Enerji arz güvenliği ve jeopolitik riskler, küresel ekonomiyi darboğaza sürüklüyor. ABD, İsrail ve İran arasındaki gerilim 5. haftasına girerken, Donald Trump’ın stratejik hamleleri ve Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık emtia piyasalarında dengeleri altüst etti.

TRUMP’IN ‘HARG ADASI’ PLANI PETROLÜ UÇURDU

Donald Trump’ın Financial Times’a verdiği mülakatta İran’ın can damarı olan Harg Adası’nı “kolayca ele geçirebileceğini” ve petrolü kontrol altına alma niyetini dile getirmesi, Orta Doğu’daki savaşın beşinci haftasında küresel piyasaları sarsan en sert açıklama oldu.

Donald Trump, İran petrolünü ele geçirmeyi “favori seçeneği” olarak nitelendirirken, bu adımı Venezuela’da uygulanan stratejiyle kıyaslayarak Washington’ın enerji kaynakları üzerinde uzun süreli kontrol sağlayabileceğinin sinyalini verdi.

Pentagon’un halihazırda bölgeye kara operasyonları ve stratejik noktaları tutma eğitimi almış 10.000 ek asker sevk etmeye başlaması, bu tehdidin sadece söylemde kalmayabileceği endişesini güçlendiriyor.

Bu gerilimle birlikte enerji piyasalarında rekorlar peş peşe geldi; Brent petrol hafta başında varil başına 116,75 dolara fırlayarak son bir aydaki %50’lik yükselişini sürdürdü, ABD ham petrolü ise 100 dolar kritik eşiğini geride bıraktı.

İran ise Hürmüz Boğazı’nı “düşman unsurlara” tamamen kapatırken; sadece Çin, Rusya, Hindistan, Pakistan, Irak ve Bangladeş gibi ülkelerin gemilerine geçiş izni veriyor. Ayrıca Tahran yönetiminin güvenli geçiş için 2 milyon dolarlık bir “transit ücreti” yasası hazırlığında olması, küresel ticaretin en hayati koridorlarından birinin artık bir “geçiş ücretli” savaş bölgesine dönüştüğünü tescilliyor.

ALTINDA 18 YILIN EN KÖTÜ AYI

Küresel piyasalarda doların güçlenmesi ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimi beklentilerinin zayıflaması, geleneksel güvenli liman olan altın fiyatlarında sert bir geri çekilmeye yol açtı. Mart ayı genelinde %15’ten fazla değer kaybeden ons altın, haftanın ilk işlem gününde 4.508 dolar seviyelerine kadar gerileyerek negatif seyrini sürdürdü. Ons bazındaki bu düşüş, yurt içi altın fiyatlarında da dengeleri değiştirdi.

Gram altın serbest piyasada 6.430 TL seviyelerinden alıcı bulurken, fiziki talebin yoğun olduğu Kapalıçarşı’da ise 6.734 TL seviyelerinde bir dengelenme çabası gözlemleniyor.

Piyasalardaki bu “kan kaybı”, yatırımcıların yüksek faiz ortamında dolara yönelmesiyle tetiklenirken, altın fiyatlarındaki oynaklığın önümüzdeki günlerde açıklanacak olan ABD enflasyon verilerine bağlı olarak şekillenmesi bekleniyor.