DEMOKRAT GÜNDEM- İzmir Büyükşehir Belediyesi, Latife Hanım Köşkü restorasyonunun durmasına ilişkin kamuoyuna yansıyan tartışmalar üzerine kapsamlı bir açıklama yayımladı.

Restorasyon sürecindeki tıkanıklığın Büyükşehir’den kaynaklanmadığını vurgulayan açıklamada, Karşıyaka Belediye Başkanı Yıldız Ünsal’a “açıklamayı düzeltme” çağrısında bulunuldu ve mevzuat gereği tamamlanması gereken prosedürler tek tek hatırlatıldı.

İzmir’in simge yapılarından, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün annesi Zübeyde Hanım’ın hayatını kaybettiği Latife Hanım Köşkü Anı Evi, belediyeler arası “bürokrasi” krizinin merkezine yerleşti. İzmir Büyükşehir Belediyesi (İBB), restorasyon çalışmalarının akıbetine dair Karşıyaka Belediyesi’nden gelen eleştirilere resmi yazışmalar ve kanun maddeleriyle yanıt vererek sürece açıklık getirdi.

2020 DEPREMİ SONRASI KRİTİK SÜREÇ

2020 İzmir depreminde hasar gören köşk için hazırlanan güçlendirme ve restorasyon projeleri Karşıyaka Belediyesi tarafından hazırlanmış ve ilgili Koruma Kurulu tarafından onaylanmıştı. Geçmiş dönemde restorasyonun yüzde 70’lik kısmı tamamlanırken, kalan yüzde 30’luk bölüm için yerel seçimlerin ardından yeni bir süreç başladı. Karşıyaka Belediyesi, 27 Mayıs 2024 tarihinde İBB’ye başvurarak ihale ve kontrollük süreçlerinin tamamen Büyükşehir tarafından yürütülmesini talep etti.

“İHALEYİ SİZ YAPIN, BİZ DESTEKLEYELİM”

İzmir Büyükşehir Belediyesi Yapı İşleri Dairesi Başkanlığı, 2 Temmuz 2024’te verdiği resmi yanıtta; projeyi hazırlayan kurumun Karşıyaka Belediyesi olması nedeniyle, yapım ihalesinin de aynı belediye tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğini bildirdi. İBB, ihalenin tamamlanıp sözleşmenin imzalanması aşamasında “Ortak Hizmet Projesi” kapsamında maddi destek verilmesi noktasında kapılarının açık olduğunu ancak bunun için mevzuat gereği bir Meclis Kararı alınması gerektiğini hatırlattı.

“HATA BİZDEN KAYNAKLANMIYOR”

Büyükşehir Belediyesi’nden yapılan açıklamada, söz konusu meclis kararının kendilerine iletilmediği belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

“Söz konusu meclis kararı tarafımıza iletilmediği için restorasyon süreci bu aşamada ilerleyememiştir. Dolayısıyla çalışmaların durmasının ya da tamamlanamamasının Belediyemizden kaynaklandığı yönündeki değerlendirmeler gerçeği yansıtmamaktadır. Büyükşehir Belediyesi, restorasyonun tamamen devralınması değil; Karşıyaka Belediyesi’nin ihale sürecini yürütmesi koşuluyla destek verilmesi şeklinde bir iş birliğine açıktır.”

BAŞKAN YILDIZ ÜNSAL’A “DÜZELTME” ÇAĞRISI

Açıklamada, Karşıyaka Belediye Başkanı Yıldız Ünsal’ın konuyla ilgili kamuoyuna yaptığı açıklamaların gerçeği tam olarak yansıtmadığı imasıyla, Ünsal’ın bu bilgileri düzelteceğine dair temenni paylaşıldı. İBB yönetimi, resmi süreçlerin tamamlanması durumunda tarihi yapının kente kazandırılması için her türlü desteğe hazır olduklarını belirterek, topu tekrar Karşıyaka Belediyesi’ne attı.

BUNDAN SONRAKİ AŞAMADA ATILMASI GEREKEN HUKUKİ ADIMLAR NELERDİR?

Belediyenin açıklamasına dayanarak, sürecin hukuki işleyişini ve bundan sonra atılması gereken adımları şu şekilde özetleyebiliriz:

1. Mevcut Hukuki Durum ve Yetki Paylaşımı

Hukuken restorasyon projeleri kim tarafından hazırlanıp onaylatıldıysa (bu durumda Karşıyaka Belediyesi), ihale ve kontrolörlük yetkisi de kural olarak o belediyeye aittir. İBB, projeyi tamamen devralmak yerine “Ortak Hizmet Projesi” kapsamında destek vermeyi teklif etmektedir.

