AST nedir? AST Testi neden yapılır?

AST: Aspartat Aminotransferaz Nedir?

Aspartat aminotransferaz (AST), vücuttaki hücrelerin içinde bulunan bir enzimdir. Aspartat Aminotransferaz, karaciğer tarafından üretilir ve kalp, pankreas, karaciğer ve böbrek gibi organlarda yüksek miktarda bulunur. AST, vücudumuzun çalışmaya devam edebilmesi için gerekli kimyasal reaksiyonları tetikler. Enerji üretimine yardımcı olan bir proteindir.

AST Testinin Amacı Nedir?

AST Testi genellikle hepatit gibi karaciğer hastalıklarının tespit edilmesi için yapılır. AST genellikle ALT (Alanin Aminotransferaz) ile ölçülmektedir. Karaciğer uzmanlarına göre anormal ALT sonuçlarının karaciğer hasarı ile alakalı olması anormal AST sonuçlarına göre daha olasıdır.

AST testi sonucunda AST değerleri anormal ve ALT değerleri normal ise problemin karaciğerden ziyade kalp veya kaslar dolayısı ile olması daha mümkündür. AST testi çoğu zaman doktorlar tarafından diğer enzimler ile birlikte yapılır.

AST Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

AST yüksekliği öncelikle karaciğer olmak üzere organların hasar görmüş olabileceği anlamına gelir. AST yüksekliği sonucunda karaciğerin aşırı toksin etkisine maruz kaldığından veya karaciğere aşırı yüklenilmiş olduğundan şüphelenilebilir.

AST Yüksekliğinin Nedenleri Nelerdir?

AST yüksekliği çeşitli hastalıkların belirtisi olarak görülebilmektedir. Kalp ve kas ile ilişkili hastalıkların göstergesi olabildiği gibi karaciğer sıkıntılarından şüphelenilebilmektedir. AST yüksekliğinin nedenleri de bu sebep ile çeşitlilik göstermektedir. AST yüksekliğinin nedenleri şunlardır;

Kronik (devam eden) hepatit
Siroz (karaciğer hasarı ve yara izi)
Karaciğerden safra kesesine sindirim enzimleri taşıyan safra kanallarında tıkanma
Karaciğer kanseri

Çok Yüksek AST Seviyelerinin Sebepleri

AST testi sonucunda AST değerleri normalin çok üstünde olabilir. Ciddi hastalıkların göstergesi olabilecek çok yüksek AST seviyelerinin sebepleri şunlardır;

Akut viral hepatit
Karaciğerin çeşitli ilaç veya toksinlerden hasar alması
Karaciğere kan akışında tıkanıklıklar

Karaciğere Bağlı Olmayan AST Yüksekliği Nedenleri

AST yüksekliğine neden olabilecek karaciğere bağlı olmayan bazı durumlar da mevcuttur. Doktorlar karaciğer ile alakalı durumlarda ALT ile AST değerlerinin seviyesini karşılaştırmaktadırlar. Bunun dışında karaciğer ile bağlantısı olmadan AST yüksekliği nedenleri şunlardır;

Yanık
Kalp krizi
Yoğun egzersiz
Kas hasarı ve yaralanması
Gebelik
Pankreatit
Nöbetler
Ameliyatlar

Bunlar dışında bazı hastalıklar veya ilaçlar AST testi sonucunda AST değerlerinde yanlış pozitif sonuçlar oluşturabilmektedir. AST testinde karaciğerde hasar olmasa bile yanlış pozitif sonuca ulaşmasına sebebiyet verebilen hastalıklar veya ilaçlar şunlardır;

Diyabetik ketoasidoz
Eritromisin estolat veya para-amino salisilik asit gibi bazı antibiyotikler

AST Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

AST testi sonucunda AST seviyeleri düşük çıkabilmektedir. AST düşüklüğü değerlerin yüksek olmasından farklı olarak sağlıklı bir bünyeye işaret etmektedir.

AST Düşüklüğünün Nedenleri Nelerdir?

AST testi sonucu değerlerin düşük çıkabilmesine yol açacak çeşitli sebepler mevcuttur. AST düşüklüğünün nedenleri şunlar olabilmektedir;

Vitamin B6 eksikliği
Üre yüksekliği
Çeşitli böbrek rahatsızlıkları
Şeker koması (Diyabetik Ketoasidoz)
Gebelik
Diyaliz

AST Normal Değeri Nedir?

