HABER MERKEZİ-Avrupa Konseyi’nin cezaevi nüfusu, kapasite aşımı ve mahkûm trendlerini mercek altına alan kapsamlı yıllık raporu kamuoyuna duyuruldu.
Verilerini araştırma heyetiyle paylaşan 51 cezaevi idaresinden elde edilen sonuçlar, kıta genelinde toplam mahkûm sayısının 1,1 milyonu aşarak bir önceki yıla göre yüzde 8,5 arttığını gösterirken, Türkiye’nin doluluk, nüfus artış hızı ve cezalandırma oranlarında tüm rekorları kırdığını ortaya koydu.
HER 100 KİŞİLİK KAPASİTEYE 131 MAHKUM
Lozan Üniversitesi araştırmacılarının 2025 yılının başına ait verilerden derlediği rapora göre, incelenen ülkelerin 14’ünde mahkûm sayısı mevcut fiziki kapasitenin çok üzerinde seyrediyor.
Cezaevlerinde koğuş ve ranza kapasitesini aşan kalabalıklaşma listesinde ilk iki sıra paylaşıldı. Buna göre, her iki ülkede de cezaevlerindeki doluluk oranı yüzde 131 olarak sisteme işlendi. Fransa’dan gelen güncel ek bilgilendirmelerde, Nisan 2026 itibarıyla bu oranın yüzde 139,1’e tırmanarak kriz seviyesine ulaştığı bildirildi.
Fransa ve Türkiye’nin ardından kapasiteyi en çok zorlayan ülkeler sırasıyla Hırvatistan (123), İtalya (121), Malta (118), Kıbrıs Cumhuriyeti (117), Macaristan (115), Belçika (114) ve İrlanda (112) oldu.
Hücre ve koğuş kontenjanı en boş kalan ülkelerin başında ise Ukrayna (yüzde 50), İspanya (yüzde 77) ve Almanya (yüzde 80) yer aldı.
NÜFUSA ORANLA EN FAZLA MAHKUM TÜRKİYE’DE
Avrupa Konseyi’ne üye 46 ülke genelinde yapılan nüfus oranlaması, Türkiye’nin hapis cezası uygulama sıklığında en yakın takipçilerine bile büyük bir fark attığını gösterdi.
Araştırma sonuçlarında cezalandırma oranları şu şekilde listelendi: “Avrupa genelinde nüfusa oranla en fazla hapis cezası uygulayan ülke, 100 bin kişiye düşen 458 mahkûm ile Türkiye olmuştur. Türkiye’yi bu istatistikte 100 bin kişide 271 mahkûm ile Azerbaycan ve 245 mahkûm ile Moldova takip etmektedir.”
MAHKUM SAYISI BİR YILDA YÜZDE 29 ARTTI
Raporda dikkat çeken bir diğer dinamik ise cezaevlerindeki nüfus patlamasının hızı oldu. Ocak 2024 ile Ocak 2025 arasındaki bir yıllık süreç baz alındığında, mahkûm nüfusunun en agresif büyüme gösterdiği ülke yine Türkiye oldu.
Türkiye’de mahkûm sayısı sadece bir yılda yüzde 29 oranında artış gösterdi. Listede Türkiye’nin ardından yüzde 22 ile Karadağ ve yüzde 20 ile Lüksemburg geldi. Aynı dönemde cezaevindeki insan sayısının en çok azaldığı ülke, cephedeki savaş koşullarının ve yasal düzenlemelerin etkisiyle yüzde 18’lik düşüş yaşayan Ukrayna oldu.
Ukrayna’yı yüzde 16 ile Slovakya ve yüzde 11 ile Gürcistan izledi.
KADIN MAHKUM ORANINDA DİKKAT ÇEKEN ARTIŞ
31 Ocak 2025 itibarıyla Avrupa Konseyi coğrafyasında parmaklıklar ardında bulunan toplam tutuklu ve hükümlü sayısı 1,1 milyon sınırını aşarken, suç tipleri ve demografide de değişimler göze çarptı.
Raporda, dünya genelindeki eğilimlere paralel olarak kadın mahkûmların toplam cezaevi nüfusu içindeki payının da bir yıl içinde yüzde 4,8’den yüzde 5,2’ye yükseldiği bilgisine yer verildi.
Uzmanlar, aşırı doluluğun rehabilitasyon süreçlerini ve cezaevi güvenliğini tehdit ettiği uyarısını yineledi.
İlginizi çekebilir: Silah ruhsatında yeni dönem resmen başladı: O hastalığı olanlara kesinlikle izin verilmeyecek