Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rus mevkidaşı Vladimir Putin’in daveti üzerine Soçi'de. Kritik zirve başladı. Başta Suriye’nin kuzeyine olası operasyon olmak üzere tahıl koridoru, Ukrayna savaşı gibi konuların masaya yatırılacağı görüşme öncesi iki lider açıklamalarda bulundu. Putin, 'Avrupa Erdoğan'a minnettar olmalı' dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise 'Heyetlerimizin yaptığı görüşmeler olumlu geçti Siyasi ve ticari konular tümüyle ele alındı Bu görüşmelere nokta koymamız Türkiye-Rusya ilişkilerini ileri bir noktaya taşıyacaktır' dedi.
Rusya ile Ukrayna arasında 24 Şubat'ta başlayan savaş devam ederken, tüm gözler bugün Soçi'de… Kritik öneme sahip Erdoğan -Putin zirvesi başladı.
Zirveden önce açıklamalarda bulunan Putin, 'Avrupa Erdoğan'a minnettar olmalı' dedi.
'Ukrayna tahıllarının Karadeniz limanlarından sevkiyatını başlatma konusunda başarılar elde edildi' diyen Putin açıklamasında şu ifadelere verdi;
'İkili işbirliğimizin kilit boyutlarını ele aldılar Türkiye'deki görüşmelerde. Birçok konu var görüşülmesi gereken. Ticaret hacmimiz arttır. Gerçekleştirdiğimiz birçok stratejik projemiz var. Türk akımı hattının inşaatını tamamladık, önemli bir güzergah. Türk akımı düzenli şekilde, eksiksiz şekilde çalışmaya devam ediyor. Sadece Türkiye'ye doğal gaz sevk etmiyor. Türkiye'nin kendisinde petrol, kömür, doğal gaz herhangi bir sıkıntı çekmeden hepsini Türkiye'ye ihraç ediyoruz.'
Putin, 'Rus gıda ürünleri, Rus gübresi dünyaya açılmış oldu. Gelişmekte olan ülkeler için bu hassas bir mesele' dedi. Putin sözlerine şöyle devam etti;
'Gıda krizi yüzünden ciddi bir problemle karşı karşıya gelebilirler. Kişisel katkılarınız yüzünden mümkün oldu bunlar. Türkiye'de uzlaşılar sayesinde mutabakat metnini imzalama şansımız oldu. Suriye krizi başta olmak üzere Türkiye ve Rusya burada oradaki krizin düzelmesi için ciddi katkılar sağlıyor.'
Cumhurbaşkanı Erdoğan ise 'Heyetlerimizin Türkiye'de yaptıkları görüşmeler de verimli geçti. Siyasi, ekonomik, ticari alanlarda konuları ele aldılar. Buna bir nokta koymamız Türkiye-Rusya ilişkilerinde çok farklı bir sayfayı da açacaktır' dedi.
Erdoğan, 'Enerjide, gerek Karadeniz hattının tahılda atılan adımlar, turizmde yapılan görüşmeler, ulaşımla ilgili olarak atılan adımlar, bunlarla beraber bölgedeki bazı adımların atılması gerek heyetlerimizin yaptığı, bugün de bizim ikili başa baş bu görüşmeyi yapmak suretiyle Türkiye-Rusya'nın bölgede oynadığı rolü ortaya koyması açısından çok önemli' ifadelerini kullandı.
'Terörle mücadeledeki dayanışmamız büyük önem arz ediyor' diyeh Erdoğan sözlerine şöyle devam etti;
'Bu konuyla ilgili atacağımız adımlarla inayorum ki bir güç kazanacaktır. Dünyanın gözü Soçi'de. Ne görüştüler diye takip ediyorlar. Yapacağımız görüşmelerden sonra da bunlara verilecek cevaplar onları bir istikamette yönlendirecektir. Akkuyu konusu büyük önem arzediyor. Enerji alanında Akkuyu konusunu bugün sizlerle bir noktaya getirmemiz, onu belli bir yerde değerlendirerek karara bağlamamız Akkuyu'daki süreci ertelemeye fırsat vermeyecektir. Belirlenen takvimin işlemesi ve Akkuyu'nun belirlenen zamanda bitirilmesi çok çok büyük önem arzediyor. Türkiye2nin enerji temininde yüzde 10 enerji potansiyelini Akkuyu enerji santrali halledecek. Bu konuyla ilgili olarak da etraflıca görüşme yapmamızın faydalı olacağına inanıyorum.'
Erdoğan 'Ben de bugün böyle bir görüşme yaptığımız için memnuniyetimizi özellikle ifade etmek istiyorum, teşekkür ediyorum' dedi.
Erdoğan’a Soçi ziyaretinde Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, Ticaret Bakanı Mehmet Muş ve Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişçi, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın ve MİT Başkanı Hakan Fidan eşlik ediyor.
AL JAZEERA'DAN ERDOĞAN VURGUSU
Dünya basını görüşme geniş yer ayırdı. Görüşmenin tahıl krizine ilk çözümün bulunmasının ardından yapılacağına vurgu yapan Al Jazeera haberinde şu ifadeye yer verdi;
'Türk liderin uluslararası itibarı, Ukrayna ve Rus tarım ürünlerinin ihracatını yeniden başlatan anlaşma ile güçlendi.'
