ABD’nin bölgedeki askeri mevcudiyeti, geçtiğimiz yıl haziran ayında İran’a düzenlenen hava saldırılarından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. CENTCOM Komutanı Brad Cooper’ın Tel Aviv ziyaretiyle eş zamanlı artan bu yığınak, İran’a yönelik geniş çaplı bir operasyonun habercisi mi yoksa diplomatik bir baskı aracı mı? Tahran “en kötü senaryoya hazırız” derken, Washington’da tek yetkili olarak Başkan Trump işaret ediliyor.
İsrail Ordu Radyosu’nun cumartesi günü paylaştığı istihbarat raporları, Ortadoğu’daki askeri dengelerin kökten değiştiğini ortaya koydu. ABD’nin bölgedeki konuşlanmasının bu hafta itibarıyla rekor düzeye ulaştığı bildirildi. Bu dev sevkiyat, ABD Merkez Kuvvetler Komutanı (CENTCOM) Brad Cooper’ın Tel Aviv’e gerçekleştirdiği ikinci kritik ziyaretle tam uyumlu bir takvimde gerçekleşiyor.
İKİ OLASILIK: REJİM DEĞİŞİKLİĞİ Mİ, AĞIRLAŞTIRILMIŞ DİPLOMASİ Mİ?
İsrail Kamu Yayıncısı Kan tarafından yapılan analizlerde, savunma kurumlarının bu askeri yığılmayı iki ana senaryo üzerinden değerlendirdiği aktarıldı:
- Geniş Çaplı Müdahale: İran’daki rejimi devirmeyi amaçlayan doğrudan bir askeri harekat için zemin oluşturmak.
- Maksimum Baskı: Tahran’ı, Obama dönemindeki nükleer anlaşmadan çok daha ağır şartlar içeren yeni bir sözleşmeye zorlamak için “gerçekçi ve caydırıcı” bir askeri tehdit kurgulamak.
İSRAİL KAYNAKLARI: “OPERASYONEL KOORDİNASYON HENÜZ YOK”
Bölgedeki devasa yığınağa rağmen, İsrail güvenlik birimlerinden sızan bilgiler dikkat çekici bir ayrıntıyı ortaya koydu. Kan’a konuşan üst düzey bir güvenlik kaynağı, ABD ile sürekli diyalog halinde olmalarına rağmen İran konusunda henüz “operasyonel bir koordinasyon” kurulmadığını belirtti. Aynı kaynak, Başkan Donald Trump’ın son kararı hangi yönde vereceğinin hâlâ belirsizliğini koruduğunu vurguladı.
TAHRAN’DAN “TOPYEKÛN SAVAŞ” UYARISI
ABD ve İsrail cephesindeki bu hareketliliğe İran’ın yanıtı gecikmedi. Reuters’a konuşan İranlı bir yetkili, ordunun “en üst düzey alarm” durumuna geçtiğini bildirdi. İran’ın her türlü hamleyi “topyekûn savaş” ilanı sayacağını belirten yetkili, “Herhangi bir saldırıya benzeri görülmemiş, yıkıcı bir askeri yanıt verilecektir” dedi.
BAKAN FİDAN: “İSRAİL FIRSAT KOLLUYOR”
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bölgedeki yangının yayılma riskine dair en net uyarılardan birini yaptı. Cuma günü yaptığı açıklamada Fidan, ABD’den ziyade İsrail’in İran’a saldırmak için uygun anı beklediğine dair güçlü işaretler olduğunu söyledi. Fidan, “İsrail özellikle İran’a saldırmak için fırsat arıyor. Umarız farklı bir yol bulurlar, aksi takdirde istikrarsızlık bölgeyi yutabilir” ifadelerini kullandı.
KARAR TRUMP’IN MASASINDA
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Mignon Houston, askeri seçeneklerin masada olduğunu ancak nihai kararın tamamen Başkan Donald Trump’ın yetkisinde olduğunu açıkladı. Öte yandan ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, Trump’ın İran’daki idamlar ve protestolara yönelik tutumuna dikkat çekerek, Washington’ın bu konuda somut kanıt bulamaması halinde askeri müdahalenin tetiklenebileceği imasında bulundu.