Nöbetçi Eczaneler
İran’ın 37 yıllık dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ABD ve İsrail’in hava saldırıları sonucu hayatını kaybetmesi, Ortadoğu’da taşları yerinden oynattı.
İran’ın dört bir yanında on binlerce kişi meydanlara dökülerek yas törenlerine başlarken, komşu Irak’ta üç günlük ulusal yas ilan edildi.
Bağdat’ta ise öfkeli kalabalıklar ABD Büyükelçiliği’nin bulunduğu Yeşil Bölge’yi kuşatmaya çalıştı. Tahran’da yönetim, yeni lider seçilene kadar “Geçici Konsey”e devredildi.
Ortadoğu, modern tarihin en sancılı yas süreçlerinden birine tanıklık ediyor. Ayetullah Ali Hamaney’in “şehadet” haberinin resmileşmesiyle birlikte İran’ın stratejik kentlerinde hayat durma noktasına geldi. 40 günlük ulusal yasın başladığı ülkede, Meşhed’den İsfahan’a kadar her noktada siyah bayraklar göndere çekildi.
İRAN SOKAKLARINDA GELENEKSEL YAS RİTÜELLERİ
Devlet televizyonu ve Tasnim haber ajansı tarafından paylaşılan görüntüler, İran halkının büyük bir şok ve keder dalgasıyla sarsıldığını ortaya koyuyor.
Şiiler için kutsal kabul edilen Meşhed’deki İmam Rıza Türbesi’nin kubbesine asılan siyah yas bayrağı, ülkedeki hüznün en somut sembolü haline gelirken; bölgeye akın eden binlerce kişi gözyaşları içinde ABD ve İsrail karşıtı sloganlar attı.
Benzer bir atmosfer, tarihi Nakş-ı Cihan Meydanı’nın on binlerce kişiyle dolup taştığı İsfahan’da ve dini eğitimin merkezi sayılan Kum kentinde de yaşandı.
Hz. Masume Türbesi’nde toplanan kalabalık kitleler “intikam” yeminleri ederken, Lorestan eyaletinden gelen görüntülerde halkın geleneksel yas ritüelleri kapsamında başlarına ve göğüslerine vurarak feryat ettiği görüldü.
İran’ın hemen her köşesinde yükselen bu feryatlar, dini liderin kaybının toplum nezdindeki derin etkisini gözler önüne seriyor.
IRAK ÜÇ GÜNLÜK YAS İLAN ETTİ: BAĞDAT’TA TANSİYON YÜKSEK
Irak hükümeti, Hamaney’in ölümü üzerine komşusuyla dayanışma sergileyerek üç günlük ulusal yas ilan etti. Hükümet sözcüsü Bassem el-Avadi, saldırıyı uluslararası hukukun ağır bir ihlali olarak niteleyerek kınadı.
Ancak diplomatik taziyelerin ötesinde, Bağdat sokakları savaş alanına döndü. Tahran destekli gruplar ve öfkeli göstericiler, ABD Büyükelçiliği’nin de içinde bulunduğu yüksek güvenlikli Yeşil Bölge girişlerini zorladı. Güvenlik güçleri ile eylemciler arasında çıkan arbedede göstericilerin araç geçişlerini engellediği ve elçiliğe ulaşmaya çalıştığı bildirildi.
TAHRAN’DA YENİ DÖNEM: ‘GEÇİCİ KONSEY’ GÖREV BAŞINDA
Hamaney’in ölümüyle doğan yönetim boşluğu, İran Anayasası’nın 111. maddesi işletilerek dolduruldu. Yeni bir dini lider seçilene kadar ülkeyi yönetecek olan Geçici Liderlik Konseyi kuruldu.
Konseyde yer alan isimler:
- Mesud Pezeşkiyan (Cumhurbaşkanı)
- Gulam Hüseyin Muhsini Ejei (Yüksek Yargı Başkanı)
- Anayasayı Koruyucular Konseyi’nden bir fakih (Konsey tarafından seçilen din adamı)
Hamaney’in danışmanı Muhammed Muhbir, Uzmanlar Meclisi’nin en kısa sürede kalıcı lideri belirlemek için toplanacağını duyurdu. Bu geçiş sürecinde ordunun ve stratejik kurumların yönetimi bu üçlü konseyin kontrolünde olacak.