Yürürlüğe giren yeni dış ticaret rejimi kapsamında, sanayi ürünlerinde yerli üretimi desteklemek adına gümrük denetimleri sıkılaştırıldı. İthalatta Gözetim Uygulamaları doğrultusunda; akıllı saat, otomobil lastiği, oyuncak, seramik, cam, debriyaj, korna ve görüntülü telefon sistemlerinin de aralarında bulunduğu 97 ürünün vergilendirmeye esas referans fiyatları artırıldı. Ayrıca serum ampulleri, paslanmaz çelik lavabolar, biçerdöver parçaları ile rot ve rot başı gibi 11 sanayi ürünü için ilk kez referans fiyat uygulaması başlatıldı.
Ticaret Bakanlığı, bu düzenlemelerin temel amacının yerli üretimin korunması, istihdamın artırılması ve cari açığın azaltılması olduğunu açıkladı. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe de düşük kur nedeniyle avantajlı hale gelen ithalata karşı alınan bu kararların yerli üreticiyi haksız rekabetten koruyacağını belirtti.
Soğanda İthalat Freni Gevşedi: 26 Ağustos’a Kadar Geçerli
Tarım ürünleri kanadında ise piyasadaki fiyat artışlarını dizginlemeye yönelik hamleler öne çıktı. Semt pazarlarında kilogram fiyatı 50 lira seviyesini aşan kuru soğan için arz güvenliğini sağlamak amacıyla gümrük vergisi, 26 Ağustos’a kadar geçerli olmak üzere yüzde 49,5’ten yüzde 5’e çekildi. Güney Amerika ülkeleri ve Türk Cumhuriyetleri dahil birçok bölgeye 36 bin tonluk gümrük vergisiz tarife kontenjanı tanındı.
Buna karşın ceviz ithalatındaki ek mali yükümlülük ton başına kabuklu cevizde 451 dolardan 738 dolara, kabuksuz cevizde ise 1.158 dolardan 1.772 dolara yükseltildi. Kurutulmuş tatlı biber ithalatındaki gümrük vergisi de yüzde 19,5’ten yüzde 41’e çıkarıldı.
Otomotiv Kilitlerinde İlave Vergi Kalktı, PET Reçinesine Kademeli Yükümlülük
Yeni kararlarla birlikte bazı ürün gruplarındaki vergiler sonlandırılırken, bazılarında ise uzun vadeli takvimler belirlendi. Makarna ithalatı ile otomobil üretiminde kullanılan kapı kilitlerindeki ilave gümrük vergisi tamamen kaldırıldı. Lityum iyon akü ithalatında ise yıl sonuna kadar ilave gümrük vergisi uygulanmayacağı bildirildi. Sağlık Bakanlığı tarafından kontrol belgesi düzenlenmesi şartıyla diyet mamalarının ithalatından da ek mali yükümlülük alınmayacak.
Plastik ve tekstil ham maddelerine yönelik düzenlemelerde ise Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi olmayan ülkelerden ithal edilecek belirli plastik polimer ürünlerine ton başına 328 dolar ek yükümlülük getirildi. Poliester sentetik devamsız lif ithalatında vergi oranı 21 Eylül’den itibaren yüzde 20 olarak belirlendi. Ambalaj ve tekstil elyafı üretiminde kritik öneme sahip PET reçinesi ithalatında ise 19 Temmuz 2026’dan 30 Aralık 2028’e kadar ton başına 120 dolardan başlayıp 110 dolara gerileyecek üç aşamalı bir ek mali yükümlülük takvimi devreye sokuldu.