Basra Körfezi’ni açık denize bağlayan ve dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nda, İran’ın ticari gemilerden geçiş ücreti talep etmesi ve “düşman devletlerle” ilişkili gemilere geçiş izni vermeyeceğini açıklamasıyla başlayan gerilim tırmanıyor.
Kırılgan ateşkes sürecinin ardından ABD Donanması’nın bölgedeki gemilere eşlik etme seçeneğini (Project Freedom) yeniden masaya getiren ABD Başkanı Donald Trump, Tahran’a yönelik askeri müdahale sinyallerini sertleştirdi.
TRUMP: ‘ZAMAN KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR’
Çin lideri Şi Cinping ile yaptığı zirvenin ardından Hürmüz Boğazı’nda herhangi bir kısıtlama veya yasa dışı geçiş ücreti uygulanamayacağı konusunda Pekin ile hemfikir olduklarını savunan Trump, Truth Social hesabı üzerinden yayımladığı mesajda doğrudan Tahran rejimini hedef aldı.
ABD Başkanı, diplomatik temasların tıkandığı mesajını vererek şu ifadeleri kullandı: “İran için saat işliyor, derhal ve hızlıca harekete geçseler iyi olur. Hem de ÇOK HIZLI. Aksi takdirde kendilerinden geriye hiçbir şey kalmayacak. Zaman kritik önem taşıyor.”
“HÜRMÜZ AÇILACAK VE ABD, İRAN’IN NÜKLEER SİLAH EDİNMESİNE İZİN VERMEYECEK”
Trump ayrıca katıldığı bir televizyon mülakatında, İran ile yürütülen müzakerelerde anlaşmalara sadık kalınmadığını ileri sürerek, “Ne zaman bir anlaşma yapsak daha sonra sanki o konuşma hiç yaşanmamış gibi davranıyorlar. Hürmüz Boğazı açılacak ve ABD, İran’ın nükleer silah edinmesine asla izin vermeyecek” dedi.
Bölgedeki gerilimin temelinde, İran devlet televizyonu tarafından duyurulan yeni deniz trafiği prosedürleri yer alıyor. Tahran’ın yürürlüğe koymak istediği kurallara göre; Hürmüz Boğazı’ndan geçecek ticari gemilerin sahipleri, bağlı bulundukları ülkelerin dışişleri bakanlıkları kanalıyla İran Dışişleri Bakanlığı’na transit talebi iletmek zorunda kalıyor.
Gelen talepler daha sonra Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri tarafından inceleniyor ve yalnızca “düşman devlet” unsuru taşımayan gemilere geçiş izni veriliyor.