Demokratlar, 100 üyeli Senato’da iki bağımsız üye dahil 54 sandalyeye ulaşarak çoğunluk eşiğini aşarken Cumhuriyetçiler 42 sandalyede kaldı.
435 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nde de çoğunluk için gereken 218 eşiğini deviren Demokratlar 224 sandalyeye ulaşarak Cumhuriyetçileri 134 sandalyede bıraktı.
Çifte yenilgi alan Donald Trump yönetiminin kalan iki yılı için alarm zilleri çalarken yasama, bütçe, atama ve dış politika yetkilerinde yaşanacak 10 kritik kırılma noktası netleşti.
1 – TRUMP’IN YASAMA GÜCÜ SINIRLANACAK
ABD Anayasası gereği federal yasaların yürürlüğe girebilmesi için hem Temsilciler Meclisi hem de Senato onayı şart koşuluyor.
Demokratların her iki kanadı da ele geçirmesiyle birlikte Trump’ın vergi, sağlık, göç ve ekonomi politikalarına ilişkin hazırladığı tüm yeni yasa tasarıları tıkanma noktasına gelecek.
Demokratlar, Cumhuriyetçi yönetimin tekliflerini gündeme dahi almayarak veya tasarıları kuşa çevirecek kapsamlı değişiklikler talep ederek yürütmenin elini kolunu bağlayacak.
2 – FEDERAL BÜTÇE PAZARLIKLARI SERTLEŞECEK VE HÜKÜMET KAPANMA RİSKİ DOĞACAK
ABD Başkanı’nın en zayıf karnı olan federal harcamalar, tamamen Kongre iradesine tabi durumda bulunuyor.
Savunma harcamalarından sınır güvenliğine, kamu kurumlarının bütçelerinden dış yardımlara kadar dev bütçeleri kontrol edecek olan Demokratlar, Trump’ın öncelikli projelerine finansman vermeyerek siyasi tavizler isteyecek.
Uzlaşma sağlanamaması durumunda ise federal hükümetin kepenk indirmesi ve faaliyetlerinin geçici olarak durması kaçınılmaz hale gelecek.
3 – İRAN SAVAŞI VE ASKERİ OPERASYONLAR MERCEK ALTINA ALINACAK
En sert kapışmalardan biri dış askeri operasyonlar alanında yaşanacak.
Demokratlar, ABD’nin İran’a yönelik askeri hamlelerinin hukuki dayanağını, hedeflerini, sivil kayıpları ve harcamaları Savaş Yetkileri Yasası çerçevesinde incelemeye alacak.
Kongre’nin savaş ilan etme ve orduya kaynak ayırma yetkisini kullanacak olan muhalefet, yeni askeri harekatların finansmanını kesmek için bastıracak.
4 – UKRAYNA VE İSRAİL POLİTİKALARINA SIKI DENETİM GELECEK
Ukrayna’ya yapılacak dev askeri yardımlar, İsrail’e sevk edilen mühimmatlar ve Orta Doğu’daki ABD askeri varlığı mercek altına girecek. İki kanadı da kazanan Demokratlar mevcut anlaşmaları anında iptal edemese de yeni yardım paketlerinin şartlarını ağırlaştırabilecek, silah transferlerini engelleyebilecek ve Beyaz Saray’dan detaylı bilgi talep ederek yardımları kısıtlayabilecek.
5 – RUSYA VE ÇİN POLİTİKALARINDA PAZARLIK MASASI KURULACAK
Rusya’ya yönelik yaptırımlar, Çin ile yürütülen ticaret savaşları ve gümrük vergileri Beyaz Saray ile Kongre arasındaki temel çatışma alanına dönüşecek.
Demokratlar yeni yaptırım paketleri hazırlayarak ticaret politikalarına müdahale etmeye çalışacak. Ancak ABD başkanlarının dış ticaret alanındaki geniş yürütme yetkileri nedeniyle Trump’ın elindeki mevcut gümrük tarifesi kozları bir süre daha geçerliliğini koruyacak.
6 – BAKAN, BÜYÜKELÇİ VE YARGIÇ ATAMALARI KİLİTLENECEK
Başkan Trump’ın kabinesine atayacağı yeni bakanlar, büyükelçiler, federal bürokratlar ve en önemlisi ömür boyu görev yapacak olan yargıçlar Senato onayına muhtaç olacak.
Senato çoğunluğunu ele geçiren Demokratlar, Trump’ın aday gösterdiği isimleri veto edebilecek, onay süreçlerini aylarca zamana yayabilecek ya da kendi istedikleri isimler üzerinde Beyaz Saray’ı uzlaşmaya zorlayabilecek.
7 – BEYAZ SARAY VE BAKANLIKLAR HAKKINDA CADI AVI SORUŞTURMALARI BAŞLAYACAK
Komisyon başkanlıklarının Demokratlara geçmesiyle birlikte Beyaz Saray üzerindeki denetim sopası en üst seviyeye çıkacak. Kamu ihaleleri, federal harcamalar, dış politika kararları ve olası çıkar çatışmaları mercek altına alınacak. Bakanlar ve üst düzey yetkililer zorunlu çağrı mekanizmalarıyla Kongre komisyonlarında ifade vermeye çağrılabilecek.
8 – GÖÇ VE SINIR POLİTİKALARINA AĞIR ENGELLER GELİYOR
Trump’ın en çok önem verdiği sınır güvenliği, toplu gözaltılar ve sınır dışı kararlarına İç Güvenlik Bakanlığı bütçesi üzerinden engeller konulacak.
Demokratlar bakanlık harcamalarını incelemeye alarak yeni bütçe kaynaklarına şartlar getirecek. Ancak Trump’ın kararname çıkarma yetkisi sürdüğü için son sözü yine federal mahkemeler söyleyecek.
9 – AZİL (IMPEACHMENT) SÜRECİ GÜNDEME GELEBİLECEK
Temsilciler Meclisi’nin kazanılmasıyla birlikte Trump hakkında yeni bir azil sürecinin başlatılması hukuken mümkün hale geldi.
Meclis basit çoğunlukla azil suçlaması yöneltebilse de bir başkanın görevden azledilebilmesi için Senato’da üçte iki çoğunluk (67 oy) şartı aranıyor. Demokratların 54 sandalyede kalması nedeniyle Cumhuriyetçi senatörlerin desteği olmadan Trump’ın görevden alınması mümkün görünmüyor.
10 – TRUMP “TOPAL ÖRDEK” BAŞKAN KONUMUNA GERİLEYECEK
Kongre desteğini tamamen kaybeden başkanlar için kullanılan “topal ördek” (lame duck) tanımı Trump için gerçek oluyor.
Ancak Senato’da oylamaya geçmek için gereken 60 senatörlük filibuster engeli ve Trump’ın yasa tasarısını engelleyecek veto yetkisi nedeniyle Washington’da tam bir kilitlenme yaşanacak.
Yasama alanında eli kolu bağlanan Trump’ın, Kongre onayına ihtiyaç duymadığı başkanlık kararnamelerine ve dış politika hamlelerine sığınarak çok daha agresif bir yönetim sergilemesi bekleniyor.