TMMOB’a bağlı Mimarlar Odası İzmir Şubesi İzmir Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası’nın yıkılmaması yönünde İzmir 1 No’lu Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu’na yaptıkları başvurunun sonucunu dün yaptığı açıklamayla duyurmasının ardından bugün ikinci bir açıklama daha yaptı. Oda tarafından yapılan ikinci açıklamada büyükşehir belediyesince 16 kişiden oluşan bir Danışma Kurulu oluşturulmasından haberdar olmadıkları, kurula kendileri dahil olmak üzere TMMOB bileşenlerinin davet edilmemesi eleştirildi. Oda yetkilileri, açıklamada kurula kendileri ve TMMOB bileşenlerinin davet edilmemesini de gündeme getirdi.

DEMOKRAT GÜNDEM-Mimarlar Odası, İzmir Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası’nın kültür varlığı olarak tescil edilmesi için İzmir 1 No’lu Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu’na yaptıkları başvurunun sonuçlandığını söyleyerek, kurulun yapının yerinde tespit çalışmalarının yapılmasına, ilgili belgelerin talep edilmesine ve süreç tamamlanana kadar yapıda herhangi bir fiziki-inşai faaliyette bulunulmamasına karar verdiğini açıkladı

İzmir’de 30 Ekim’de meydana gelen depremde hasar gördüğü için boşaltılan 38 yıllık İzmir Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası’nın yıkımı ya da güçlendirilmesiyle ilgili tartışmalı süreç devam ediyor.

İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nden çıkan kararla ana hizmet binası hakkında yıkım kararı alındı, ancak alana yapılacak yeni binanın tasarımının ve işlevinin belirlenebilmesi için bir 16 kişiden oluşan bir Danışma Kurulu oluşturuldu. Danışma Kurulu İzmir tarihi ve kent kültürü açısından simge binalardan biri olan hizmet binası ile ilgili projeleri İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’ne sunacak.

Öte yandan TMMOB’a bağlı Mimarlar Odası İzmir Şubesi yönetici ve yetkilileri binanın mimari açıdan kültür varlığı statüsü taşıdığı gerekçesiyle İzmir 1 No’lu Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu’na başvurdu. Odanın yaptığı bu başvuru dün yapılan açıklamaya göre sonuçlandı. Oda açıklamasında, Kurul kararı duyuruldu. Kurulun yerinde tespit çalışmaları yapıncaya ve ilgili belgelerin gelinceye kadar yani süreç tamamlanıncaya kadar hizmet binasındaki fiziki-inşai faaliyette bulunulmaması yönünde karar verdiği belirtildi.

‘BU KURULUN OLUŞTURULMA NEDENİ TARAFIMIZCA ANLAŞILAMAMIŞTIR’

Süreç böyle ilerlerken Mimarlar Odası İzmir Şubesi’nden sabah saatlerinde bir yazılı açıklama daha geldi. Oda yönetim kurulu yaptığı açıklamayla, büyükşehir tarafından 16 kişiden oluşan bir Danışma Kurulu kurulduğundan haberleri olmadığı, bunu basından öğrendikleri belirtilerek, yıkım kararı çıkmadan yıkım sonrasını konuşmak üzere oluşturulmasını ‘talihsiz bir karar’ olarak nitelendirildi.

‘YIKIM KARARI ÇIKMADAN YIKIM SONRASINI KONUŞMAK MEŞRULAŞTIRMAYA ÇALIŞMAK’

Açıklamada, “İzmir Büyükşehir Belediyesinin yıkım senaryolarını da konuşmak için bir kurul oluşturmasını çok talihsiz bir karar olarak değerlendiriyoruz. Bu kurulda olduğu açıklanan isimlerin çoğu, mesleki anlamda kendilerini kanıtlamış ve takdir ettiğimiz isimlerdir. Ancak, süreç hakkında yeterli bilgilendirme yapılmadan böyle bir kurulun oluşturulma nedeni tarafımızca anlaşılamamıştır. Yıkım kararı çıkmadan yıkım sonrasını konuşmak “süreci meşrulaştırmaya çalışmak” demektir.

‘BU YAPILARI KAZANMAK ESAS OLMALIDIR’

Mimarlar Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu’nun yaptığı açıklamada, büyükşehir belediyesi hizmet binasının yıkılmak yerine güçlendirilmesinin İTÜ raporlarında da mevcut olduğuna dikkat çekilerek, yapının yıkılmak yerine güçlendirilerek kente yeniden kazandırılması görüşünde oldukları kaydedildi. Bu tavır açıklamada, “Modern Mimarlık mirası niteliğine sahip yapıların potansiyellerini kullanarak kentin ve toplumun ihtiyaç duyduğu mekân ve kullanım biçimleri oluşturulmalı, daha fazla kamusallık, açıklık, geçirgenlik gibi Konak ve çevresine değer katacak kavramlar üzerinden yeniden bu yapıları kazanmak esas olmalıdır” ifadeleriyle belirtildi.

