ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonlarda 5. hafta geride kalırken, küresel enerji piyasaları jeopolitik risklerin etkisiyle tarihî bir sarsıntı yaşıyor.

Dünyanın en kritik enerji damarı olan Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık, küresel arz güvenliğini tehdit ederken petrol ve doğalgaz fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı.

PETROL PİYASASINDA YÜZDE 66’LIK ‘ŞOK’ ARTIŞ

Savaşın başladığı günden bu yana petrol fiyatları kontrolsüz bir yükseliş trendine girdi. 27 Şubat’tan bu yana Brent petrol yüzde 50,7 artışla 109,24 dolara çıkarken, WTI ham petrolü yüzde 66,4’lük devasa bir sıçramayla 111,54 dolara ulaştı.

5 HAFTALIK FİYAT DEĞİŞİM TABLOSU

Küresel piyasaların referans noktası olan Brent petrol, beş hafta önce 72,48 dolar seviyesindeyken bugün itibarıyla 109,24 dolara ulaştı. Bu süreçte yaşanan yüzde 50,7’lik artış, taşımacılık ve sanayi maliyetleri üzerinde devasa bir baskı oluşturdu.

Ancak asıl çarpıcı tablo ABD tipi ham petrolde (WTI) gözlemlendi. Şubatta 67,02 dolar olan WTI ham petrolü, bugün 111,54 dolara fırlayarak tam yüzde 66,4 oranında değer kazandı.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin aksamaya devam etmesi ve alternatif güzergahların henüz tam kapasiteyle devreye girmemesi durumunda, petrol fiyatlarındaki bu “şok” dalgasının küresel enflasyonu yeni bir zirveye taşıyabileceği konusunda hemfikir.

Sahadaki askeri gerilimin diplomatik bir çözüme kavuşmaması halinde, piyasaların 130 dolar bandını test edebileceği öngörülüyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI BİLMECESİ

Dünya petrol ticaretinin yüzde 20’sine ev sahipliği yapan Hürmüz Boğazı, küresel enerji arz güvenliğinin stratejik kilidi haline gelirken, taraflardan gelen çelişkili açıklamalar piyasalardaki belirsizliği derinleştiriyor.

Tahran yönetimi, “Hürmüz Boğazı asla açılmayacak, müzakere yok” diyerek net bir rest çekerken, Donald Trump cephesinden gelen iddialar diplomatik trafiği hareketlendirdi.

İran’ın ateşkes istediğini öne süren Trump, boğazın trafiğe açılmasını müzakere için ön şart olarak masaya koydu; ancak bu iddia kısa sürede Tahran tarafından yalanlandı.

Küresel enerji koridorundaki bu tıkanıklık, alternatif güzergah arayışlarını ve askeri senaryoları da beraberinde getirdi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, güvenli sevkiyat için Rusya merkezli enerji hatlarını önererek jeopolitik bir hamle yaparken, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) stratejik boğazı zorla açmak adına müttefik güçlere askeri destek verebileceği iddiaları kulislerde geniş yankı buldu.

Hürmüz Boğazı üzerindeki bu çok bilinmeyenli denklem, enerji fiyatlarındaki dalgalanmayı tetiklemeye devam ediyor.

DOĞALGAZ VE LNG’DE ‘MÜCBİR SEBEP’ KRİZİ

Enerji krizinin bir diğer ayağı doğalgaz cephesinde yaşanıyor. Dünyanın en büyük LNG ihracatçısı Katar, güvenlik riskleri nedeniyle üretimi durdurarak “mücbir sebep” ilan etti.

Bu hamleyle Avrupa merkezli TTF kontratları yüzde 58,8 artarak 50,04 Euro seviyesine ulaştı. 2 Nisan’da Hürmüz’den yarı yüklü olarak geçen “SOHAR LNG” tankeri umut ışığı olsa da, arz açığı kapatılamıyor.

KÖMÜRE HÜCUM BAŞLADI

Doğalgazdaki tedarik sıkıntısı, elektrik üreticilerini yeniden kömüre yöneltti. Artan talep nedeniyle Newcastle kömür fiyatları 5 haftada yüzde 16,4 yükselerek ton başına 137,9 dolara çıktı.

GÖZLER TRUMP’IN ‘2-3 HAFTALIK’ MÜHLETİNDE

Piyasalar şimdi Donald Trump’ın “Önümüzdeki 2-3 hafta içinde çok sert darbe indireceğiz” açıklamasına kilitlendi.

Askeri gerilimin tırmanması durumunda petrol fiyatlarının 120 dolar bandını zorlayabileceği, küresel ekonomideki enflasyonist baskının ise kontrolden çıkabileceği uyarıları yapılıyor.

İlginizi çekebilir: Enerjide zam yağmuru: Elektrik ve doğalgaza yüzde 25 artış!