Küresel güç dengelerinin yeniden şekillendiği kritik bir dönemde, gözler Çin’in başkenti Pekin’e çevrildi. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Tiananmen Meydanı’ndaki resmi törenin ardından Büyük Halk Salonu’nda stratejik bir zirve gerçekleştirdi.
Batı bloğuna karşı gövde gösterisine dönüşen zirvede liderler, 25 yıl önce imzalanan dostluk anlaşmasının süresini uzatarak ittifaklarını tazeledi.
‘ORMAN KANUNUNA İZİN VERMEYECEĞİZ’
Dünyanın hızla değiştiğini ve uluslararası ilişkilerin “güçlünün haklı olduğu bir orman kanununa” dönme tehlikesi taşıdığını belirten Çin lideri Şi Cinping, Rusya ile stratejik eşgüdümü artıracaklarını vurguladı.
ABD ve İsrail ile İran arasındaki askeri gerilime doğrudan atıfta bulunan Şi, Orta Doğu’nun savaş ile barış arasında kritik bir eşikte olduğunu söyledi. Çatışmaların küresel ticareti ve enerji hatlarını vurduğunu hatırlatan Çin lideri, taraflara derhal silah bırakma ve müzakere masasına dönme çağrısı yaptı:
“Körfez bölgesi ve Orta Doğu savaş ile barış arasında kritik bir kavşakta, derhal tüm çatışmalara son verilmeli ve müzakerelere dönülmeli.”
PUTİN’DEN BATI’YA ENERJİ RESTİ
Rus lider Vladimir Putin ise Batı’nın yaptırım ve baskılarına Çin ile kurdukları dev ekonomik ortaklıkla yanıt verdi. İki ülke arasındaki ticaret hacminin son çeyrek asırda 30 kat artarak 200 milyar dolar barajını aştığını belirten Putin, küresel enerji krizine gönderme yaptı.
Putin, “Orta Doğu’da kriz sürerken Rusya güvenilir bir tedarikçi, Çin ise sorumlu bir müşteri olmayı sürdürüyor” diyerek Pekin ile olan enerji ortaklığının sarsılmaz olduğunu ilan etti.
ÇOK KUTUPLU DÜNYA İLANI
Zirvenin en net mesajı ise ABD liderliğindeki tek kutuplu dünya düzenine karşı oldu. Rusya ve Çin işbirliğinin küresel istikrarın temel direği olduğunu savunan Putin, tüm aktörlerin çıkarlarının korunduğu “çok kutuplu bir dünya” modelinin inşa edildiğini söyledi.
Putin, dünyada gerginliklerin hakim olduğu bir dönemde Çin ile BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve G20 gibi çok taraflı platformlarda yakın iletişimi ve işbirliğini sürdüreceklerini ifade etti.
ŞİÖ’nün geniş bir coğrafyada entegrasyon ve sorunların ortaklaşa çözümünün önemli bir örneği olduğuna işaret eden Putin, Çin’in Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) ev sahipliğini desteklediğini bu yıl Şıncın şehrinde düzenlenecek zirveye katılacağını bildirdi.
Rus lider, Çinli mevkidaşını gelecek yıl resmi ziyaret için ülkesine davet etti.