kan bağışında bulunsun” diye konuştu.
BULUT: BİZ HERŞEYDEN ÖNCE ‘YAŞAM’ DİYORUZ
Saadet Partisi Genel Başkanı Temel Karamollaoğlu’nun Kızılay’a kan bağışı yapılmasıyla ilgili “Kızılay’a kan bile vermem” şeklindeki açıklamasının doğru bulmadıklarını vurgulayan TTB Genel Sekreteri Pro. Vedat Bulut, “Bu tür açıklamalar uygun değil. Liderlerin öyle bir çağrı yapması hata doğurur. İnsanlar kan bağışı yapmaz ise ameliyat masalarında ya da trafik kazasında yaşamlarını kaybedenler olur. Biz her şeyden önce ‘yaşam’ diyoruz. Daha sonra bu kirletilmiş, yozlaştırılmış kurumlar düzeltilir. 14 Mayıs yakındır ve bu kurumlar umarım ki düzelecektir. Kızılay saygın bir kurumdur, onu tekrar düzeltiriz ama canları geri getiremeyiz. Çok insan yaşamını kaybedebilir, dikkatli olmak gerekir” dedi.
FAHRİ YÜCE AYHAN: KAN GELENE KADAR HASTA AMELİYATA ALINMIYOR
İzmir Tabip Odası (İTO) YK üyesi Dr. Fahri Yüce Ayhan da, planlı tüm ameliyatlar için yeterli kan stoğu bulunmasının hayati önem taşıdığını belirterek, “Bir sıkıntı olduğu biliniyor. Sadece kalp ameliyatları için değil. Planlı ameliyatların ertelenmesi söz konusu. Önceden kanın hazır edilmesi gereken efektif ameliyatları için eğer kan zamanında gelmiyorsa kan gelene kadar hasta ameliyata alınmıyor. Kalp ameliyatları için sadece bunu söylemek doğru değil. Ortopedi ve başka operasyonlarda da bu durum var. Kanlar acillere yönlendiriliyor, aciller içinde belki bir sorun yok ama planlı efektif ameliyatlar için böyle bir sorun var” dedi.
AYHAN: KAN, ‘BAĞIŞLAMAM’ DİYE SİYASİLER İÇİN DE BİR İHTİYAÇ
Vatandaşları Kızılay’a kan vermeye çağıran Dr. Fahri Yüce Ayhan, “Bunu Kızılay’ın mevcut yönetiminden kurumsal yapısından bağımsız olarak değerlendirmek gerekiyor. Çünkü kan herkes için bir ihtiyaç. Bugün ‘bağışlamayın’ çağırısı yapan siyasiler için de bir ihtiyaç. Kızılay’ın beğenmediğimiz yöneticileri için bile bir ihtiyaç. Yeni doğan bir bebeğimiz için de bir ihtiyaç. Dolayısıyla bu kan bağışı konusunun Kızılay’ın kötü yönetimiyle doğrudan ilişkilendirilmemesi gerekiyor. Vatandaşlarımız kan bağışında bulunmaktan vazgeçmemeli” diye konuştu.
AYHAN: KIZILAYLA İLGİLİ BİR ŞEY SORGULAMAK İSTİYORLARSA…
Ameliyatlar için temel şart olan kan sözkonusu olduğunda dikkatli olunması gerektiğini kaydeden İTO YK Üyesi Dr. Fahri Yüce Ayhan, kan bağışı yapılmaması yerine Kızılay’ın topladığı plazmalarla ilgili tek yetkili olarak yetkilendirilen firmanın sorgulanması gerektiğini söyledi.
AYHAN: SİYASİLER BAĞIŞ HAKKINDA DEĞİL TOPLANAN PLAZMALARLA İLGİLİ DURUMA BAKSIN..
İTO YK Üyesi Dr. Ayhan, konuya dair, “Siyasi liderlerin kan bağışı yapmam’ şeklindeki açıklamalarına olumlu yaklaşmak mümkün değil. Çünkü Kızılay’ın kan hizmeti bir aracılık içeriyor. Bu da sonuçta kendi insanlarımıza, kendi yakınlarımıza yönelik bir ihtiyacı karşılıyor. Siyasi parti liderleri Kızılay ile ilgili bir şey sorgulayacaksa Kızılay’ın topladığı plazmalara tek yetkili olarak yetkilendirilen Maxicells isimli firmayı sorgulamalı. Bu firma aracılığı ile plazmaların yurtdışına götürülmesi ve Türkiye’nin üretmekle yükümle olduğu kan ürünlerinin yurtdışından tek ihracatçı olarak Türkiye’ye getirilmesini sorgulamalılar. Yoksa bir torba bağışlanan kanın bir hastaya ulaşması Kızılay’da bile uluslararası uygun bir hizmet anlayışıyla gerçekleşmektedir” değerlendirmesinde bulundu.
