Küresel ekonomide gözler bu hafta hem Washington’dan gelen şahin para politikası mesajlarına hem de Orta Doğu’da enerji koridorlarını rahatlatan diplomatik hamleye çevrildi.
ABD ve İran’ın Pakistan arabuluculuğunda yürüttüğü müzakerelerde 14 Haziran’da sağlanan 14 maddelik mutabakat, hafta başından itibaren küresel piyasalarda risk algısını hafifletirken, Fed’in yeni Başkanı Kevin Warsh’un sert tonu piyasalardaki iyimserliği sınırladı.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA DENİZ ABLUKASI KALKTI, PETROL GERİLEDİ
Tarafların imzaladığı tarihi mutabakat; bölgedeki çatışmaların sonlandırılmasını, küresel petrol ticaretinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı’nın yeniden ticari geçişlere açılmasını ve ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırmasını içeriyor. Boğaz’da tanker geçişlerinin yeniden başlaması ve 60 günlük müzakere süreci boyunca hiçbir geçiş ücreti alınmayacağının açıklanması, küresel enerji arzı endişelerini hızla dağıttı.
Bu jeopolitik yumuşamayla birlikte Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 6,7 gibi sert bir düşüş kaydetti. Ancak mutabakata rağmen gemilerin önceden izin alma zorunluluğunun sürmesi ve İsviçre’de yapılması planlanan takip görüşmelerinin ertelenmesi piyasalardaki tam iyimserliği frenledi. Doğal gaz ise bu tablodan pozitif ayrışarak, mevsimsel soğutma talebi beklentisiyle haftayı yüzde 2,5 değer kazancıyla kapattı.
FED’DE KEVİN WARSH DÖNEMİ “ŞAHİN” BAŞLADI
Para politikası tarafında ise piyasalar Federal Rezerv’in (Fed) 17-18 Haziran toplantısına kilitlendi. Fed, politika faizini beklentiler dahilinde yüzde 3,50 – yüzde 3,75 aralığında sabit tuttu. Ancak asıl piyasa çalkantısı, Banka’nın gelecek projeksiyonlarında yaşandı. Fed, 2026 sonu medyan faiz tahminini yüzde 3,4’ten yüzde 3,8’e yükselterek sıkı duruşun tahmin edilenden çok daha uzun süre korunacağı sinyalini net bir şekilde verdi.
18 katılımcıdan 9’unun yıl sonuna kadar en az bir faiz artırımı daha öngörmesi ve yeni Fed Başkanı Kevin Warsh’un enflasyonun yüzde 2 hedefinin oldukça üzerinde olduğunu açıkça vurgulaması, piyasalarda “şahin” bir dönemin başladığını perçinledi.
Bu sert mesajların ardından dolar endeksi (DXY) son 13 ayın zirvesini görerek haftayı %1,1 artışla 100,8 seviyesinden tamamladı. ABD 10 yıllık tahvil faizi de dolara paralel şekilde yükselerek haftayı %4,46 seviyesinden kapattı.
DOLAR BASKISI METALLERİ VURDU, ÇİN VERİLERİ BAZ METALLERİ SARSTI
Doların küresel ölçekte güç kazanması ve faizlerin uzun süre yüksek kalacağı beklentisi, faiz getirisi olmayan değerli metallerde sert satış dalgası yarattı.
Ons bazında fiyatlar; gümüşte yüzde 5, platinde yüzde 3,2, paladyumda yüzde 1,9 ve altında yüzde 1,3 geriledi. Spot altının ons fiyatı haftayı 4.169 dolar civarında tamamladı.
Değer kayıpları sadece değerli metallerle sınırlı kalmadı. Dünyanın en büyük metal tüketicisi olan Çin’den gelen olumsuz perakende satışlar ve sabit varlık yatırımı verileri, endüstriyel baz metalleri de vurdu. Haftalık bazda alüminyum yüzde 4,4, bakır yüzde 2, nikel %1,2 ve çinko yüzde 0,6 değer kaybetti.
KITLIK ENDİŞESİ TARIM EMTİASINI UÇURDU: HAFTANIN YILDIZI KAKAO
Tarım ve yumuşak emtia piyasalarında ise olumsuz hava koşulları ve El Niño etkisi fiyatları adeta uçurdu. ABD’de kışlık buğday üretiminin 1965-1966 sezonundan bu yana en düşük seviyeye gerileyeceği öngörüsü, buğday fiyatlarını yüzde 2,9 yukarı taşıdı.
Haftanın en çok kazandıranı ise Batı Afrika’daki aşırı yağışların hastalık riskini artırmasıyla haftayı yüzde 10 yükselişle kapatan kakao oldu. Benzer şekilde Brezilya’daki aşırı yağışların kahve hasadını durma noktasına getirmesi, kahve fiyatlarında yüzde 4,9’luk bir sıçramaya yol açtı.
İlginizi çekebilir: Aylık binlerce lira ödemeye son! İzmirlilerin yeni akını o adreslere başladı: 7’den 70’e her şey bedava