Türkiye ekonomisinde üretim maliyetlerindeki yukarı yönlü seyir hız kesmiyor. TÜİK’in mart ve nisan aylarına ilişkin açıkladığı güncel endeksler, çiftçinin ve ihracatçının üzerindeki enflasyon yükünün derinleştiğini kanıtladı.
TARIMDA GÜBRE KRİZİ BÜYÜYOR
Mart ayı verilerine göre Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE), yıllık bazda yüzde 34,26 oranında artış gösterdi. Üreticinin ana kalemlerini kapsayan “tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi” ise aynı dönemde yüzde 35,82 yükseldi.
Endeksin detaylarına bakıldığında, tarımsal üretimin en temel girdisi olan gübre ve toprak geliştiriciler, yıllık yüzde 48,33 ile listenin zirvesine yerleşti.
Aylık bazda da gübredeki artış yüzde 9,69 olarak kaydedildi. Bu veriler, önümüzdeki dönemde gıda fiyatları üzerinde oluşacak maliyet kaynaklı baskının devam edeceğine dair endişeleri artırdı.
İHRACATÇININ SIRTINDAKİ ENERJİ YÜKÜ
Nisan ayına ilişkin Yurtdışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) ise sanayideki maliyetlerin geldiği ürkütücü boyutu gözler önüne serdi.
Geçen yılın nisan ayında yüzde 22,92 olan yıllık artış, bu yıl yüzde 35,07 seviyesine fırladı.
Sanayinin alt kırılımlarında “Enerji” grubu, yüzde 125,66’lık yıllık artışla maliyet enflasyonunun lokomotifi oldu.
Aylık bazda bakıldığında ise enerji kalemindeki artış yüzde 14,96’ya ulaşarak sanayicinin rekabet gücünü sınırlayan en önemli faktör haline geldi.
İMALAT SANAYİNDE GİDİŞAT
Sanayi sektörünün lokomotifi konumundaki imalat sanayi, nisan ayında yıllık yüzde 34,87 oranında artış kaydederken, madencilik ve taş ocakçılığı grubundaki yıllık artış yüzde 46,81 ile rekor düzeyde gerçekleşti.
Ana sanayi gruplarında ise artış oranları; dayanıksız tüketim mallarında yıllık yüzde 36,90, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 34,37, ara mallarında yüzde 29,24 ve sermaye mallarında yüzde 25,15 olarak kaydedildi.
TÜİK verilerine yansıyan bu tablo karşısında görüşlerini belirten ekonomistler, özellikle enerjide yaşanan sert sıçramaların, ihracatçıların küresel pazarlardaki fiyat rekabetini oldukça zorlaştırdığına dikkat çekiyor.
İlginizi çekebilir: Özgür Özel’den ‘dijital diplomasi” hamlesi: 19 Mayıs’ta 14 ülkeyi aynı ekranda buluşturdu!