Küresel enerji piyasaları, Orta Doğu’dan gelen tarihi barış hamlesiyle kelimenin tam anlamıyla sarsıldı. ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşı bitirme ve küresel petrol ticaretinin şah damarı olan Hürmüz Boğazı’nı yeniden ulaşıma açma amacıyla tarafların mutabakata varması, petrol fiyatlarında serbest düşüş başlattı.
Savaş döneminde 120 dolar sınırını test eden Brent petrolün vadeli varil fiyatı, mutabakatın yarattığı jeopolitik iyimserlikle bugün saat 15.41 itibarıyla dünkü kapanışına göre yüzde 4,26 değer kaybederek 79,63 dolara kadar geriledi. Böylece Brent petrol, 4 Mart’tan bu yana ilk kez 80 dolar barajının altını görmüş oldu. Aynı dakikalarda ABD hafif petrolü Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 76,96 dolardan alıcı buldu.
TRUMP VE ŞERİF’TEN PEŞ PEŞE AÇIKLAMALAR
Piyasalardaki bu sert geri çekilmenin arkasında, arabulucu roller üstlenen liderlerin peş peşe yaptığı resmi açıklamalar yer alıyor. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, yoğun diplomatik trafiğin ardından tarafların kesin olarak barış anlaşmasına vardığını ve resmi imza töreninin 19 Haziran Cuma günü İsviçre’de gerçekleştirileceğini duyurdu.
Hemen ardından ABD Başkanı Donald Trump da sosyal medya hesabından yaptığı stratejik açıklamada, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını doğruladı. Trump, ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı’ndaki ablukasının derhal kaldırılacağını belirterek, “Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın. 19 Haziran’da boğaz açılacak, mayınlar temizlenecek ve akış ücretsiz olarak yeniden başlayacak” ifadelerini kullandı.
PETROL FİYATLARINDA SAVAŞ VE BARIŞ DENGESİ
Küresel petrol piyasalarında savaş ve barış dengesi, brent petrol fiyatları üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. Savaşın en gergin döneminde arz endişeleri ve yüksek enflasyon baskısıyla 120 doların üzerine fırlayan brent petrolün varil fiyatı, hafta başı açılışında 87,33 dolar seviyelerine kadar geriledi.
Diplomasi trafiğinin başlamasıyla birlikte düşüş eğilimini sürdüren petrol, 15 Haziran Pazartesi günü kapanışını 83,17 dolardan yaptı. Son olarak taraflar arasındaki anlaşma iddialarının doğrulanmasıyla birlikte düşüş iyice hız kazandı ve brent petrol bugün saat 15.41 itibarıyla 79,63 dolara kadar inerek 4 Mart’tan bu yana en düşük seviyesini görerek kritik bir eşiği geride bıraktı.
İRAN TARAFI DOĞRULADI
Anlaşmanın mimarlarından İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de ABD ile mutabakata varıldığını resmen teyit etti. Garibabadi, mutabakat zaptının imzalanmasını takip eden 60 günlük süreçte; yaptırımların kaldırılması, nükleer programın geleceği ve ekonomik kalkınma mekanizmaları gibi kritik başlıkların detaylıca müzakere edileceğini kaydetti.
HÜRMÜZ NE ZAMAN NORMALE DÖNER?
Piyasalardaki aşırı iyimser havaya ve fiyatlardaki sert düşüşe rağmen, bazı belirsizlikler geri çekilmenin daha da derinleşmesini engelliyor. Enerji analistleri ve bağımsız araştırma kuruluşları, savaş sırasında körfez bölgesindeki fosil enerji altyapısının büyük hasar gördüğünü hatırlatıyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki mayın temizleme çalışmaları ve arz akışının tam anlamıyla eski hacmine ulaşmasının kademeli bir süreç (S-eğrisi) izleyeceği, tam normalleşmenin ise ancak sonbaharı bulabileceği öngörülüyor. Bu teknik lojistik endişeler, petrol fiyatlarındaki düşüşü şu an için taban seviyelerde dengeliyor.
İlginizi çekebilir: Rekabet Kurumu lastik sektöründeki ‘uyumlu eylemi’ affetmedi: 3,6 milyar liralık yaptırım