10 Ekim tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle birlikte 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya kullanmaları tamamen yasaklanırken 15-18 yaş arasındaki genç kullanıcılar için de oldukça sıkı kısıtlamalar devreye sokuluyor.
Sosyal medya devlerine e-Devlet destekli yaş doğrulama ve iki kademeli denetim zorunluluğu getiren karar doğrultusunda, platformlar artık 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak.
Yaşı 15’in altında olduğu tespit edilen mevcut hesaplar kapatılacak, doğrulama adımlarını tamamlamayan kullanıcıların hesapları ise doğrudan askıya alınacak.
GENÇ HESAPLARA SONSUZ KAYDIRMA VE CANLI YAYIN ENGELİ
Nisan ayı başında yürürlüğe giren ve 31 Mart 2027 tarihine kadar geçiş dönemi öngörülen yeni kurallarla birlikte, 15 yaşını doldurmuş gençlerin hesaplarında da radikal kısıtlamalara gidiliyor.
Bu yaş grubundaki kullanıcıların hesapları varsayılan olarak gizli tutulacak, canlı yayın açmaları, ekran kaydı almaları ve kişiselleştirilmiş reklam almaları kesinlikle engellenecek.
Dijital bağımlılığı tetikleyen sonsuz ekran kaydırma özelliğine kısıtlama getirilirken, gençlerin yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilmelerine ve görüldü bilgisini kapatmalarına imkan tanınacak. Ayrıca dışarıdan kullanıcılar genç hesapların takipçi ve takip edilen listelerini inceleyemeyecek.
BAKAN MAHİNUR ÖZDEMİR GÖKTAŞ: “E-DEVLET ÜZERİNDEN TOKEN’LERLE GİRİŞ YAPILABİLECEK”
Söz konusu devrim niteliğindeki düzenlemenin operasyonel detaylarını paylaşan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Türkiye’nin e-Devlet altyapısı sayesinde dünyadaki en net ve koruyucu sisteme geçtiğini vurguladı.
Uygulama takvimini ilan eden Bakan Göktaş, “15 yaş altındaki çocuklar için e-Devlet üzerinden bir doğrulama sistemimiz olacak. Düzenleme kapsamında 31 Mart 2027 tarihine kadar geçici hükümle uyum süreci olacak. Bu tarihten sonra artık doğrulama sistemine geçeceğiz. Ondan sonra bizim verdiğimiz ‘token’lerle giriş yapabilecekler. 15-18 yaş arasında önemli noktalar var. Mesela bazı uygulamalar olmayacak. Ekran bağımlılığı unsuru oluşturan, ekran kaydırma, sürekli başa kaydırma olmayacak. Buna ek olarak ekran kopyası yani ekran kaydı yapılamayacak ve canlı yayın açamayacaklar. Ayrıca çocuğa sadece takip ettiği hesapların mesaj gönderebilmesi ve görüldü bilgisinin kapatılması gibi düzenlemeler var” dedi.
“ŞÜPHE OLUŞURSA SİSTEM HESABI ASKIYA ALACAK”
Çocukların dijital evrendeki risklerden korunması amacıyla mekanizmanın anlık olarak işleyeceğini aktaran Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, yaş tahminleme teknolojilerine ve e-Devlet entegrasyonuna dikkat çekti.
Yaş doğrulamasının tek seferlik bir işlem olmadığını ifade eden Bakan Göktaş, “Yeni düzenlemeye göre, sosyal medya platformlarında ilk kez hesap açmak isteyen kullanıcılar, yaş doğrulaması için e-Devlet sistemine yönlendirilecek. Kullanıcı, e-Devlet üzerinden yaşına ilişkin bilgiyi doğrulayan dijital bir kod alacak. Bu kod aracılığıyla yaş doğrulama işlemini tamamlayarak sosyal medya platformunda hesap oluşturabilecek. Yaş doğrulaması yalnızca hesap açılışıyla sınırlı kalmayacak. Sosyal medya platformları, hizmet sunumu devam ederken kendi teknolojik yöntemleriyle kullanıcıların yaşlarını tahmin etmeyi ve gerekli kontrolleri yapmayı sürdürecek. Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına ilişkin şüphe oluşması durumunda ise platform, söz konusu hesabı geçici olarak askıya alacak ve kullanıcıyı yeniden e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapmaya yönlendirecek. Böylece çocukların sosyal medya ortamındaki risklerden korunması amacıyla hem hesap açılışında hem de kullanım sürecinde iki aşamalı ve sürekli bir yaş doğrulama mekanizması uygulanacak” şeklinde konuştu.
YAŞ DOĞRULAMASI NASIL YAPILACAK?
Yarın itibarıyla devreye girecek yeni dönemde kullanıcılar, e-Devlet kapısına giriş yaptıktan sonra Siber Güvenlik Başkanlığı hizmeti üzerinden dijital bir belirteç (token) üretecek.
Üretilen bu şifreli kod, kayıt olunacak veya kullanılacak sosyal medya platformuna aktarılacak. Platformlar kodun geçerliliğini doğrulayacak ancak kişisel verileri göremeyecek; sistem yalnızca kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığını ve 18 yaşın altında olup olmadığını teyit edecek. 15 yaşın altındaki kullanıcılar için sistem tamamen kapalı kalacak, 15-17 yaş grubundakiler ise kısıtlı çocuk profili modunda sosyal medyaya erişebilecek.