2 Ağustos, yalnızca bir takvim yaprağı değildir. Bu tarih, insanlık tarihinin en karanlık sayfalarından birinde hayatını kaybeden yüz binlerce Roman ve Sinti’nin sessiz çığlığını hatırlama günüdür.

Nazi Almanyası’nın ırkçı politikaları sonucunda, Romanlar sistematik bir yok etme politikasının hedefi oldu.

Roman toplumunun “Porajmos” ya da “Samudaripen” olarak andığı bu büyük felakette, Avrupa genelinde yüz binlerce Roman kadın, erkek, yaşlı ve çocuk yaşamını yitirdi.

Tarihçiler, 220 bin ile 500 bin arasında Romanın öldürüldüğünü belirtmektedir.

2 Ağustos 1944 gecesi ise Auschwitz-Birkenau Toplama Kampı’ndaki Roman Kampı tamamen tasfiye edildi. Yaklaşık 4 bin 300 Roman ve Sinti kadın, çocuk ve yaşlı gaz odalarında katledildi. Bugün, bu nedenle uluslararası ölçekte Roman Soykırımını Anma Günü olarak kabul edilmektedir.

Ancak acı olan yalnızca yaşananlar değildir.

Acı olan, bu soykırımın uzun yıllar boyunca görmezden gelinmiş olmasıdır.

Hafızadan silinmeye çalışılan her acı, benzer yanlışların yeniden yaşanması riskini de beraberinde getirir. Çünkü unutulan tarih, kendisini tekrar etme ihtimali taşıyan bir tarihtir.

Bu nedenle hafızayı canlı tutmak, yalnızca Roman toplumunun değil, insan haklarına inanan herkesin ortak sorumluluğudur.

Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılında, geçmişle yüzleşen, farklılıklarını zenginlik olarak gören ve ortak hafızasını koruyan bir Türkiye inşa etmek istiyorsak; Roman Soykırımı da kamusal hafızada hak ettiği yeri almalıdır.

Bu vesileyle İzmir Büyükşehir Belediyemize de önemli bir çağrıda bulunmak istiyoruz.

İzmir; özgürlüğün, birlikte yaşam kültürünün ve demokrasi mücadelesinin simge kentlerinden biridir.

Bu nedenle Kültürpark içerisinde, 2 Ağustos Roman Soykırımını Anma Günü’nü simgeleyecek kalıcı bir anıt ve hafıza alanının oluşturulmasını son derece anlamlı ve değerli buluyoruz.

Böyle bir anıt yalnızca Romanların değil, insanlığın ortak vicdanına bırakılmış güçlü bir mesaj olacaktır.

Oraya bırakılacak her çiçek, yalnızca geçmişte hayatını kaybedenleri anmak için değil; ayrımcılığa, nefret söylemine ve ırkçılığa karşı ortak irademizi göstermek için de anlam taşıyacaktır.

Hafıza; geçmişte yaşamak değildir.

Hafıza, geleceği daha adil kurabilmenin en güçlü aracıdır.

2 Ağustos’ta kaybettiğimiz tüm Roman ve Sinti canları saygıyla anıyor; bir daha hiçbir halkın kökeni, dili, kültürü ya da kimliği nedeniyle yok edilmediği bir dünya özlemini yineliyoruz.

UNUTMAYACAĞIZ, UNUTTURMAYACAĞIZ HAFIZAYI DİRİ TUTACAĞIZ

ÖNCEKİ YAZISI: ROMAN TEMSİLİNİN ÖNÜNÜ KİM AÇACAK?