Kritik sınır hattı Ceuta, 30 Temmuz itibarıyla son yılların en ağır insani kriziyle karşı karşıya kaldı.
Can yelekleri, şambreller ve derme çatma deniz araçlarıyla Tarajal dalgakıranını aşarak yüzmeye çalışan, aralarında kadın, bebek ve çocukların da bulunduğu binlerce kişi akıntılara kapıldı.
İspanyol Sahil Güvenlik, Jandarma (Guardia Civil) ve Kızılhaç ekipleri denizden çok sayıda kişiyi son anda kurtarırken, bölgesel kaynaklar en az 18 kişinin cansız bedenine ulaşıldığını bildirdi. Akıntının şiddeti sebebiyle denizdeki arama faaliyetleri sürerken ölü sayısının yükselmesinden endişe ediliyor.
Resmi rakamlar henüz netleşmese de İspanyol devlet televizyonu TVE, sadece birkaç saat içinde 2 bin ila 3 bin kişinin Ceuta’ya giriş yapmış olabileceğini aktardı. Çok sayıda grubun da kara sınırındaki tel örgüleri aşarak kente girdiği kaydedildi.
Madrid Alarmda: Başbakan ve Bakanlar Bölgeye Gitti, Asker Sahaya İndi
Gelişmeler üzerine İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ve İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska operasyonları yerinde yönetmek amacıyla acil olarak Ceuta’ya geçti. Bölgedeki Guardia Civil birliklerine destek sağlamak üzere 200 takviye polis ve 60 asker kentte konuşlandırıldı.
Eş zamanlı olarak yürütülen diplomatik temaslar kapsamında Madrid, uluslararası koruma şartlarını taşımayan kişilerin Fas’a iadesi için Rabat yönetimiyle masaya oturdu. Krizin ilk saatlerinde sınır hattında pasif kalmakla eleştirilen Fas güvenlik güçleri ise sonradan bölgeye tazyikli su araçları ve ek birlikler göndererek geçiş noktalarını sıkılaştırdı.
Mahkeme Kararı ve İnsan Kaçakçıları Krizi Tetikledi
İspanyol basınında yer alan analizlere göre krizin arka planında insan kaçakçılarının manipülasyonu yer alıyor. İspanya Yüksek Mahkemesinin denizde yakalanan göçmenlerin derhal sınır dışı edilmesini kısıtlayan kararı, kaçakçılar tarafından “İspanya’da kalma imkânı doğdu” algısıyla bir propaganda malzemesine dönüştürüldü. Hava şartlarının da elverişli olmasıyla örgütlü gruplar kitlesel geçişleri organize etti.
Barınma Merkezleri Çöktü: “İnsani Ve Toplumsal Acil Durum”
Binlerce kişinin aynı anda kente girmesiyle Ceuta Göscmen Kabul Merkezi’nin kapasitesi tamamen aşıldı. Yüzlerce kişi geceyi sokaklarda ve geçici kurulan çadırlarda geçirmek zorunda kaldı. Özellikle refakatsiz çocukların kayıt altına alınması ve korunması ciddi bir lojistik krize dönüştü.
Ceuta Özerk Yönetimi Başkanı Juan Jesus Vivas, kentte “insani ve toplumsal acil durum” yaşandığına dikkat çekerek ulusal düzeyde olağanüstü hal ilan edilmesini talep etti. İçişleri Bakanlığı ise şu aşamada olağanüstü hal şartlarının oluşmadığını bildirdi.
2021 Yılındaki Diplomatik Kriz Hafızalarda
Ceuta’daki bu kitlesel hareketlilik, Mayıs 2021’de iki gün içinde 8 bin kişinin sınırı geçtiği tarihi krizi yeniden gündeme getirdi. O dönemde İspanya ile Fas arasında yaşanan diplomatik gerilimin ardından Rabat yönetiminin sınır kontrollerini gevşettiği öne sürülmüştü. Bölge yetkilileri, Fas tarafında bekleyişini sürdüren binlerce kişinin varlığı sebebiyle yeni ve daha büyük bir geçiş dalgasının yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.