Mimarlar Odası’nın konuyla ilgili yaptığı açıklamanın tam metni şu şekilde:

“İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin yapılacak yeni hizmet binasının tasarım ve işlev sürecinin yürütülmesi adına 16 kişilik bir danışma kurulu oluşturduğunu basından öğrenmiş bulunuyoruz.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası hem İzmir’in kent belleği hem de modern mimarlık mirası tarihi açısından çok önemli bir yapıdır. Yerel yönetimin, kentin en önemli kamusal alanlarından biri olan Konak Meydanındaki temsili olarak düşündüğümüz binanın korunması ile ilgili İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü'ne şubemiz tarafından başvuruda bulunulmuştur.

KVK İNŞAİ FAALİYETTE BULUNULMAMASINA KARAR VERDİĞİNİ BİLDİRMİŞTİR

İzmir 1 No’lu Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu, başvurumuza yönelik 30.08.2021 tarihli yazılı yanıtında yapının yerinde tespit çalışmalarının yapılması ve ilgili belgelerin idaresinden talep edilmesine, süreç tamamlanıncaya kadar yapıda herhangi bir FİZİKİ-İNŞAİ faaliyette bulunulmamasına karar verdiğini bildirmiştir. Kurul bu kararını aynı zamanda Konak Belediyesine ve İzmir Büyükşehir Belediyesine de iletmiştir.

Kurul tarafından yapılan ön değerlendirmede konuya ilişkin tespit çalışmalarının sonuçlanacağı zamana kadar yapıda herhangi bir inşaat faaliyetinin yapılmaması gerektiği bildirilmişken, İzmir Büyükşehir Belediyesinin yıkım senaryolarını da konuşmak için bir kurul oluşturmasını çok talihsiz bir karar olarak değerlendiriyoruz. Bu kurulda olduğu açıklanan isimlerin çoğu, mesleki anlamda kendilerini kanıtlamış ve takdir ettiğimiz isimlerdir. Ancak, süreç hakkında yeterli bilgilendirme yapılmadan böyle bir kurulun oluşturulma nedeni tarafımızca anlaşılamamıştır. Yıkım kararı çıkmadan yıkım sonrasını konuşmak “süreci meşrulaştırmaya çalışmak” demektir.

TMMOB BİLEŞENLERİNİN KURULA DAVET EDİLMEMESİNİN…

Bununla birlikte danışma kurulları konunun onaylanması üzerine değil değerlendirmesi üzerine kurgulanmaktadır. Konuyu yakından takip eden ve kamusal alan mücadelelerinde aldığı başarılarla kente katkı koyan Mimarlar Odası ve TMMOB Bileşenlerinin bu kurula davet edilmemesinin de İzmir gibi demokratik değerleri ile öne çıkan bir kentin yerel yönetim anlayışı ile bağdaşmadığını düşünüyoruz. Çok renkli ve çok sesli olmak şiarıyla yola çıkan bir anlayışın geldiği noktanın bu anlamda çok derin çelişkiler içerdiğini düşünüyoruz.

Açıklanan danışma kurulunda Mimarlar Odası İzmir Şubesi'nin yürüttüğü daha önceki mücadelelere katkı koyan değerli isimler bulunmaktadır. Bu hassasiyete sahip kişilerin, bu süreçte yapının korunmasına dönük gerekli önem ve duyarlılığı göstereceklerini umuyoruz.

Bilindiği gibi İTÜ Afet Yönetimi Enstitüsünden bir rapor istenmiştir. Raporun içeriği ve yazım dili hakkında ilgili diğer uzman kuruluşlar değerlendirme yapacaktır ancak özetle söylemek gerekir ise rapor binanın güçlendirilemeyeceğini söylememektedir. Güçlendirme yapılabileceği raporda belirtilmiştir.

YENİDEN KULLANILABİLECEĞİNE DÖNÜK SENARYOLAR TARTIŞILMALI

Konak ve yakın çevresinde yer alan kamuya ait yapıların nasıl yeniden kullanılabileceğine dönük senaryoların tartışılması mutlaka yapılmalıdır. Kentsel ve toplumsal hafızada yer alan bu yapılar için yapılabilecek müdahaleler tartışılırken, mevcut fiziksel çevreye en az dokunuşla en etkili sonucu alabilmeyi amaçlamak gerekir. Modern Mimarlık mirası niteliğine sahip yapıların potansiyellerini kullanarak kentin ve toplumun ihtiyaç duyduğu mekân ve kullanım biçimleri oluşturulmalı, daha fazla kamusallık, açıklık, geçirgenlik gibi Konak ve çevresine değer katacak kavramlar üzerinden yeniden bu yapıları kazanmak esas olmalıdır. Toplanması durumunda, danışma kurulunun da da benzer görüş ve değerlendirmeler oluşturulacağını beklemekteyiz.”