Bitmeyen savaş(lar)

Tam 4 yıl bitmek üzere. 24 Şubat 2022 tarihinde Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısı ile başlayan savaş dördüncü yılını 24 Şubat 2026 itibarı ile tamamlayacak. Bitme umudu var mı? Ara sıra dillendirilse de, arada ateşkes ihtimalleri belirse de yok gibi. Kazananı olmayan bir savaş, yaşamını yitiren yüzbinler, evinden yurdundan olan milyonlar, savaşa harcanan milyarlarca dolarlar. Kim haklı, kim haksız kimin umurunda? 

Rusya-Ukrayna savaşının yarattığı korkular, ya sıra bize gelirse diyen başta Almanya olmak üzere Rus tehdidini hisseden AB ülkeleri. Giderek kaybolma tehlikesi daha da artan NATO kalkanını yerinde tutmak için umutsuzca çırpınışlar. Hani geçen gün Alman Dışişleri Bakanının Deutsche Welle’ye verdiği mülakat Amlan umutsuzluğunun her halde had safhasıydı. Alman Dışişleri Bakanı NATO’yu överken, eski güzel günler göndermesi yaparken, eş zamanlı olarak ABD Dışişleri Bakanı NATO’nun ömrünün sonuna gelindiği mealindeki açıklamalarına devam ediyordu.

Bu koşullarda Rusya Ukrayna savaşı biter mi? Ukrayna Rusya’nın daha da yıpratılması için başta Almanya olmak üzere sonuna kadar desteklenmeye devam eder mi?

Kuzeyimizdeki savaşın bize yansımaları, Türkiye’nin askeri gücü sayesinde artan önemi ve AB ile ilişkilerde yeni dönemin nasıl olacağı, bu gelişmelerin Rusya ile ilişkilerimize nasıl yansıyacağı önümüzdeki günlerin başlıca soru işaretleri olarak karşımıza çıkıyor. Doğal olarak dış politikada yaşanması muhtemel önemli gelişmelerin iç politikamıza nasıl yön vereceği de ayrıca tartışılır olacak.

Peki ya Güneyimizde olup bitenler?

ABD ikinci uçak gemisini Arap Denizine konuşlandırırken, İran Hürmüz Boğazını kapatmaya yönelik tatbikatlara başladı haberlerinin gölgesinde ABD İran müzakereleri devam ediyor. Trump’a göre müzakerelerde bir sonuca varılamaz ise İran’a yazık olacak. Hani iki uçak gemisi ile İran’ın vurulması, İsrail’in oynayacağı olası rol, nedense dört yıl önce Rusya – Ukrayna savaşı sırasında söylenenleri hatırlamamıza yol açıyor. Pek çok uluslararası ilişkiler analisti için savaş en fazla 4 gün sürer, ardından Rusya istediğini alır, sulh yoluna gidilirdi.

Peki öyle mi oldu? Yukarıda anlatmaya çalıştık, 4 yıl bitiyor ve ne zaman biteceği konusundaki belirsizlikler devam ediyor.

Peki olası ABD + İsrail – İran çatışması 4 gün içinde biter mi? Haydi ismini doğru koyalım orantısız güç kullanımı ile ABD İsrail ittifakı esas hedefi olan Molla rejimine son verip ABD yanlısı yeni bir rejimin İran’da iş başına geçmesini temin edebilir mi? Pehlevi sülalesinin son temsilcileri herkes için bir umut olabilir mi?

Hiç kolay gözükmüyor. İran içinde kışkırtılan onca ayaklanma, ayaklanmaların meşruiyetine gölge düşürecek şekilde ABD İsrail ittifakı tarafından desteklendiği oranda Molla rejimini konsolide etti. Evet orantısız güç kullanımı İran’a büyük zarar verebilir, iyi de İran’ın karşı atakları göz ardı edilebilir cinsten mi? Özellikle Çin ve gücü yettiği oranda Rusya destekli İran’ın mukavemeti ne kadar hesaplanabiliyor? İran’ın oynayacağı aşikar olan Hürmüz Boğazı kartının Dünya petrol fiyatları üstündeki sonuçları ve global ekonomik krizi tetikleyici etkisi yok sayılabilir mi?

Bizim için dünyanın karşı karşıya geleceği olası risklerden payımıza düşenin yanı sıra İran’ın bölgedeki bütün Amerikan varlığını vurma tehdidini de dikkate alma zorunluluğumuz var. Türkiye topraklarındaki ABD varlıklarının İran tarafından vurulma olasılığı, bizi İran’la sıcak bir çatışmaya sokar mı?

2026 yılının Şubat ayı umarız barış rüzgarlarının tekrar esmeye başlamasına aracılık eder. Umalım 2022 Şubat’ından farklı duygularla Mart ayına gireriz.