Romanya ile Ukrayna arasında sınırı oluşturan Tuna Nehri yakınlarındaki Galați kentinde Cuma sabahı erken saatlerde uluslararası bir kriz yaşandı.
Romanya Savunma Bakanlığı ve Acil Durumlar Genel Müfettişliği tarafından yapılan resmi açıklamalara göre, Rusya’ya ait bir intihar İHA’sı, taşıdığı patlayıcı yükün tamamıyla birlikte 10 katlı bir apartmanın çatısına çarparak infilak etti. Çarpmanın etkisiyle binada yangın çıkarken, olayda iki Romanya vatandaşı hafif şekilde yaralandı, yaklaşık 70 sivil ise binadan tahliye edildi.
F-16’LAR HAVALANDI, NATO “SORUMSUZLUK” OLARAK NİTELEDİ
Hava sahası ihlalinin radarlar tarafından tespit edilmesinin ardından Romanya Hava Kuvvetleri’ne ait iki adet F-16 savaş uçağı acil koduyla havalandırıldı. İHA’nın Galați kentinin güneyine kadar takip edildiği ancak düşüşünün engellenemediği belirtildi.
Olayı “Rusya Federasyonu tarafından gerçekleştirilen ciddi ve sorumsuz bir tırmanış” olarak nitelendiren Romanya Dışişleri Bakanlığı, NATO Genel Sekreteri’ni bilgilendirerek bölgeye yönelik İHA savunma sistemlerinin sevkiyatının hızlandırılmasını talep etti. NATO Sözcüsü de yaptığı açıklamada Rusya’nın eylemlerini kınayarak ittifakın doğu kanadındaki savunma önlemlerini güçlendirmeye devam edeceğini bildirdi. Moskova yönetimi ise olayla ilgili henüz bir açıklama yapmadı.
İSTATİSTİKLER TEHLİKENİN BOYUTUNU GÖSTERİYOR
Galați kentinde geçtiğimiz nisan ayında da benzer bir olay yaşanmış, düşen bir Rus İHA’sı maddi hasara yol açmış ancak yaralanan olmamıştı. Romanya Savunma Bakanlığı verileri, sınır hattındaki askeri hareketliliğin boyutunu gözler önüne seriyor: Ukrayna savaşının başlangıcından bu yana Romanya topraklarında 47 ayrı olayda İHA parçaları tespit edildi ve bu ihlallerin 12’si yalnızca bu yıl içinde gerçekleşti.
5. MADDE TARTIŞMASI: İTTİFAK TÜZÜĞÜ DEVREYE GİRER Mİ?
Olayın ardından uluslararası güvenlik uzmanları ve siyasetçiler arasında, NATO’nun kolektif savunmayı düzenleyen ve “bir üyeye yapılan saldırının tüm üyelere yapılmış sayılacağını” öngören 5. maddesinin işletilip işletilmeyeceği tartışılmaya başlandı.
Uzmanlar, savaş boyunca Polonya, Romanya ve Baltık ülkelerinde yaşanan benzer sınır ihlallerinde NATO’nun 5. maddeyi devreye sokmadığına dikkat çekiyor. İttifak, bu tür durumları bilinçli ve kasıtlı bir askeri saldırıdan ziyade, savaşın sınır dışına taşması veya kaza sonucu meydana gelen teknik ihlaller olarak değerlendirme eğilimini sürdürüyor. Bununla birlikte, ilk kez NATO toprağındaki sivillerin doğrudan yaralanmış olması Bükreş’in elini güçlendirirken, önümüzdeki günlerde ittifak içinde hava savunma kapasitelerinin artırılmasına yönelik yeni askeri oturumların yapılması bekleniyor. Ancak mevcut askeri doktrinler çerçevesinde, bu kazanın tek başına 5. maddeyi tetikleme ihtimali düşük görülüyor.