Aktif toplamı 12,4 trilyon liraya ulaşan bankanın altın rezervlerinin değeri ise 4,8 trilyon lira olarak açıklandı.

ZARARIN KAYNAĞI: KKM VE FAİZ YÜKÜ

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 2025 yılı bilançosunda gözlenen derinleşme, küresel emsalleriyle benzerlik gösterse de yapısal nedenler bakımından farklı bir boyuta ulaştı.

2023 yılında 818 milyar TL, 2024 yılında ise 700 milyar TL’nin üzerinde açıklanan zararların ardından, 2025 yılında yaşanan bu sert yükselişin arkasında üç temel maliyet kalemi belirleyici oldu.

Bankanın bilançosunda en büyük “kara deliği” oluşturan kalem, Kur Korumalı Mevduat (KKM) sisteminden çıkış stratejisinin devam etmesine rağmen süregelen kur farkı ödemeleri oldu.

Türk Lirası’nda yaşanan değer değişimleri, bankanın döviz pozisyonları üzerinde milyarlarca liralık değerleme zararına yol açarken; geçmiş dönemlerde portföye eklenen düşük faizli menkul kıymetlerin piyasa değeri ile güncel yüksek faiz oranları arasındaki açılan makas, operasyonel zararı iyice körükledi.

Bu tablo, TCMB’nin parasal sıkılaşma ve sadeleşme adımlarının maliyetini kendi bilançosu üzerinden üstlenmeye devam ettiğini gösteriyor.

DÜNYADA DA DURUM FARKLI DEĞİL: FED VE ECB DE KAYIPTA

Merkez bankalarının bilanço zararları, son yıllarda sadece Türkiye’ye özgü bir durum olmaktan çıkarak küresel finans sisteminin en önemli tartışma başlıklarından biri haline geldi.

Özellikle sıkı para politikası ve yüksek faiz döngüsünün hakim olduğu 2025 yılı, dünya ekonomisinin devleri için de tam anlamıyla bir “kayıp yılı” olarak kayıtlara geçti.

Bu süreçte en büyük yarayı alan kurumlardan biri olan ABD Merkez Bankası (Fed), üst üste üçüncü yılında da faaliyet zararı bildirdi.

2023 yılını 114,3 milyar dolar, 2024 yılını ise 77,6 milyar dolar zararla kapatan Fed, 2025 yılında da 18,7 milyar dolar zarar ettiğini duyurarak finansal darboğazın devam ettiğini ortaya koydu.

Benzer bir tablo Avrupa cephesinde de görüldü; Avrupa Merkez Bankası (ECB), yüksek faiz ödemeleri ve varlık alım programlarındaki değer kayıplarının etkisiyle geçtiğimiz yılı 1,25 milyar euro zararla tamamladı.

Küresel ölçekte merkez bankalarının belini büken bu rakamlar, artan finansman maliyetlerinin kurumların kârlılık yapılarını ne denli derinden sarstığını bir kez daha gözler önüne serdi.

İHTİYAT AKÇESİ VE GELECEK BEKLENTİLERİ

TCMB’nin ihtiyat akçesi tutarı 334 milyon lira olarak kaydedilirken, bu devasa zararın para politikası üzerindeki etkileri tartışılmaya başlandı.

Ekonomistler, merkez bankalarının kâr amacı gütmediğini ancak bu seviyedeki zararların likidite yönetimi ve enflasyonla mücadele kapasitesi üzerindeki baskısını vurguluyor.

İlginizi çekebilir: Motorin ve benzine zam kararı