NPR Soçi'deki zirvenin iki liderin bu ay içindeki ikinci buluşmaları olacağına dikkat çekti ve bunun Batı'da endişelere yol açtığını belirtti.
BARIŞIN ANAHTARI TÜRKİYE
Aynı haberde savaşa diplomatik bir çözüm bulunmada Ankara'nın önemi ise 'Türkiye bir NATO üyesi ve Rusya'nın Ukrayna'yı işgalini sona erdirmek için anahtar olabilir' şeklinde vurgulandı.
The Washington Post kritik zirveyi 'Rusya yaptırımların etkisini azaltmak için Türkiye ve diğer ticari ortaklarının yardımını istiyor' başlığı ile okurlarına sundu.
Haberde Rusya'nın Batı merkezli yaptırımlar ile köşeye sıkıştığının altı çizildi.
Amerika'nın Sesi de toplantının tahıl krizinin çözülmesinin hemen ardından iki liderin görüşeceğini belirtti. Haberde söz konusu krizin çözülmesinde Türkiye'nin rolüne vurgu yapıldı.
KREMLİN'DEN ZİRVE AÇIKLAMASI
Soçi'de yapılacak zirve ile ilgili Kremlin'den açıklama geldi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi;
'Bugünkü görüşmede Suriye konusu ele alınacak. Türkiye'nin güvenlik endişelerini dikkate alıyoruz'
Açıklamada tahıl anlaşmalarının metaller için de uygulanması ile ilgili ise 'Bu konuda çözüm sadece Rus metal üreticilerine yönelik ambargoların kaldırılmasına bağlı olarak oluşabilir' denildi.
Erdoğan ve Putin, geçtiğimiz haftalarda İran'ın başkenti Tahran'da bir araya gelmişti. 'Suriye' konulu Türkiye-Rusya-İran Üçlü Zirvesi'ne katılan iki lider ayrı bir görüşme de gerçekleştirmişti.
'RUSYA'YA VİZE KALKABİLİR' BEKLENTİSİ
İkili zirveye 24 saat kala Rusya Güvenlik Konseyi’ni toplayan Putin, Erdoğan ile görüşmesine hazırlandı.
Rusya Güvenlik Konseyi’nin Putin-Erdoğan zirvesi için plan dışı toplantıya çağrıldığını doğrulayan Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, 'Konsey, Soçi’de iki ülke lideri arasında yapılacak zirveyi ele almak için toplantıya çağrıldı. Konsey üyeleri görüşme gündemini ele aldı' dedi.
Toplantıya yakın kaynaklar konseyin toplantıda ele aldığı konular arasında Türk vatandaşlarına Rusya vizesinin kaldırılmasının da bulunduğunu dile getiriliyor.
SOÇİ'DE 5 KRİTİK GÜNDEM
İki liderin görüşmesinde ele alınması beklenen 5 kritik gündem maddesi ise şöyle…
SURİYE’DE GÜVENLİ BÖLGE: Görüşmede en önemli gündem maddesini Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyinde terör örgütüne yönelik düzenlemeyi planladığı olası askeri operasyon oluşturacak. Erdoğan, Putin’e Suriye’nin kuzeyinde 30 kilometre derinliğinde bir terörden arındırılmış bölgenin oluşturulamadığını, bu bölgelerin güvenli hale getirilmesinin bir zorunluluk olduğunu vurgulayacak.
TERÖRİST SALDIRILAR: Erdoğan, Rusya ile Ekim 2019’da imzalanan 10 maddelik Suriye mutabakatını gündeme getirecek. Rus mevkidaşından anlaşmada yer alan sorumlulukların yerine getirilmesini isteyecek, Suriye’de terör örgütü PKK/YPG’nin Türkiye’ye ve Suriyeli sivillere yönelik saldırılarının sürdüğüne dikkat çekecek.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesinin basına açık kısmında yaptığı açıklamada, Türkiye'nin arabuluculuk çabalarına vurgu yapmış ve Erdoğan'a teşekkür etmişti.
ATEŞKES DİPLOMASİSİ: Cumhurbaşkanı, görüşmede Rusya ile Ukrayna arasında barış zemininin en kısa sürede yeniden oluşturulması zorunluluğunu da gündeme getirecek. Erdoğan, kalıcı ateşkesin sağlanması için Türkiye’nin üzerine düşeni yapmaya hazır olduğunu iletecek.
TAHIL KORİDORU: Soçi buluşmasında Türkiye’nin koordinasyonunda uygulamaya geçirilen tahıl koridoru anlaşmasının işleyişi ele alınacak. Tahıl yüklü gemilerin sorunsuz şekilde dünya pazarlarına ulaşması için kurulan mekanizma çerçevesinde önümüzdeki dönemde atılabilecek adımlar ve gıda güvenliği de masadaki başlıklar arasında.
İKİLİ İLİŞKİLER: Görüşmede Türkiye ile Rusya arasındaki ikili işbirliği başlıkları da konuşulacak. Akkuyu Nükleer Santralı’nda son günlerde yaşanan gelişmeler başta olmak üzere enerji ve savunma alanındaki projeler masada olacak. Türkiye-Rusya arasında ticaret hacminin arttırılmasına yönelik atılabilecek adımların da ele alınması bekleniyor.