2. Bundan Sonraki Hukuki Süreç Nasıl İşleyecek?

Restorasyonun tamamlanması için şu adımların izlenmesi gerekiyor:

Adım No	İşlem	Sorumlu Kurum
1	Meclis Kararı Alınması: 5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca, Karşıyaka Belediyesi Meclisi’nin restorasyon desteği ve işbirliği için karar alması gerekir.	Karşıyaka Belediyesi
2	İhale Süreci: Kalan %30’luk restorasyon işi için Karşıyaka Belediyesi tarafından yapım ihalesine çıkılması.	Karşıyaka Belediyesi
3	Resmi Başvuru: İhale yapılıp sözleşme imzalandıktan sonra, İBB’den maddi/teknik destek için resmi talep yapılması.	Karşıyaka Belediyesi
4	İBB Meclis Kararı ve Protokol: İBB Meclisi’nin bu desteği onaylaması ve iki belediye arasında bir “İşbirliği Protokolü” imzalanması.	Her İki Belediye
5	Uygulama ve Denetim: Restorasyonun tamamlanması ve İBB’nin taahhüt ettiği oran nispetinde ödeme yapması.	Karşıyaka & İBB

3. Hukuki Engeller Neler?

Açıklamada belirtilen en büyük engel “Usul Eksikliği”dir. İBB’nin savunması şu iki temel noktaya dayanıyor:

Yetki Devri Sorunu: Projeyi hazırlayan kurumun ihale sürecini de yürütmesi gerektiği (Sorumluluğun dağılmaması ilkesi).
Meclis Kararı Eksikliği: Belediyelerin birbirine maddi kaynak aktarması veya ortak proje yürütmesi için her iki tarafın belediye meclislerinden yetki alınması zorunludur. İBB, Karşıyaka Belediyesi’nden bu kararın kendilerine ulaşmadığını belirtmektedir.

Bu süreç tamamlanmadan İBB’nin doğrudan müdahale etmesi veya kaynak aktarması, Sayıştay denetimlerinde “usulsüz harcama” olarak nitelendirilebileceği için İBB bu prosedürü şart koşmaktadır.

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ’NİN YAPTIĞI AÇIKLAMANIN TAM METNİ:

Latife Hanım Köşkü ile ilgili son günlerde yapılan açıklamalar üzerine kamuoyunu doğru bilgilendirme gereği doğmuştur.

Latife Hanım Köşkü, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında korunması gereken, İzmir’in ve ülkemizin simge yapılarından biridir. Mustafa Kemal Atatürk’ün annesi Zübeyde Hanım’ın son günlerini geçirdiği ve hayatını kaybettiği bu yapı, müze statüsünde olup kamuya açıktır.

2020 İzmir depreminde hasar gören köşk için güçlendirme ve restorasyon projeleri Karşıyaka Belediyesi tarafından hazırlanmış, ilgili Koruma Kurulu tarafından onaylanmıştır. Yapının restorasyonunun yaklaşık yüzde 70’i geçmiş dönemde tamamlanmıştır. Seçimlerin ardından Karşıyaka Belediyesi, 27 Mayıs 2024 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne yazılı başvuruda bulunarak, ihale sürecinin ve yapı kontrollüğünün Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülmesini talep etmiştir.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Yapı İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 2 Temmuz 2024 tarihinde verilen yanıtta; uygulama projelerinin Karşıyaka Belediyesi tarafından hazırlanmış olması nedeniyle, kalan restorasyon işine ait yapım ihalesinin de Karşıyaka Belediyesi tarafından yapılması gerektiği belirtilmiştir. İhalenin tamamlanıp sözleşmenin imzalanmasının ardından, ortak hizmet projesi kapsamında yapılacak resmi talep doğrultusunda İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin vereceği destek miktarı ve oranının değerlendirilebileceği ifade edilmiştir. Bu sürecin ilerleyebilmesi için ise mevzuat gereği meclis kararı alınarak talebin iletilmesi gerekmektedir.

Söz konusu meclis kararı İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne iletilmediği için restorasyon süreci bu aşamada ilerleyememiştir. Dolayısıyla çalışmaların durmasının ya da tamamlanamamasının Belediyemizden kaynaklandığı yönündeki değerlendirmeler gerçeği yansıtmamaktadır. Büyükşehir Belediyesi, restorasyonun tamamen devralınması değil; Karşıyaka Belediyesi’nin ihale sürecini yürütmesi koşuluyla destek verilmesi şeklinde bir işbirliğine açık olduğunu resmi yazıyla bildirmiştir.

Bu bilgiler ışığında Karşıyaka Belediye Başkanı Sayın Yıldız Ünsal’ın kamuoyuna yaptığı açıklamayı düzelteceğini umut ediyoruz.
İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak, gerekli resmi süreçler tamamlandığında bu önemli yapının restorasyonuna katkı sunmaya geçmişte de bugün de hazır olduğumuzu, bu konuda Karşıyaka Belediyesinin üzerine düşeni yapmasını beklediğimizi kamuoyunun bilgisine saygıyla sunarız.