AST testi koldan alınan kan ile yapılan tahlildir. Bu test sonucu elde edilecek AST normal değerinin referans aralığı cinsiyete göre farklılık göstermektedir.

AST normal değeri kadınlarda 15-42 IU/L olarak geçmekteyken erkeklerde 15-50 IU/L’dir.

AST Testi Ne Zaman Yapılır?

AST testi halsizlik, yorgunluk, güçsüz hissetme, bulantı, kusma, kaşıntı, karın ağrısı, iştahsızlık, kilo kaybı ve sarılık gibi çeşitli farklılık gösteren sebepler ile yapılabilmektedir. Bunların yanında koyu renkli idrar ve açık renkli dışkı da karaciğer fonksiyonlarının değerlendirilmesi gereken durumlardır. Bu ve bunlar gibi şikayetler sonucunda AST testi için bir sağlık kuruluşuna başvurmanız önerilir. AST testi sonuçları ile en doğru sonuca varmak için AST ile ALT testi çoğunlukla beraber yapılır ve değerler karşılaştırılır.

AST Hangi Hastalıkların Tanısı İçin Yapılır?

AST en çok karaciğer ve kalpte, daha az oranda da böbrek ve kaslarda bulunan bir enzimdir. Sağlıklı bireylerde AST değerleri düşüktür fakat bir sorun olduğunda bu değer yükselmektedir. Genellikle hepatit, karaciğerde hasar ve siroz gibi sorunları teşhis edebilmek için AST testi yapılmaktadır.

AST Testi Kimlerden İstenir?

AST testi belirli hastalıklar veya belirtiler ile doktora başvuran hastalardan istenebilir. Bu hastalıkların yanında doktorunuz var olan bir karaciğer hastalığı için aldığınız tedavilerin sonuçlarını görmek adına AST enzimi seviyenizi ölçtürmenizi isteyebilir. AST testinin isteneceği çeşitli durumlar şunlardır;

Hepatit virüsüne maruz kalma
Fazla alkol tüketimi
Karaciğere zarar verdiği bilinen ilaç kullanımı
Obezite
Diyabet veya metabolik sendrom
Yağlı karaciğer hastalığı
Sarılık
Yorgunluk
Normal ölçüler dışında zayıflık
Karın şişliği ve ağrısı
İştah kaybı
Kaşıntı
Koyu renkli idrar
Mide bulantısı
Bacak ve ayak bileklerinde şişme

Bebeklerde AST Yüksekliği Neden Olur?

Doğumun hemen ardından 3 yaşa kadar olan sürede bebeklerin kan değerlerinde AST yüksekliği son derece fazladır. AST testi sonucu elde edilen değerler erkek ve kız bebeklere göre değişkenlik gösterebilmektedir AST normal değerleri kız bebeklerde 10-40 IU/L iken erkek bebeklerde 9-32 IU/L olarak geçmektedir.

AST: Aspartat Aminotransferaz Nedir? ile İlgili Sık Sorulan Sorular

AST yüksekliği ne anlama gelir?

AST yüksekliği siroz, hepatit ve karaciğerde hasar gibi çeşitli hastalıkların belirtisi olabilmektedir. Bunun yanında ALT değerleri ile karşılaştırıldığı zaman AST yüksekliğine sebep olabilecek yanık, gebelik, sarılık gibi başka durumlar da mevcuttur.

AST ne anlama gelir?

AST Aspartat Aminotransferaz anlamına gelmektedir. AST vücuttaki hücrelerin içerisinde bulunan bir enzimdir ve organların çalışmayı sürdürebilmesi için gerekli kimyasal tepkimeleri tetiklemektedir.

AST ne için bakılır?

AST testi karaciğer ile ilişkili olabilecek hastalıklardan şüphelenildiğinde, fazla alkol tüketimi, gebelik ve karaciğere zarar verdiği bilinen ilaçların kullanımında önerilmekte ve doktor tarafından istenmektedir. Bunun dışında mevcut bir karaciğer hastalığı sonucunda doktorlar tedavi sürecinin ilerleyişini görebilmek adına da AST testi isteyebilmektedirler.

AST düşüklüğü neden olur?

AST testi sonucu AST değerlerinin düşük çıkması bireyin sağlıklı bir bünyeye sahip olduğu anlamına gelmektedir.