Mutfak enflasyonunu düşürmek, üreticinin emeğinin karşılığını almasını sağlamak ve gıda tedarik zincirindeki aracı rantını sonlandırmak amacıyla yürütülen Hal Yasası çalışmalarında sona gelindi.
Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın ortaklaşa yürüttüğü teknik çalışmalar sonucunda şekillenen kanun taslağı, önümüzdeki günlerde TBMM Başkanlığı’na sunulmaya hazırlanıyor. Hazırlanan taslak, toptancı hallerinden zincir market raflarına kadar gıda ticaretinin tüm kurallarını sil baştan değiştiriyor.
ZİNCİR MARKET RAFLARINA YERLİ KOTA
Hazırlanan taslağın en radikal maddelerinden birini perakende sektörüne yönelik getirilen yeni kurallar oluşturuyor. Türkiye genelinde binlerce şubesi bulunan zincir marketlerin raflarında yerli sebze ve meyvelere öncelik verilmesi ve belirli oranlarda yerli ürün bulundurma zorunluluğu getirilmesi öngörülüyor.
Yerli üreticiyi korumayı hedefleyen bu adımın uygulanmasını kolaylaştırmak adına marketlere kademeli vergisel teşvikler sağlanması planlanırken; muz, sarımsak ve limon gibi stratejik tarım ürünlerinde ithalatı sınırlayacak kota uygulamalarının da devreye sokulabileceği belirtiliyor.
KOOPERATİF SAYISI İKİ KATINA ÇIKACAK
Gıda fiyatlarındaki köpüğü almak için üreticilerin gücünü birleştirmeyi hedefleyen taslak, tarımsal kooperatifleşmeye devasa bir ivme kazandıracak. Halen Türkiye genelinde faaliyet gösteren 8 bin 933 tarımsal amaçlı kooperatifin kısa vadeli destek paketleriyle iki katına çıkarılması hedefleniyor.
Böylece üreticiler, aracı, komisyoncu veya kabotajcı unsurlara ihtiyaç duymadan ürünlerini doğrudan zincir marketlere, hallere ve büyük tüketim merkezlerine ulaştırabilecek.
TOPANCI HALLERİNE DİJİTAL TAKİP GELİYOR
Gıda ürünlerinin fiyat oluşumunu şeffaf hale getirmek ve kayıt dışı işlemleri tamamen engellemek amacıyla hallerde dijital takip dönemine geçiliyor. Toptancı hallerindeki tüm stok hareketleri, fiyat girişleri, veri aktarımları ve gıda güvenliği süreçleri anlık olarak dijital sistemler üzerinden izlenecek. Hal yöneticileri ve idari personelin veri aktarımı ile denetim konusundaki yasal sorumlulukları artırılarak, fiyat manipülasyonu yapan veya stoku gizleyen işletmelere ağır yaptırımlar uygulanacak.