Gayrimenkul hukukçusu Murat Tezcan, ev sahibi olmak isteyenlerin öncelikle iki farklı model arasındaki hukuki ayrımı iyi yapması gerektiğine dikkat çekti:
- Ön Ödemeli Konut Satışı: Doğrudan inşaat şirketinden henüz tamamlanmamış bir konutun satın alınması modelidir. Bu sistemde teslim süresi sözleşme tarihinden itibaren 48 ayı aşamaz. Ruhsat alınmadan sözleşme yapılamaz ve satış vaadinin mutlaka noter huzurunda düzenleme şeklinde gerçekleştirilmesi gerekir.
- Tasarruf Finansmanı: Doğrudan bir ev satın almak değil, belirli şartlarla ileride konut alımında kullanılacak finansmanın edinilmesidir.
Tezcan, noter sözleşmelerinin dahi tek başına inşaatın tamamlanacağı garantisi olmadığını vurgulayarak, “Vatandaş ne kadar taksit ödeyeceğine değil hak güvencesinin olup olmadığına bakmalı” uyarısında bulundu.
BDDK DENETİMİ DEVLET GARANTİSİ ANLAMINA GELMİYOR
Tasarruf finansman şirketlerinin Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) iznine sahip olup olmadığının mutlaka kontrol edilmesi gerektiğini belirten uzmanlar, önemli bir yanılgıya dikkat çekti.
Tezcan, bu kurumlardaki fonların banka mevduatı statüsünde olmadığını ve banka mevduatı gibi devlet sigortası veya garantisi kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.
CAYMA HAKKI VE 14 GÜNLÜK SÜRE NE DEMEK?
Sistemden çıkış ve sözleşme fesih koşullarına ilişkin de bilgilendirmelerde bulunan Tezcan, şu detayları paylaştı:
- Tasarruf finansmanında sözleşmenin imzalanmasını takip eden 14 gün içinde cayılması durumunda, organizasyon ücreti dâhil yapılan bütün ödemelerin iadesi yasal bir zorunluluktur.
- 14 günlük yasal süre geçtikten sonra kullanılan olağan fesih haklarında ise organizasyon ücreti kural olarak iade kapsamı dışında kalmaktadır. Bu nedenle “Vazgeçersem paramın tamamını hemen alırım” algısıyla hareket edilmemesi gerekiyor.
HUKUKÇULARDAN DOLANDIRICILIK UYARISI
Olayın ceza hukuku boyutunu değerlendiren hukukçu Çağla Gül Bulut ise olası mağduriyetler durumunda hukuki süreçlerin etkin yürütülebilmesi için şu tavsiyelerde bulundu:
- Sözleşmeler, ödeme dekontları, teslim tarihleri ve ödeme planları titizlikle saklanmalıdır.
- Şirketle yapılan yazışmalar ile reklam ve tanıtım materyalleri delil niteliği taşıdığı için muhafaza edilmelidir.
- Taahhütlerin yerine getirilmemesi veya mağduriyet yaşanması halinde dolandırıcılık suçundan 10 yıla kadar hapis cezası öngörülebildiğini, eylemin örgütlü olması durumunda bu cezaların daha da artabileceğini belirterek ilgililerin suç duyurusunda bulunabileceğini ifade etti.