Murat Bakan’dan Murat Kurum’a ‘Sığacık’ dosyası

İzmir’in gözbebeği Seferihisar Sığacık’ta faaliyet gösteren Teos Marina’nın kapasitesini artırma girişimi, çevre mücadelesinin yeni odak noktası haline geldi.

Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) sürecinde halkın sert protestolarıyla karşılaşan proje, şimdi de siyasetin zirvesinde tartışılıyor.

CHP İzmir Milletvekili Murat Bakan, projenin sadece ekolojik bir tehdit değil, aynı zamanda ciddi bir güvenlik riski barındırdığını savunarak konuyu Meclis gündemine taşıdı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Bakan, “Bakanlık bilime ve halka karşı kulaklarını kapatamaz” dedi.

“Tsunami riski görmezden gelinemez”

Sığacık’ın 30 Ekim 2020 depreminde yaşadığı tsunami felaketini hatırlatan Murat Bakan, projenin teknik eksikliklerine dikkat çekti. Koyun fiziksel yapısını değiştirecek dolgu alanlarının ve beton yapıların riskleri artıracağını belirten Bakan, şu uyarıyı yaptı:

“Sığacık’taki kapasite artışı; deniz dolgu alanları, yüzer beton elemanlar ve üstyapı genişlemeleriyle kıyı alanının doğal dengesini bozacak bir nitelik taşıyor. Koy içi geometriyi değiştirecek bu yapıların; tsunami ve taşkın riskini, deniz trafiği kaza riskini, kirlilik ve kötü koku sorunlarını ağırlaştıracağı yönünde ciddi teknik itirazlar var. Sığacık’ın doğasını ve güvenliğini öncelemek, burayı korumak zorundayız!”

Bilimsel veriler ve halkın itirazı masada

Projenin ÇED sürecinde Seferihisarlıların sergilediği kararlı duruşu hatırlatan CHP’li Bakan, sürecin şeffaf yürütülmediğini savundu. Alaçatı-Sığacık kıyı kuşağının ekolojik hassasiyetine vurgu yapan bilimsel raporların ortada olduğunu belirten Bakan, Bakanlık’a şu çağrıda bulundu:

• Şeffaf Değerlendirme: Afet riski, kıyı mevzuatı ve koruma statüleri birlikte değerlendirilmeli.
• Halkın Sesi: Bölge halkı, yerel yönetimler ve STK’lar projeye karşı tek ses olmuş durumda.
• Bilimsel Yaklaşım: Deniz sirkülasyonunun bozulması ve ekolojik tahribatın önüne geçilmeli.

TBMM’de cevap bekleyen sorular

Murat Bakan tarafından Bakan Murat Kurum’a yöneltilen soru önergesinde, Sığacık’ın geleceğini etkileyecek projenin teknik detayları, tsunami simülasyonlarının yapılıp yapılmadığı ve halkın itirazlarının projeye nasıl yansıtılacağı soruları yer aldı.

İŞTE BAKAN’IN YÖNELTTİĞİ SORULAR:

CHP’li Bakan, Kurum’a sordu:

1- Teos Marina kapasite artışı projesi için Bakanlığınıza sunulan ÇED süreci hangi aşamadadır?

2- Projede öngörülen toplam kapasite artışı nedir? Mevcut ruhsatlı ve izinli kapasite kaçtır? Söz konusu kapasite artışının “kamu yararı” gerekçesi nasıl açıklanmaktadır? 

3- Proje kapsamında öngörülen deniz dolgusu ve kara dolgu alanı büyüklükleri nedir? Dolgu kararları hangi mevzuat dayanağıyla ve hangi kurum görüşleriyle oluşturulmuştur? 

4- Sığacık’ta 30 Ekim 2020 depremi sonrası oluşan süpürtü dalgalarının (tsunami) etkisine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış “taşkın alanı, karaya tırmanma, hasar etki tespiti, kıyı çizgisi morfoloji değişimi” çalışmaları var mıdır? Varsa raporların tarihleri nedir? Hazırlayan kurumlar hangileridir? Yok ise gerekçesi nedir? 

5- Söz konusu kapasite artışı kapsamında koy içi geometriyi değiştirecek dolgu ve kıyı yapılarının, olası tsunami/taşkın senaryolarında “dalga büyütme, debiyi artırma, taşkın yayılımını genişletme” ihtimaline karşı Bakanlığınızca yapılmış/yaptırılmış hidrodinamik modelleme var mıdır? Varsa temel sonuçları nelerdir? Yok ise gerekçesi nedir? 

6- Proje alanı ve yakın çevresinde tsunami tehlike haritaları güncel midir? Bu haritalar imar planlarına, tahliye güzergâhlarına ve toplanma alanlarına nasıl yansıtılmıştır?

7- “Koyda sirkülasyonun zayıflayacağı, kirlilik ve kötü koku oluşacağı” itirazları dikkate alınarak su kalitesi için ölçüm programı, sirkülasyon modeli ve müdahale planı hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysa bağlayıcı koşullar nelerdir? 

8- Proje kapsamında planlanan yüzer beton dalgakıran, yüzer iskeleler ve kıyı yapıları için deprem performansı, zemin sıvılaşması, oturma, şev stabilitesi ve yapısal güvenlik kriterleri hangi raporlarla ortaya konmuştur? 

9-     Kapasite artışı sonrası artacak olan tekne yoğunluğu ve dar giriş-çıkış koşulları dikkate alınarak deniz trafik etüdü ve kaza risk analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir; alınacak zorunlu tedbirler nelerdir? Yapılmadıysa gerekçesi nedir?

10-  Yakıt ikmali, bakım, onarım ve çekek sahaları kaynaklı riskler bakımından yangın, sızıntı, deniz kirliliği senaryolarına yönelik acil müdahale kapasitesi (ekipman, personel, eğitim ve protokoller) Bakanlığınızca yeterli görülmekte midir? 

11-  Proje alanı veya etki alanı içinde “Doğal Sit, Nitelikli Doğal Koruma, Kesin Korunacak Hassas Alan” gibi statüler bulunmakta mıdır? Varsa proje revizyonları bu statülere göre nasıl yapılmıştır; ilgili kurul ve kurum görüşleri nelerdir? 

12- Alaçatı–Sığacık kıyı kuşağının ekolojik hassasiyetine ilişkin raporlar doğrultusunda Bakanlığınız “bütüncül kıyı alanı yönetimi ve taşıma kapasitesi” çalışması yürütmüş müdür? Yürütmüşse tarihi, kapsamı ve çalışmanın sonucu nedir? Yürütmemişse gerekçesi nedir?

13- Proje için Bakanlığınıza ve/veya ilgili idarelere iletilen itiraz ve görüş dilekçesi sayısı kaçtır? Kaçı kabul edilmiş, kaçı reddedilmiştir; ret gerekçeleri nelerdir?

14- Bakanlığınız, afet riski (deprem, tsunami) ve çevresel etkiler birlikte değerlendirildiğinde projeye ilişkin durdurma, yeniden değerlendirme, bağımsız bilimsel kurul incelemesi gibi seçenekleri gündemine almış mıdır?

İlginizi çekebilir: İZDENİZ’den Nergis Festivali’ne özel seferler