ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri müdahaleleriyle küresel enerji piyasalarında yaşanan sarsıntı, Türkiye’de sofraları küçültüyor.

Mazot, gübre ve lojistik maliyetlerindeki durdurulamaz yükseliş, tarladaki ürünü rafa gelene kadar “lüks tüketim” maddesine dönüştürdü.

LOJİSTİK VE ENERJİ ÇIKMAZI

ZMO Antalya Şube Başkanı Ebru Kaçın, fahiş artışın temel nedeninin kontrolden çıkan yakıt maliyetleri olduğunu vurguladı.

Antalya’dan İstanbul’a bir ton ürün göndermenin maliyeti kısa sürede 30 bin TL’den 45 bin TL’ye fırladı. Kaçın, demiryolu taşımacılığının zayıflığının bu yükü doğrudan tüketiciye bindirdiğini ifade etti.

ÜRETİCİ DE TÜKETİCİ DE MAĞDUR

Antalya’da üretim faaliyetlerini sürdüren çiftçiler, semt pazarlarında ve market raflarında infial yaratan yüksek fiyatlardan kendilerinin de memnun olmadığını dile getirerek, tarımsal üretimdeki sürdürülebilirlik krizine dikkat çekti.

Artan girdi maliyetlerinin belini büktüğünü belirten üreticilerden Hasan Şahin, dört dönümlük bir seranın işletme maliyetinin 750 bin liraya ulaştığını vurguladı. Şahin, “İki kilo biber parasına iki kilo kıyma alınabiliyor; bu dengesiz tablo sürdürülebilir değil,” sözleriyle tarımsal ürün ve hayvansal gıda fiyatları arasındaki makasın daralmasının üretim motivasyonunu kırdığını ifade etti.

Sektörün bir diğer temsilcisi Yılmaz Balcı ise akaryakıt zamlarına ve yetersiz teşviklere tepki göstererek, mazot fiyatının 80 liraya dayanmasının nakliye ve üretim maliyetlerini doğrudan yukarı çektiğini belirtti.

100 dönümlük geniş bir arazi için devletten alınan 48 bin liralık desteğin, devasa gider kalemleri karşısında “çerez parası” bile kalmadığını savunan Balcı, mevcut destekleme modelinin güncel enflasyon karşısında eridiğini dile getirdi. Üreticilerin bu isyanı, tarımsal üretimin devamlılığı için girdi maliyetlerinde acil bir sübvansiyon ihtiyacını bir kez daha gündeme taşıdı.

EKONOMİK GÜVEN ENDEKSİ ALARM VERİYOR

TÜİK verilerine göre, halkın ekonomiye olan güveni mart ayında sert düştü. Ekonomik Güven Endeksi %2,8 azalarak 97,9’a gerilerken; inşaat ve reel kesim endekslerindeki düşüş dikkat çekti. Ticaret Bakanlığı’nın hallerde yaptığı denetimler ve kesilen cezalar ise raflardaki ateşi söndürmeye yetmedi.

ANTALYA HALİNDE SEBZE FİYATLARI PATLAMA NOKTASINA GELDİ

Antalya Toptancı Hali’nden gelen son veriler, mutfakların temel gıda maddelerindeki fiyat artışının bir ay gibi kısa bir sürede “patlama” noktasına ulaştığını gözler önüne serdi.

26 Şubat ile 28 Mart 2026 tarihleri arasındaki bir aylık dönemi kapsayan fiyat karşılaştırmasına göre, artış şampiyonu yüzde 160 gibi rekor bir oranla Oval Domates oldu; Şubat sonunda 50 TL olan ürünün fiyatı Mart ayı sonunda 130 TL’ye fırladı. Biber grubunda da benzer bir tablo hakimken, Çarli Biber yüzde 133’lük artışla 60 TL’den 140 TL’ye, Kıl Biber ise yüzde 100’lük yükselişle 100 TL’den 200 TL bandına ulaştı.

Dolma Biber fiyatlarının da yüzde 87’lik bir ivmeyle 150 TL’ye dayanması, hal çıkış fiyatlarındaki bu sert yükselişin semt pazarlarına ve market raflarına “fahiş zam” olarak yansıyacağı endişesini artırdı.

İlginizi çekebilir: Ev almak isteyen gençlere “Hazine” desteği: İşte şartlar ve yaş sınırı