Belgrad merkezli Informer TV’nin duyurduğu gelişmeye göre; “Bosna Kasabı” olarak bilinen 84 yaşındaki eski general Ratko Mladiç, cezasını çekmekte olduğu Hollanda’nın Lahey kentindeki Birleşmiş Milletler gözetimindeki hücrede öldü.
1992-1995 yılları arasındaki Bosna Savaşı’nda Bosnalı Sırp güçlerinin en üst düzey askeri komutanı olan Mladiç, Avrupa’nın II. Dünya Savaşı’ndan sonra gördüğü en kanlı katliamların baş sorumlusu olarak uluslararası mahkemece ömür boyu hapis cezasına çarptırılmıştı.
8 Binden Fazla Boşnak’ın Katledildiği Soykırımın Sorumlusuydu
Mladiç’in adı, insanlık tarihinin en karanlık sayfalarından biri olan Temmuz 1995’teki Srebrenitsa soykırımıyla özdeşleşti. Birleşmiş Milletler tarafından “güvenli bölge” ilan edilen Srebrenitsa’nın Sırp güçlerince ele geçirilmesinin ardından Mladiç’in emriyle 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuk katledildi; kadınlar ve yaşlılar ise bölgeden zorla sürüldü.
Uluslararası mahkeme, Mladiç’in komutasındaki güçlerin bölgedeki Boşnak nüfusunu tamamen ortadan kaldırmayı amaçlayan sistemli bir planı hayata geçirdiğine hükmederek kendisini soykırımdan suçlu bulmuştu.
Saraybosna Kuşatması ve 16 Yıllık Firar
Eski Sırp general, 10 binden fazla sivilin hayatını kaybettiği ve yaklaşık dört yıl süren Saraybosna kuşatmasındaki rolü nedeniyle de mahkûm edilmişti. Kentin topçu ateşi ve keskin nişancılarla terörize edilmesini yöneten Mladiç hakkında ilk iddianame 1995 yılında hazırlandı.
Savaşın ardından sırra kadem basan ve yaklaşık 16 yıl boyunca firari olarak yaşayan Mladiç, 26 Mayıs 2011 tarihinde Sırbistan’ın Lazarevo köyünde yakalanarak yargılanmak üzere Lahey’deki Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne teslim edildi.
Hakkındaki Ömür Boyu Hapis Cezası 2021’de Kesinleşmişti
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY), Mayıs 2012’de başlayan yargılama sürecinin ardından 22 Kasım 2017’de Mladiç’i soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş hukukunun ihlali dahil 11 maddelik suçlamanın 10’undan suçlu bularak ömür boyu hapse mahkûm etti.
Mladiç’in karara yaptığı itiraz üst mahkemece reddedildi ve Uluslararası Ceza Mahkemeleri Rezidüel Mekanizması, 8 Haziran 2021 tarihinde ömür boyu hapis cezasını nihai olarak onadı. Mladiç’in mahkûmiyeti, Srebrenitsa’da yaşananların uluslararası hukuk nezdinde “soykırım” olarak tescillenmesinde en temel emsal kararlardan biri oldu.