Sayıştay denetçileri, İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraki İZBETON’un kooperatiflerle yürüttüğü kentsel dönüşüm işlerinde ihalesiz devirler yapıldığını, inşaatların zamanında tamamlanamaması nedeniyle şirket kasasından milyonlarca liralık usulsüz kira ve gecikme cezası ödendiğini belgeledi.
Eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer ile eski İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya’nın Örnekköy Kooperatifi zimmet dosyası kapsamında tutukluluk halleri sürerken Sayıştay, şirketi milyonlarca liralık zarara sokan yöneticilerden hesap sorulmasını isteyerek, “Sonuç olarak, Şirketin zarara uğratılmasına sebebiyet veren yetkili ve sorumlu şirket yöneticilerinin, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca doğan zararlardan sorumlu tutulmaları ve söz konusu zararların tahsil edilmesi gerekmektedir” tespitiyle zararın doğrudan yöneticilerin şahsi mal varlığından rücu edilmesini talep etti.
İHALESİZ DEVİRLER VE SADECE ÖRNEKKÖY’DE 52 MİLYON LİRALIK KİRA YÜKÜ
Denetim raporunda, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin İZBETON’a protokolle devrettiği Uzundere 3 ve 4’üncü etap, Örnekköy 3 ve 4’üncü etap ile Aktepe-Emrez 1’inci etap kentsel dönüşüm alanlarının Kamu İhale Kanunu’na tabi olmayan kooperatiflere usulsüz şekilde aktarıldığı açıklandı.
Projelerin gecikmesi sebebiyle İZBETON bütçesinden sadece Örnekköy projesi için Ağustos 2024 ile Aralık 2025 dönemleri arasında 52 milyon 254 bin 596 lira 86 kuruş kira yardımı ödendiği tespit edildi.
Günlük 5 bin lira üzerinden rücu edilmesi gereken 2 milyon 400 bin liralık gecikme cezasının ve ödenen milyonlarca liralık kiranın kooperatiflerden tahsil edilmediğine vurgu yapan Sayıştay, söz konusu bedellerin şirket kasasında doğrudan kamu zararı oluşturduğunu belirterek mevzuata aykırı bu işleyişe sert eleştiriler yöneltti.
2025 YILINDA İMZALANAN YENİ PROTOKOLLERE DE ELEŞTİRİ: “BASİRETLİ İŞ ADAMI GİBİ HAREKET EDİLMEDİ”
Sayıştay denetçileri, yalnızca geçmiş dönem devirlerini değil, 2025 yılında şirket yönetimince imzalanan yeni anlaşmaları da mercek altına aldı.
Örnekköy 3 ve 4’üncü etaplar için 17 Eylül 2025 ve 17 Kasım 2025 tarihlerinde imzalanan tadil protokollerinde inşaat maliyetlerinin İZBETON tarafından üstlenilmesini ve bu borçların kooperatiflerden 60 aya yayılan vadelerle tahsil edilmesini mevzuata aykırı bulan Sayıştay, şirket idarecilerinin basiretli bir tüccar gibi hareket etmediğini vurguladı.
Uzundere 4’üncü etapta ise şantiye kurulumu, altyapı, proje ve mühendislik giderlerinden oluşan 19 milyon 169 bin 47 liralık faturanın dahi şirketçe üstlenildiği ve üçüncü şahıslara yaptırılan mimari proje bedellerinin kooperatif kendisi yapmış gibi şirketten tahsil edildiği raporda yer aldı.
9,4 MİLYARLIK İKMAL İHALELERİNDE “PAZARLIK USULÜ” İNCELEMESİ
Kooperatiflerden devralınan yarım kalmış inşaatların tamamlanması amacıyla İZBETON tarafından açılan 9 milyar 462 milyon 250 bin lira değerindeki ikmal inşaatı ihaleleri de denetçilerin takibine takıldı. Sayıştay, yasal şartlar oluşmadığı halde milyonlarca liralık devasa ihalelerin rekabete kapalı pazarlık usulüyle yapıldığını saptadı. İlk ihaleden 10 ay sonra yapılan ihalelerde de aynı yöntemin sürdürüldüğünü hatırlatan denetçiler, açık ihale yöntemiyle rekabet ortamının sağlanmaması nedeniyle şirket maliyetlerinin yapay şekilde artırıldığını dile getirdi.
MAHKEMEDE TUTUKLULUK SÜRÜYOR: SOYER VE KAYA SUÇLAMALARI REDDEDİYOR
Sayıştay raporundaki mali ve idari tespitler isim belirtilmeden şirket yöneticilerini işaret ederken, adli makamlarda devam eden kooperatif davasında sıcak gelişmeler yaşanıyor.
65 sanıklı ana davanın 16 Ekim’deki son celsesinde İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin davaya müdahil olma talebi kabul edilirken Örnekköy Kooperatifi’ne ilişkin ayrı zimmet dosyasından tutuklu bulunan eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer ile eski İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya mahkemedeki savunmalarında suçlamaları reddetti. Soyer ve Kaya, dosyadaki tüm iddiaları çürüttüklerini belirterek tahliye ve beraatlerini talep etseler de tutukluluk hallerinin devamına karar verildi.