AYHAN: KIZILAY’IN ELBETTE BAĞIMSIZ OLMASI GEREKİR
Kızılay hakkında ortaya atılan iddiaların ve Kızılay’ın yönetim yapısının sorgulanabileceğini kaydeden İTO YK Üyesi Dr. Fahri Yüce Ayhan, “Kızılay’ın bir yardım kuruluşu olarak durumuna bakacak olursak burada Kızılay’ın uluslararası bağlı olmakla yükümlü olduğu ilkelerden uzaklaştığını görüyoruz. Uluslararası Kızılay ve Kızılhaç Federasyonun en önemli ilkelerinden bir tanesi bağımsızlıktır. Bu tür bir kuruluşun bağımsız olması gerekir. Kızılay maalesef Türkiye’de siyasi erkle birlikte anılıyor. Dolayısıyla uluslararası ilkelerine, varoluş sebebine aykırı bir durum oluşuyor ve Kızılay’ın holdingleşme, şirketleşme ve ticari faaliyetlere yönelmesi tabii ki bağımsızlık açısından çok uygun değil” ifadelerini kullandı.
AYHAN: KIZILAYI AYRI, KAN HİZMET ALANINI AYRI DEĞERLENDİRMEK GEREKİYOR
Kızılay’ın kan hizmetlerinin ayrı değerlendirilmesi gerektiğini ve speküle edilmemesi gerektiğini ifade eden Dr. Fahri Yüce Ayhan, “Kızılay’ı bir yardım kuruluşu olarak ayrıca değerlendirmek, kan hizmet alanını ayrıca değerlendirmek gerekiyor. Sonuçta Kızılay’ın kan hizmetlerinde bu işin mutfağında gayet özverili çalışan kalifiyeli personeller hizmet ediyor. O insanların ellerinden geleni yaptığını biliyoruz.
AYHAN: KIZILAY’IN KAN BİRİMLERİ PROFESYONEL-KALİFİYE BİR EKİPTEN OLUŞUYOR
Toplum tarafından, kan ihtiyacının giderilmesi anlamında, Kızılay’ın kalifiyeli kadrolarının desteklenmesi gerekiyor. Kızılay’a olan tepkiyi kan bağışına karşıtlık olarak evirmemek gerekiyor. Çünkü o ayrı bir hizmet alanı ve ihtiyaç. Kızılay’ın kanla ilgili birimlerini, profesyonel üst yönetimleri ayırarak ifade ediyorum ki, hem sahada çalışan hem de kanı toplayan, ayıran, hazırlayan, test eden birimleri oldukça kalifiye bir ekipten oluşuyor. Bunu böyle değerlendirmek gerekiyor” dedi.
AYHAN: KIZILAY KANI SATTIĞI DOĞRU DEĞİL
Kızılay’ın kanı parayla sattığı algıların doğru olmadığını söyleyen Ayhan, “Kızılay’ın kanı parayla sattığı bir takım iddialar da var ama bu aslında çok doğru değil. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından belirlenmiş bir bedel üzerinden Kızılay, kanı kuruluşlara fatura ediyor. Normal işleyiş içerisinde belli durumlar haricinde çoğunlukla paket halinde kanlar hizmet paketi içine dahil ediliyor. Ayrıca SGK faturasında bir bypass operasyonu geçiren hastaya kan fatura edilmez.
AYHAN: BU, KANIN TİCARETİ DEĞİL ASLINDA
Birçok işlemde kan aslında paketin içinde yer almaktadır. Dolayısıyla kişinin torbaya bağışladığı kanın bir bedeli var elbette bu bedel, torba işte, yapılan testler, bir takım operasyon bedelleri, kilometrelerce gidip kanı bir yerlerden toplayıp geliyorlar. Dolayısıyla bu kanın ticareti değil aslında. Bu kamunun belirlediği bir bedel çerçevesinde kurumlar arasında bir mali karşılıklı anlaşım söz konusu” dedi.
AYHAN: HASTAYA YANSIMAMASI GEREKİYOR
İTO YK Üyesi Dr. Fahri Yüce Ayhan, kan bedelinin hastaya yansımaması gerektiğini de vurgulayarak, “Tabii suistimaller olabilir. Ona bir şey diyemem ama çoğunlukla hastaya yansımaması gerekiyor. Doğrudan burada esas Kızılay’ın kanla ilgili bir tırnak içerisinde ‘satış’ konusu gündeme gelmesi SGK’nın belirlediği kanın maliyeti ve birçok yapılan işleri karşılamıyor. Belki şu anda fiyatlar biraz yükseldi SGK’da daha reel olmuş olabilir ama gerçekte yakın zamana kadar, bunlar maliyetleri doğrudan yansıtan rakamlar da değildir” dedi.