İran’da bilanço ağırlaşıyor: 16 ölü, yüzlerce gözaltı!

İran’da hayat pahalılığı ve riyalin değer kaybıyla tetiklenen, sekizinci gününde ülke geneline yayılan protestolarda bilanço ağırlaşıyor.

İnsan hakları örgütleri çatışmalarda en az 16 kişinin hayatını kaybettiğini bildirirken, günlerdir sessizliğini koruyan Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney’den beklenen açıklama geldi. Hamaney, “talepler meşru” diyerek diyalog kapısını araladı ancak “şiddete başvuranlara taviz yok” uyarısıyla sert müdahalenin sinyalini verdi.

İran’da son üç yılın en geniş kapsamlı halk hareketlerinden biri olarak nitelendirilen gösteriler, bir haftayı geride bırakırken Tahran yönetiminden hem yumuşama hem de tehdit mesajları aynı anda geldi. Ülkenin batısından güneydoğusuna kadar geniş bir coğrafyada devam eden olaylar, güvenlik güçleri ile protestocuları karşı karşıya getirmeye devam ediyor.

CAN KAYBI ARTIYOR: BİLANÇO 16’YI GEÇTİ

İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) ve Hengaw gibi bağımsız izleme grupları, sahadan gelen verileri dünya kamuoyuyla paylaştı. HRANA tarafından yapılan açıklamada, çatışmalarda şimdiye kadar en az 16 kişinin yaşamını yitirdiği, 582 kişinin ise gözaltına alındığı bildirildi. Gözaltına alınanlar arasında, protesto çağrılarını koordine eden çevrimiçi hesap yöneticilerinin de bulunduğu belirtildi.

İran Emniyet Genel Müdürü Ahmed Rıza Radan ise devlet medyasına yaptığı açıklamada, operasyonların seyrine dair bilgi vererek, “Güvenlik güçlerimiz son iki gündür özellikle protesto liderlerini ve provokatörleri hedef almaktadır” ifadelerini kullandı.

KUM VALİLİĞİ: “KENDİ BOMBASIYLA ÖLDÜ”

En şiddetli çatışmaların yaşandığı noktalardan biri olan dini merkez Kum kentinde de can kayıpları kayıtlara geçti. Kum Valisi, dün gece kentte iki kişinin hayatını kaybettiğini duyururken, bu ölümlerden birinin “göstericinin kendi hazırladığı el yapımı patlayıcının erken infilak etmesi sonucu” gerçekleştiğini iddia etti.

HAMANEY’İN İKİLİ STRATEJİSİ: MEŞRU TALEP, SERT CEZA

Hafta başından bu yana süren sessizliğini bozan Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney, devlet televizyonundan yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında, olayların arkasında ABD ve İsrail gibi “dış aktörlerin” parmağı olduğu yönündeki geleneksel söylemini yineledi. Ancak Hamaney’in bu kez ekonomik sorunları kabul etmesi dikkat çekti.

Hamaney, riyalin değer kaybı ve hayat pahalılığı nedeniyle sokağa çıkan kesimin taleplerini “meşru” olarak nitelendirdi ve yetkililere şu talimatı verdi:

“Ekonomik sıkıntılar nedeniyle endişe duyan vatandaşlarımızın taleplerini dinlemeli ve onlarla diyalog kanallarını açık tutmalıyız. Ancak barışçıl taleplerle kamu malına zarar veren şiddet eylemleri birbirinden kesin çizgilerle ayrılmalıdır. Protestocularla konuşuruz fakat sokağı ateşe verenlere, şiddete yönelenlere asla taviz verilmeyecek. Devlet, provokatörlere karşı sert yüzünü gösterecektir.”

SAHADA SON DURUM: ÇATIŞMALAR SÜRÜYOR

Başkent Tahran başta olmak üzere, orta kesimler ve Belucistan eyaletinde polisle göstericiler arasındaki gerilim sürüyor. İnternet erişimindeki kısıtlamalara rağmen sosyal medyaya yansıyan görüntülerde, birçok noktada güvenlik güçlerinin plastik mermi ve göz yaşartıcı gazla müdahale ettiği görülüyor.