İzmir’in kuzey aksındaki sel riskini bertaraf etmesi beklenen Değirmendere Sel Kapanı projesinde kritik bir eşiğe gelindi.
DSİ 2. Bölge Müdürlüğü, geçmiş hidrolojik raporlardaki teknik hataları tespit ederek projeyi yeniden modelledi. 2 Mart 2026’da ihalesi yapılacak yeni planlama ile 1000 yıllık taşkın debisi esas alınacak ve heyelan riskine karşı aks yeri değiştirilecek.
Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü, Gediz Havzası Taşkın Yönetim Planı’nın en kritik halkalarından biri olan Çiğli Değirmendere Sel Kapanı için kapsamlı bir mühendislik operasyonu başlattı. Mevcut raporlardaki havza hesaplarının yanlış olduğu ve önerilen aks yerinin jeolojik açıdan tehlike arz ettiği saptanırken, bölgenin güvenliği için “sıfır hata” prensibiyle yeni bir ihale süreci başlatıldı.
HAVZA HESABINDA BÜYÜK HATA: 38 YERİNE 10 KİLOMETREKARE
DSİ’nin ihale dosyasında yer alan teknik bilgilere göre, daha önceki yönetim planlarında Değirmendere üzerindeki sel kapanına ilişkin hesaplarda ciddi teknik kusurlar tespit edildi. Geçmiş raporlarda, derenin denize ulaştığı noktadaki 38,32 kilometrekarelik toplam alan, sel kapanının havzasıymış gibi hesaplanarak yanlış debi sonuçlarına ulaşıldı.
DSİ’nin yerinde yaptığı son etütler, gerçek havza alanının yaklaşık 9,5-10 kilometrekare olduğunu kanıtladı. Bu durum, önceki çalışmalarda önerilen depolama hacimlerinin ve taşkın debilerinin gerçeği yansıtmadığını ortaya koyarak, planlamanın tamamen yenilenmesini zorunlu kıldı.
HEYELAN RİSKİ GÜVENLİK STANDARTLARINI “BİN YILA” TAŞIDI
Proje dosyasındaki teknik incelemeler, meselenin sadece hesap hatalarıyla sınırlı olmadığını, bölgedeki jeolojik yapının da büyük bir tehdit barındırdığını ortaya koydu.
Eski planlamada belirlenen aks yerinin yaklaşık bir kilometre yukarısında tespit edilen heyelan riski, sel kapanının konumunun tamamen değiştirilmesine neden oldu. Bu kritik değişiklik, güvenlik marjının da tarihin en üst seviyesine çıkarılmasını beraberinde getirdi.
Yeni modellemede, geleneksel kabul edilen 500 yıllık taşkın debisi yerine, çok daha nadir ve şiddetli olayları kapsayan 1000 yıllık taşkın debisi esas alındı.
İlk mühendislik tahminlerine göre, Çiğli’yi bir kale gibi koruyacak olan bu devasa beton yapı, 23,8 metre yüksekliğe ulaşacak ve yaklaşık 154 bin 700 metreküp suyu dizginleyebilecek bir kapasiteyle inşa edilecek.
YAMANLAR DAĞI HASSASİYETİ: ÇEVRECİ ÇÖZÜM “BETON”
Projenin uygulanacağı alanın Yamanlar Dağı Tabiat Parkı ve muhafaza ormanları sınırlarında kalması, DSİ’yi lojistik açıdan da stratejik kararlar almaya itti. Malzeme taşımanın çevresel maliyetlerini (Bostanlı Sel Kapanı örneğinde olduğu gibi) minimize etmek amacıyla, yapının toprak dolgu yerine yerinde dökme beton olarak planlanması ağırlık kazandı. Bu sayede hem orman dokusu korunacak hem de malzeme ocaklarından yapılacak sevkiyat trafiği azaltılacak.
720 GÜNLÜK MÜHENDİSLİK MARATONU
2 Mart 2026 tarihinde gerçekleştirilecek “belli istekliler arasında ihale usulü” ile seçilecek yüklenici firma; hidroloji, jeoteknik, ÇED ve kamulaştırma dahil olmak üzere 720 gün sürecek bir planlama maratonuna girecek. Proje tamamlandığında, Çiğli ilçesi ve çevresi, bin yılda bir görülebilecek en şiddetli yağışlarda bile sel riskine karşı tam koruma altına alınmış olacak.