DEMOKRAT GÜNDEM- İzmir Körfezi’nin giderek derinleşen çevresel sorunlarına kalıcı çözümler üretmek amacıyla bilim insanları ve yerel yöneticileri bir araya getiren “Sağlıklı Bir Körfez İçin Bir Adım Daha” çalıştayı, önemli açıklamalara sahne oldu.
Çalıştayın ikinci gününde kürsüye çıkan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, kamuoyundaki bilgi kirliliğinden merkezi hükümetle yaşanan yetki tartışmalarına, iklim krizinden Gediz Nehri’nin yarattığı tahribata kadar tüm detayları ile masaya yatırdı.

BİLGİ KİRLİLİĞİ VE ‘SAHİPSİZLİK’ ALGISI
Konuşmasına, yaşanan küresel gerilimlere atıfta bulunarak “Savaşın gölgesinde bazı katılımcılar gelmemeye karar verdi ancak buradan çıkacak sonuçlar İzmir için çok önemli” diyerek başlayan Başkan Tugay, Körfez konusunda ciddi bir dezenformasyon yaşandığını belirtti.
Tugay, “Merkezi hükümet de dahil olmak üzere farklı kesimlerden o kadar farklı şeyler söylendi ki, İzmirlilerde ‘Bir sorun var ama kimse üstlenmiyor’ algısı oluştu. Bu bilgi kirliliği, sorunun doğru analiz edilmesinin önüne geçiyor” dedi.

GEDİZ NEHRİ TARTIŞMASI: “KİRLİLİK YÜZDE YÜZ KÖRFEZ’E AKIYOR”
İzmir Körfezi’nin dünyadaki nadir coğrafi yapılardan biri olduğunu, metropolün tam kalbinde yer aldığını ve etrafında 3 milyon insanın yaşadığını hatırlatan Başkan Tugay, Körfez’e dökülen 33 irili ufaklı akarsuya dikkat çekti.
Bu akarsuların en önemlilerinden olan Gediz Nehri hakkında yürütülen tartışmalara sert çıkan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, “Gediz Nehri’nin Körfez’in dışına boşaldığını ve etki etmediğini savunan art niyetli ve cahilce bir söylem var. Küçük masa tenisi toplarını Gediz’e atsak ve takip etsek, Körfez’e gelip gelmediğini kendi gözlerimizle anlarız. Ben yüzde 100 eminim; Gediz’in kirliliği doğrudan Körfez’e akıyor. Murat Dağı’ndan pırıl pırıl çıkan bu su, Manisa’ya geldiği anda kirleniyor ve bizim sınırlarımıza o kirli haliyle ulaşıyor” dedi.

KÖRFEZ İÇİN ‘EFES ANTİK KENTİ’ UYARISI
Kentsel atıkların yanı sıra derelerden gelen doğal alüvyonların da Körfez’i doldurduğunu belirten Tugay, Efes Antik Kenti örneğini verdi. Efes’in bir zamanlar liman kentiyken Küçük Menderes’in taşıdığı alüvyonlarla nasıl kilometrelerce içeride kaldığını hatırlatan Başkan Tugay, “Bir hocamızın dediği gibi; Körfez artık bir depolama alanı. Derelerden ne geliyorsa dibe çöküyor. İzmir Körfezi ile var olan bir şehir, bu değerli alanı kaybetmek istemiyoruz” ifadelerini kullandı.

