ABD ticaret dünyasının gözü kulağı New York’tan gelecek karardaydı. Bazı eyaletler ve özel şirketlerin, küresel gümrük vergilerinin yasal dayanağına karşı açtığı davada beklenen karar çıktı.
Üç hakimden oluşan heyet, 2-1 oy çokluğuyla aldığı kararda, 20 Şubat 2026 tarihli başkanlık bildirisini “hukuken sakat” buldu.
Süreç Nasıl Gelişti?
Trump yönetimi, daha önce Yüksek Mahkeme’nin “Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası” (IEEPA) kapsamındaki yetkileri kısıtlamasının ardından, gümrük vergilerini sürdürebilmek için 1974 Ticaret Yasası’nın 122. Bölümü’ne sığınmıştı.
Ancak mahkeme, bu maddenin başkana verdiği yetkinin “ödemeler dengesi krizi” gibi çok spesifik durumlar için geçerli olduğunu, mevcut dış ticaret açığının bu kapsamda değerlendirilemeyeceğini vurguladı.
İade Kararı ve Kapsam
Mahkemenin kararı şu an için sadece davacıları (Washington eyaleti ile Burlap and Barrel ve Basic Fun şirketleri) kapsasa da, emsal teşkil etmesi bakımından kritik önemde. Bildirinin davacı taraflara uygulanması derhal durduruldu.
Davacıların 24 Şubat 2024’ten bu yana ödediği ek vergilerin, yasal faiziyle birlikte merkezi bütçeden geri ödenmesine hükmedildi.
Uzmanlar, kararın genele yayılması durumunda ABD hazinesinin yaklaşık 166 milyar dolarlık bir iade yükümlülüğü ile karşı karşıya kalabileceğine dikkat çekiyor.
Tarafların Savunmaları
Davacı şirketler, “Adil ve öngörülebilir bir ticaret politikasına ihtiyaç duyuyoruz. Bu yasa dışı vergiler küçük işletmeleri ezmekten başka bir işe yaramadı” görüşünü belirtti.
Adalet Bakanlığı avukatları, iade sürecinin piyasalarda kaosa yol açabileceğini ve başkanın ulusal ekonomik çıkarları korumak adına geniş yetkilere sahip olması gerektiğini savundu.
Kararı “utanç verici” olarak nitelendiren Trump, “Mahkemeler bizi durduramaz, alternatif yollarımızı zaten hazırlıyoruz” mesajını verdi.
Bundan Sonra Ne Olacak?
Yönetimin kararı Federal Temyiz Mahkemesi’ne götürmesi bekleniyor. Ancak yargıdan üst üste gelen bu “yetki aşımı” kararları, Trump’ın ticaret savaşlarındaki elini zayıflatırken, küresel piyasalarda gümrük vergisi maliyetlerinin azalabileceğine dair bir umut ışığı yarattı.
İlginizi çekebilir: Altında tarihi zirve: Gram altın durdurulamıyor