Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, bir kazada sürücü belgesi bulunmayan kişinin, eğer kazanın oluşumunda kusuru yoksa aracındaki hasar ve ikame araç bedeli için tazminat isteyebileceğine hükmetti.

Kararda, ehliyetsizliğin “idari bir yaptırım” gerektirdiği, ancak kaza ile zarar arasındaki illiyet bağını tek başına kesmeyeceği ifade edildi.

Denizli’de 2023 yılında meydana gelen bir trafik kazası, ehliyetsiz sürücülerin haklarına dair yargı dünyasında tartışma yaratan bir süreci başlattı. Ehliyeti olmayan bir sürücünün aracına, başka bir aracın çarpması sonucu oluşan maddi hasar ve araç mahrumiyet bedeli talebi, yerel mahkeme tarafından “ehliyetsizlik” ve “tutanaktaki usulsüzlük” gerekçeleriyle reddedilmişti. Ancak Yargıtay, bu kararı yasaya aykırı buldu.

EHLİYETSİZLİK TEK BAŞINA KUSUR DEĞİLDİR

Adalet Bakanlığı’nın kanun yararına temyiz başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, sürücü belgesinin olmamasının bir “sürüş kusuru” sayılamayacağına dikkat çekti. Yüksek Mahkeme kararında şu ifadelere yer verildi:

“Davacının sürücü belgesinin bulunmaması, sürüş kusuru niteliğinde olmayıp, illiyet bağını kesecek bir hal olarak kabul edilemeyeceği gözetilmelidir. Sürücü belgesinin olmaması sadece idari yaptırım uygulamasını gerektiren bir durumdur.”

BİLİRKİŞİ RAPORU BELİRLEYİCİ OLDU

Kararda, kazaya karışan ehliyetsiz sürücünün olayda kusurlu olduğuna dair bir bilirkişi tespiti bulunmadığına işaret edildi. Yargıtay, sürücünün ehliyeti olmasa dahi, uğradığı maddi zararın (hasar ve araç kiralama bedeli gibi) hesaplanarak tazmin edilmesi gerektiğine hükmederek yerel mahkemenin kararını bozdu.

KARARIN HUKUKİ SONUÇLARI

Yargıtay’ın bu emsal kararıyla birlikte, trafik kazalarında tazminat sorumluluğu belirlenirken artık sadece sürücü belgesinin olup olmadığına bakılmayacak; esas kriter kazanın oluşumundaki “fiili kusur” oranı olacak. Buna göre, ehliyetsiz bir sürücü kazada asli kusurlu bulunursa tazminat hakkı kısıtlanabilecek ya da tamamen ortadan kalkabilecek.

Sürücünün tamamen kusursuz olduğu durumlarda, ehliyeti olmadığı için idari trafik cezası alsa bile, aracında oluşan hasarı karşı tarafın sigortasından veya sürücüsünden tazmin etme hakkı korunmuş olacak.