CHP’li Tamay: İzmir’i Avrupa’nın örnek sıfır atık kentleri arasına taşıyabiliriz

İlçelerin özelliklerine göre farklı çözümler geliştirilmesini isteyen Tamay, “İzmir bu dönüşümü gerçekleştirecek potansiyele, insan kaynağına, üniversitelere ve sanayi altyapısına sahip” dedi.

İzmir’de çevre kirliliği ve atık yönetimine ilişkin yeni bir model önerisi gündeme geldi. CHP İzmir İl Başkan Yardımcısı Erkut Tamay, Avrupa’nın dört ülkesindeki başarılı uygulamaların İzmir’in yerel koşullarına uyarlanabileceğini belirterek, “İzmir Sıfır Atık ve Döngüsel Ekonomi Modeli”ni önerdi.

Almanya’nın depozito sistemini, Hollanda’nın akıllı atık toplama teknolojilerini, Avusturya’nın organik atıktan kompost ve biyogaz üretimini, Slovenya’nın mahalle bazlı ayrıştırma modelini örnek gösteren Tamay, “Bu deneyimleri İzmir’in ihtiyaçlarıyla birleştirerek atığı sorun olmaktan çıkarıp ekonomik değere dönüştürebiliriz” diye konuştu.

HER İLÇEYE AYNI MODEL UYGULANMAMALI

İzmir’in bütün ilçelerine aynı atık yönetimi modelini uygulamanın doğru olmayacağını belirten Tamay, merkezi bölgelerde yer altı konteynerleri, akıllı toplama sistemleri ve ticari ambalaj yönetiminin öncelikli olması gerektiğini söyledi.

Konak, Karşıyaka, Buca, Bornova, Bayraklı, Gaziemir, Balçova, Narlıdere, Çiğli ve Karabağlar’da yoğun yerleşim alanlarına uygun sistemlerin kurulmasını öneren Tamay, apartman ve sitelerde ayrı toplamanın yaygınlaştırılmasını istedi. Üniversitelerin, öğrenci yurtlarının, restoranların ve ticari işletmelerin de sisteme dâhil edilmesi gerektiğini vurguladı.

Ödemiş, Tire, Bayındır ve Torbalı gibi tarımsal üretimin yoğun olduğu ilçelerde ise tarımsal ve organik atıkların değerlendirilmesine öncelik verilmesini önerdi.

AKILLI KONTEYNER, ORGANİK ATIKTAN ENERJİ

Tamay; kâğıt, cam, plastik-metal ambalaj ve organik atıkların ayrı toplanmasını, elektronik eşya, pil, tekstil ve hacimli atıklar için özel toplama noktaları kurulmasını önerdi. Doluluk sensörlü konteynerler ve GPS takip sistemiyle çöp toplama güzergâhlarının ihtiyaca göre düzenlenebileceğini belirtti.

Pazar yerleri, restoranlar, oteller ve gıda işletmelerinden çıkan organik atıkların kompost ve biyogaz tesislerinde değerlendirilmesini isteyen Tamay, “Önceliğimiz atığı önlemek, yeniden kullanmak ve geri dönüştürmek olmalı. Enerji geri kazanımı geri dönüşümün yerine geçmemeli” dedi.

Atık yönetiminde yalnızca araç ve ekipman yatırımlarının yeterli olmayacağına dikkat çeken Tamay, “Araç filonuzu ne kadar güçlendirirseniz güçlendirin, eğer doğru planlanmış, koordineli ve sürdürülebilir bir sisteminiz yoksa başarıya ulaşmanız zordur. Önemli olan yalnızca atığı toplamak değil; kaynağında ayrıştırmadan taşımaya, geri kazanımdan bertaraf işlemine kadar bütün süreci doğru yönetmektir” ifadelerini kullandı.

SAHİL BELDELERİNE ÖZEL PLAN

Çeşme, Alaçatı, Urla, Foça, Dikili, Çandarlı, Karaburun, Seferihisar, Gümüldür ve Özdere gibi turizm bölgelerinde yaz aylarında artan nüfusa göre özel atık toplama planları hazırlanmasını isteyen Tamay, plajlarda ayrı toplama noktaları kurulmasını, marina ve balıkçı barınaklarında tekne atıklarının mevzuata uygun toplanmasını önerdi. Otel, restoran ve beach club’lar için “Sıfır Atık Turizm Programı” geliştirilmesi gerektiğini de ifade etti.

2035 HEDEFİ: ATIKTA YÜZDE 50 GERİ KAZANIM

Tamay, 2035 yılı için belediye atığının en az yüzde 50’sinin geri dönüşüm ve kompost yoluyla değerlendirilmesini, ayrı toplama sistemine erişimin kent genelinde yüzde 100’e çıkarılmasını ve düzenli depolamaya giden atığın yüzde 10’un altına indirilmesini politika hedefi olarak açıkladı.

30 İLÇEYİ KAPSAYAN ORTAK PROTOKOL ÇAĞRISI

Bu hedeflerin hayata geçirilmesi için İzmir Büyükşehir Belediyesi ile 30 ilçe belediyesinin ortak bir çalışma masasında buluşması gerektiğini vurgulayan Tamay, kent genelinde uygulanacak bir iş birliği protokolü hazırlanmasını önerdi.

Tamay, “İzmir’in atık yönetimi geleceği parçalı ve birbirinden bağımsız uygulamalarla şekillenemez. Büyükşehir Belediyemiz ve 30 ilçe belediyemiz aynı hedef etrafında buluşmalı; görev, yetki, sorumluluk, finansman, uygulama takvimi ve denetim mekanizmalarını içeren kapsamlı bir protokole imza atmalıdır. Bu protokol yalnızca bir niyet belgesi olarak kalmamalı; ölçülebilir hedefler, yıllık uygulama programları ve kamuoyuna açık performans raporlarıyla desteklenmelidir” dedi.

Sistemin başarısının kararlılık ve sürekliliğe bağlı olduğunu belirten Tamay, “Çalışmadan, emekten ve ortak hedeflerden ödün vermeyen; 30 ilçenin tamamını kapsayan bir uygulama anlayışına ihtiyacımız var. İlçeler arasında koordinasyon sağlanmadan, ortak standartlar oluşturulmadan ve uygulamalar düzenli olarak denetlenmeden kalıcı başarı elde edemeyiz. Bu çalışma siyasi dönemlerin ötesinde, İzmir’in ortak çevre politikası olarak sürdürülmelidir” ifadelerini kullandı.

Dönüşümün yalnızca belediyelerin sorumluluğunda olamayacağını belirten Tamay, belediyeler, üniversiteler, meslek odaları, çevre örgütleri, sanayi ve ağır sanayi işletmeleri, geri dönüşüm sektörü, turizm temsilcileri, muhtarlar ve vatandaşların birlikte hareket etmesi gerektiğini söyledi. Bu amaçla “İzmir Atık Yönetimi ve Döngüsel Ekonomi Konseyi” kurulmasını önerdi.

Tamay sözlerini şöyle tamamladı: “İzmir bu dönüşümü başarabilecek potansiyele, insan kaynağına, üniversitelere, sanayi altyapısına ve yerel yönetim deneyimine sahiptir. Bilimi, teknolojiyi, yerel yönetimleri, turizm sektörünü ve toplumsal katılımı bir araya getirmeliyiz. Hedefimiz atığı ekonomik değere dönüştüren, denizini ve kıyılarını koruyan, gelecek kuşaklara daha yaşanabilir bir İzmir bırakmaktır.”