Toplum Çalışmaları Enstitüsü, Türkiye’deki hanelerin sağlıklı ve dengeli beslenme maliyetlerini mercek altına alan “İdeal Beslenme Endeksi” sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı.
Sağlık Bakanlığı’nın referans menüleri baz alınarak hazırlanan rapor, gıda fiyatlarındaki yükselişin aile bütçeleri üzerinde yarattığı yıkıcı etkiyi gözler önüne serdi.
REFERANS MENÜLER PİYASA FİYATLARIYLA YARIŞIYOR
Çalışma kapsamında, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü’nün “Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022” verilerindeki örnek menüler kullanıldı. Bu menülerdeki gıda sepetlerinin güncel piyasa fiyatlarıyla hesaplanması sonucunda, sağlıklı beslenmenin günlük maliyeti dudak uçuklattı.
DÜŞÜK GELİRLİ GRUPLAR KISAKACA GİRDİ
Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nün verileri, gelir grupları arasındaki harcama dağılımının ekonomik daralmadan nasıl etkilendiğini çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor.
Araştırma sonuçlarına göre, en düşük gelir grubundaki haneler bütçelerinin yüzde 30,4 gibi önemli bir kısmını sadece temel gıda ihtiyaçlarına ayırmak zorunda kalırken; en yüksek gelir grubunda bu oran yüzde 12,8 seviyesinde kalıyor.
Ortaya çıkan bu derin uçurum, gıda fiyatlarında yaşanan her artışın alt gelir grupları için sadece bir maliyet artışı değil, aynı zamanda hayati bir tercih zorunluluğu olduğunu tescilliyor. Düşük gelirli aileler için sofradaki maliyetin yükselmesi; barınma, eğitim ve sağlık gibi diğer vazgeçilmez temel ihtiyaçlardan ödün verilmesi anlamına geliyor.
Bu tablo, ekonomik dalgalanmaların toplumsal katmanlar üzerindeki eşitsiz etkisini ve alt gelir grubunun temel yaşam standartlarını korumakta ne kadar zorlandığını bir kez daha gözler önüne seriyor.
ÜÇ AYDA YÜZDE 20’LİK KÜMÜLATİF ARTIŞ
Endeks, farklı hane modelleri üzerinden yapılan hesaplamalarla gıda enflasyonunun hızını da ortaya koydu. Ocak ayı başından itibaren geçen üç aylık süreçte yaşanan artış oranları şöyle:
- Aile 1 (Bebekli ve küçük çocuklu çekirdek aile): Günlük maliyet 1.171 TL’den 1.245 TL’ye çıktı. Üç aylık artış yüzde 14,1.
- Aile 2 (Okul çağında iki çocuklu aile): Kümülatif artış yüzde 20,2.
- Aile 3 (Bebekli ve yaşlı bireyin bulunduğu geniş aile): Kümülatif artış yüzde 18,1.
TAKİP SÜRECİ BAŞLADI
Toplum Çalışmaları Enstitüsü, “İdeal Beslenme Endeksi”nin her ay düzenli olarak yayımlanmaya devam edeceğini duyurdu.
Enstitü yetkilileri, bu verilerin düzenli takibinin hane halkı üzerindeki reel ekonomik baskının şeffaf bir şekilde görülmesi açısından kritik olduğunu vurguladı.
İlginizi çekebilir: Motorine gündüz indirim gece yarısı dev zam: Akaryakıtta tabelalar durmuyor