Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı sonu verilerine dayanan raporu, Türkiye’nin “genç nüfus” avantajını kaybetmeye başladığını gösterdi.
Verilere göre, 1970 yılında nüfusun neredeyse yarısını (yüzde 48,5) oluşturan çocuklar, 2025 sonu itibarıyla toplam nüfusun sadece yüzde 24,8’ini temsil ediyor.
Bu oran, istatistiklerin tutulmaya başlandığı 1935 yılından bu yana kaydedilen en düşük seviye olarak tarihe geçti.
NÜFUS PROJEKSİYONLARI TEHLİKEYİ İŞARET EDİYOR
Eğer mevcut doğurganlık eğilimi devam ederse (ana senaryo), çocuk nüfus oranının 2100 yılında yüzde 14,5’e kadar düşmesi bekleniyor.
Doğurganlığın daha da azaldığı “düşük senaryo”da ise bu oran yüzyıl sonunda yüzde 9,9’a gerileyerek Türkiye’yi dünyanın en yaşlı toplumlarından biri haline getirebilir.
ÇOCUKLARIN EN BÜYÜK SORUNU
Hazırlanan raporun en sarsıcı verileri, “Yoksulluk ve Yaşam Koşulları” başlığı altında toplanarak toplumun kırılgan kesimlerinin durumunu gözler önüne serdi.
Veriler, toplumun genelinde yoksulluk riski yüzde 27,9 seviyesindeyken, bu oranın çocuklarda yüzde 36,8’e kadar yükseldiğini ortaya koyuyor. Cinsiyet bazlı analizler ise yoksulluk riskinin kız çocuklarında yüzde 37,8 ile erkek çocuklardaki yüzde 36,0’lık orana göre daha yüksek seyrettiğini gösteriyor.
Sosyal dışlanma boyutuyla ele alındığında, her 100 çocuktan yaklaşık 37’sinin sosyal imkanlara erişimde ve ekonomik refah düzeyinde ciddi kısıtlamalar yaşadığı tescillendi.
Bu tablo, çocuk yoksulluğunun hem cinsiyet dağılımında hem de sosyal katılım noktasında giderek derinleştiğini kanıtlıyor.
EĞİTİMDE “TAMAMLAMA” BAŞARISI VE ÖZEL EĞİTİM
Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre, örgün eğitimdeki 18 milyona yakın öğrencinin yüzde 3,4’ü özel eğitim alıyor.
Eğitim kademelerini tamamlama oranlarında ise ilkokul yüzde 98,6 ile zirvede yer alırken, ortaöğretimde (lise) bu oran yüzde 81,3’e düşüyor. Liseyi bitirme oranında kız çocuklarının (yüzde 83,5), erkek çocuklarını (yüzde 79,2) geride bırakması dikkat çekiyor.
ÇOCUK EVLİLİKLERİNDE BÜYÜK DÜŞÜŞ
Raporda “umut verici” olarak nitelenen tek veri, resmi kız çocuk evliliklerindeki değişim oldu. 2002 yılında toplam evlilikler içinde yüzde 7,3 olan 16-17 yaş grubu kız çocuk evlenme oranı, 2025 yılında yüzde 1,5’e kadar geriledi.
AB İLE KIYASLAMA
Türkiye, her ne kadar kendi içinde bir düşüş yaşasa da, yüzde 24,8’lik çocuk nüfus oranıyla Avrupa Birliği ortalamasının (yüzde 17,6) hala üzerinde yer alıyor.
AB içinde en yüksek çocuk oranına sahip ülke yüzde 22,7 ile İrlanda iken, en düşük oran yüzde 14,5 ile Malta’da görüldü.
İlginizi çekebilir: Kooperatifte güven tazeleyen seçim: Kadın girişimciler yeni dönem için “devam” dedi