Bir gün önce 120 dolar sınırına dayanarak son yılların zirvesini gören petrol fiyatları, Trump’ın iyimser açıklamalarıyla %6’nın üzerinde değer kaybederek 94 dolara kadar geriledi. Ancak İran’dan gelen “Boğazları kapatırız” tehdidi, piyasalardaki ateşin henüz tam sönmediğini gösteriyor.
Batı Asya’da 10. gününe giren savaşın enerji arzını vuracağı endişesiyle alev alan petrol piyasası, diplomasi trafiğiyle nefes aldı.
Brent petrolün varil fiyatı, Trump’ın CBS televizyonuna verdiği röportajın ardından hızla irtifa kaybederek 94,4 dolar seviyesine indi. ABD Batı Teksas tipi (WTI) ham petrol ise daha sert bir düşüşle 88,65 dolara kadar geriledi.
TRUMP: “SAVAŞ TAMAMLANMIŞ AŞAMADA”
ABD Başkanı Donald Trump, çatışmaların öngörülen 4-5 haftalık takvimin çok ilerisinde olduğunu belirterek piyasalara şu iyimser mesajı verdi:
“Savaş şu an tamamlanmış bir aşamada ve beklenenden çok daha hızlı ilerliyor. Yakın zamanda sona erebileceğini öngörüyoruz.”
Bu açıklama, arz kesintisine dair en karamsar senaryoları boşa çıkarırken, petrol fiyatlarının bir gün önce gördüğü 119,50 dolar seviyesinden hızla uzaklaşmasını sağladı.
İRAN’DAN SERT YANIT: “BİR LİTRE PETROL ÇIKAMAZ”
Trump’ın iyimserliğine Tahran’dan yanıt gecikmedi. İran Devrim Muhafızları, savaşın bitişine kendilerinin karar vereceğini vurgulayarak bölgedeki enerji koridorlarını hedef aldı:
“Eğer saldırılar sürerse, bölgeden tek bir litre petrolün bile çıkmasına izin vermeyiz.”
Bu restleşme, küresel petrol sevkiyatının kalbi olan Hürmüz Boğazı üzerindeki belirsizliğin ve “arz güvenliği” riskinin masada kalmaya devam ettiğini gösterdi.
BÖLGESEL ÜRETİMDE %70’E VARAN KESİNTİ
Diplomatik mesajlar piyasada bir miktar iyimserlik yaratarak fiyatları aşağı çekse de sahadan gelen reel veriler, küresel petrol arzının ciddi bir daralma sürecine girdiğini kanıtlıyor.
Özellikle Irak’ın güney petrol sahalarındaki üretimini %70 gibi devasa bir oranda azaltarak günlük 1,3 milyon varile düşürmesi, arz güvenliği konusundaki endişeleri derinleştiriyor.
Bu tabloya, güvenlik gerekçelerini ön plana çıkararak üretim kısıntısına giden Kuveyt ve Suudi Arabistan gibi dev üreticilerin de eklenmesiyle birlikte, bölgedeki enerji musluklarının stratejik bir dar boğaza girdiği görülüyor.
PETROLDE İKİ SENARYO: 65 DOLAR MI, 150 DOLAR MI?
Capital Economics tarafından yayımlanan araştırma notunda, İran’daki çatışmanın geleceğine dair iki keskin senaryo çizildi:
- Hızlı Teslimiyet Senaryosu: Çatışmanın birkaç hafta içinde sona ermesi ve İran’ın teslim olması durumunda fiyatların hızla 65 dolara çakılacağı öngörülüyor.
- Uzun Savaş Senaryosu: Enerji altyapısının zarar görmesi ve çatışmanın Körfez geneline yayılması durumunda ise Brent petrolün önümüzdeki altı ayda 150 dolar ortalamasına çıkabileceği uyarısı yapıldı.