BALIK ÖLÜMLERİNİN ASIL NEDENİ: REKOR SICAKLIK VE 150 YILLIK BİRİKİM
Körfez’de yaşanan kötü koku ve balık ölümlerinin halkta büyük bir travma yarattığını belirten Başkan Cemil Tugay, sorunun sadece “kanalizasyon atığı” olarak basitleştirilmesine karşı çıktı.
59 yaşında olduğunu ve kendini bildi bileli Körfez’de koku sorunu yaşandığını ancak balık ölümlerinin yeni bir durum olduğunu belirten İzmir Büyükşehir Belediye Başaknı Cemil Tugay, konuya dair, “Bu, yeni çağın bir sorunu; nedeni iklim krizi. Sular ısınıyor, Körfez yazın 30 dereceyle sıcaklık rekoru kırdı. Bu anormal sıcaklık, mikroorganizmaların, yani alglerin aniden patlamasına neden oluyor. Alglerin beslendiği şey ise yeni gelen kirlilik değil, Körfez’in dibinde 100-150 yıldır bekleyen tortu ve birikimdir” dedi.
YAMANLAR YANGINI VE DENİZ MARULLARI ŞÜPHESİ
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin uydular ve dronlar aracılığıyla günlük olarak alg türlerini ve renk değişimlerini takip ettiğini aktaran Tugay, elde edilen verileri de ilk kez paylaşarak, “Alg patlamalarının yaşandığı o ilk günlerde Yamanlar’da büyük bir orman yangını atlatmıştık. Kaynaklar, Körfez’e kül taşınımının alg patlamasını tetikleyebileceğini söylüyor. O gün yangın tetikledi, başka zaman ölüp dibe çöken deniz marulları tetikleyebilir. Henüz literatürde alg patlamasını durduracak kesin bir biyolojik yöntem yok. Bu yüzden şehrimizdeki tüm biyologları bu konuya daha fazla eğilmeye davet ediyorum” diye konuştu.
“TARİHİN EN BÜYÜK DİP TEMİZLİĞİNİ YAPIYORUZ”
Arıtma tesislerinin Körfez’e zarar vermediğini, dördüncü fazın tam kapasite çalıştığını vurgulayan Başkan Cemil Tugay, İzmir tarihindeki en büyük dip temizliği operasyonunu yürüttüklerini açıkladı. Bugüne kadar 1,5 milyon ton çamur çıkarıldığını ve ilave 4 milyon ton için bakanlıktan izin beklendiğini belirten Tugay, “Körfezin kuzeyinde ciddi bir sığlaşma var. Orta kesimde derinlik sadece 2 metreye düşüyor. Bu sığlık, suyun sirkülasyonunu engelliyor ve durağanlaşan su, sıcak havayla birleşince felaketi getiriyor” dedi.
LİMAN VE TERSANE TEPKİSİ: “BU KADAR SIĞ BİR YERE YAPILAMAZ”
Körfez ekosistemini tehdit eden gemi söküm tersanelerine ve liman trafiğine de değinen Tugay, yetki karmaşasına tepki göstererek, “Böylesi sığ bir körfezin en uç ve problemli kısmına tersane konulmaz. Balast suyunu bırakan yük gemilerinin yanaştığı bir limanı buraya yerleştiremezsiniz. Bu konularda yetkimiz yok ancak her geminin atığını kontrol edecek bir sistem kurmakta kararlıyız” dedi.
BAKANLIĞA ZEHİR ZEMBEREK SÖZLER: “HEM GELMİYORSUNUZ HEM İZİN VERMİYORSUNUZ”
İzmit Körfezi’nde başarıyla uygulanan sürekli temizlik modelinin İzmir’e de entegre edilmesi gerektiğini savunan Tugay, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na yönelik çok sert eleştirilerde bulundu.
Bakanlığın çözüm üretmek yerine belediyeyi suçladığını belirten İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, “Bakanlıkla defalarca görüştük, bize yardımcı olmuyorlar. Bizi suçlamaya maruz bırakıp ortada bırakıyorlar. Dünyada böyle bir muamele gören başka bir belediye var mıdır bilmiyorum. Bize dip temizliği için gerekli yetkiyi vermezseniz, kil uygulamasına dahi izin vermezseniz, Gediz Nehri’ndeki kirliliği durdurmazsanız ve üstüne davet ettiğimiz toplantılara bile gelmezseniz, siz bu sorunun çözümüne nasıl katkı sağlayacaksınız? İklim krizi sürdükçe bu kirlilik baskısı devam edecek. Bizim hiç bitmeyen, aralıksız bir dip temizliğine ihtiyacımız var. Ne yaparsak bu kentin yeridir ve hakkıdır” diye konuştu.