Bölgesel çatışmaların ve kırılgan ateşkes arayışlarının sürdüğü Orta Doğu’da, ABD ve İran arasındaki diplomatik diyalog zeminini sarsacak yeni bir gelişme yaşandı.
İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı’nın aktardığı bilgilere göre Washington yönetimi, Pakistan üzerinden yürüttüğü arabuluculuk trafiğinde Tahran’a müzakere masasına oturabilmek için son derece ağır 5 yeni şart sundu.
ABD’NİN İRAN’A İLETTİĞİ 5 ŞART
İran ulusal çıkarlarına aykırı ve “tek taraflı” olarak değerlendirilen, ABD’nin masaya getirdiği asgari koşullar şu şekilde sıralandı:
- Tazminat Ödenmemesi: ABD, yaşanan çatışmalar ve yaptırımlar kaynaklı İran’a hiçbir şekilde savaş tazminatı ödemeyecek.
- Uranyumun Teslimi: İran, elinde bulundurduğu 400 kilogramlık zenginleştirilmiş uranyumu doğrudan ABD’ye teslim edecek.
- Nükleer Tesislerin Kapatılması: İran, biri hariç ülkedeki tüm nükleer tesislerde yürüttüğü faaliyetlerini tamamen durduracak.
- Bloke Varlıklar Kilitli Kalacak: İran’ın uluslararası bankalarda dondurulmuş olan milyarlarca dolarlık varlıkları serbest bırakılmayacak.
- Ateşkes Koşulu: Bölgedeki tüm cephelerde savaşın durdurulması, bir ön koşul değil doğrudan müzakerelerin ana maddesi olarak masaya getirilecek.
İRAN’IN ŞARTLARI NEYDİ?
ABD’nin bu sert paketine karşılık, Tahran yönetimi de geçtiğimiz günlerde masaya dönmek için “asgari güven oluşturucu güvenceler” olarak tanımladığı kendi 5 şartını ilan etmişti. İran’ın talepleri ise şunlardı:
- Savaşın Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde tamamen sonlandırılması,
- İran’a yönelik uygulanan ekonomik yaptırımların kaldırılması,
- Yurt dışındaki dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması,
- Savaş nedeniyle meydana gelen tüm zararların ABD tarafından tazmin edilmesi,
- İran’ın küresel petrol ticaretinin kalbi olan Hürmüz Boğazı üzerindeki tam egemenlik hakkının resmen tanınması.
TRUMP “KABUL EDİLEMEZ” DEMİŞTİ
ABD Başkanı Donald Trump’ın daha önce İran’ın barış planını “tamamen kabul edilemez” olarak nitelendirmesi ve askeri seçenekleri yeniden masaya getirebileceği yönündeki sızıntılar, diplomatik kanalları tıkanma noktasına getirdi.
İran tarafı ise baskıların sürmesi halinde uranyum zenginleştirme seviyesini askeri sınır olan yüzde 90 seviyesine çıkarabileceği tehdidinde bulunuyor.
İlginizi çekebilir: TŞOF Başkanı’ndan 9 günlük bayram tatili öncesi kritik uyarı: “Hız limitlerine mutlaka uyun!”