Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “yeni bir belediye statüsüne ihtiyaç vardır” açıklaması sonrası gündeme gelen düzenleme taslağı yerel yönetimlerin özerkliğini büyük ölçüde sınırlandıracak değişiklikleri beraberinde getiriyor. Dört maddelik taslak belediyelerin temel yetki alanlarını merkezi hükümete devretmeyi hedefliyor.
ERDOĞAN’DAN “YETKİ KARMAŞASI” VURGUSU
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 14 Mayıs’ta gerçekleşen AK Parti Grup Toplantısı’nda belediyelerin yetkilerine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulunmuştu. Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasında “yetki karmaşası” olduğunu savunan Erdoğan, bu açıklamasıyla yeni bir düzenlemenin sinyallerini vermişti.
Söz konusu açıklama muhalefet partilerinden sert tepkiler almış CHP ve diğer muhalefet partileri bu düzenlemeyi 2024 yerel seçimlerindeki sonuçların ardından gelen bir hamle olarak değerlendirmişti.
BÜTÇE ONAYI ARTIK VALİLİKTEN GEÇECEK
Hazırlanan düzenleme kapsamında belediyelerin bütçeleri valilik onayı olmadan geçerli sayılmayacak. Bu değişiklikle birlikte belediye bütçelerinin denetim süreçleri de valilik üzerinden yürütülecek.
Düzenlemenin gerekçesi olarak yolsuzlukların önlenmesi gösterilirken belediyelerin sosyal yardım ödemeleri için dahi ilgili bakanlıktan izin alması gerekecek. Bu durum belediyelerin vatandaşlara yönelik doğrudan sosyal destek mekanizmalarını büyük ölçüde kısıtlayacak.
KENTSEL DÖNÜŞÜM YETKİSİ BAKANLIĞA DEVREDİLİYOR
Son dönemde artan deprem tartışmaları sonrası hız kazanan kentsel dönüşüm projeleri de düzenlemenin kapsamına dahil ediliyor. Tüm kentsel dönüşüm ve imar yetkileri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na devredilecek.
Bu adımla birlikte belediyelerin kendi sınırları içindeki dönüşüm projeleri üzerindeki etkisi büyük ölçüde ortadan kalkacak. Yerel ihtiyaçları en iyi bilen belediyelerin kendi mahallelerindeki dönüşüm süreçlerinde söz hakkı kalmayacak.
İHALE SÜREÇLERİNDE BAKANLIK ONAYI ŞARTI
Yeni sistemde belediyeler açık ihale dahi yapsalar tüm alım ve harcamalar için bakanlıktan onay almak zorunda kalacak. Bakanlığın onay vermemesi halinde belediye ilgili projeye dair herhangi bir harcama yapamayacak.
Bu düzenleme belediyelerin acil müdahale gerektiren durumlarda dahi merkezi onay beklemek zorunda kalması anlamına geliyor.
BELEDİYELERE SADECE TEMEL HİZMETLER KALACAK
Taslak yürürlüğe girdiği takdirde belediyelerin yetki alanı büyük ölçüde daralacak. Belediyelere yalnızca çöp toplama, park yapımı ve sokak temizliği gibi temel belediye hizmetleri bırakılacak.
Kulislerde “İmamoğlu düzenlemesi” olarak anılan bu çalışma yerel yönetimlerin hizmet üretme kapasitelerini ciddi şekilde sınırlayacak nitelikte görülüyor.
